Kaarten en atlassen

Zo’n 170.000 kaarten en atlassen van ná 1850 en ongeveer 6.000 oudere cartografische documenten zijn onderdeel van Bijzondere Collecties. Daarmee is het een van de grotere verzamelingen van analoog kaartmateriaal in Nederland.

Kaarten en atlassen van elk gebied op de wereld op verschillende schaalniveaus. Het is vooral materiaal van en over Nederlandse regio’s en van Europese landen om ons heen. Vijf kaarten en atlassen zijn topstukken die in de Schatkamer van Bijzondere Collecties worden bewaard.

Sommige bijzondere kaarten en atlassen uit de collectie worden uitvoerig toegelicht. Die toelichtingen zijn toegankelijk via onderstaande afbeeldingen of via deze specifieke ingangen:

De oprichting van het toenmalige Geografisch Instituut in 1908 was het startsein van een actief beheerde universitaire kaartenverzameling. Veel belangwekkend kaartmateriaal werd in de beginjaren van het Geografisch Instituut aangeschaft en gebruikt in het onderwijs over de Nederlandse overzeese expansie en ontdekkingsreizen.

Daarnaast springen twee grote particuliere kaartenverzamelingen eruit, die de universiteitsbibliotheek in de 19de eeuw kreeg geschonken en gelegateerd: de collectie van Gerrit Moll (1785-1838) en de collectie van Jan Ackersdijck (1790-1861). Beide heren waren hoogleraar aan de Universiteit Utrecht.

Met de komst van een grote hoeveelheid bodemkundige en geologische kaarten van de Bibliotheek Geowetenschappen in 2010 zijn nu vrijwel alle Utrechtse universitaire kaartencollecties in de Universiteitsbibliotheek Utrecht ondergebracht.

Wilt u hulp bij het zoeken naar en raadplegen van kaarten en atlassen?

Kijk dan hier

Het onderzoek naar vroeg kaartmateriaal wordt bevorderd door georefereren. Deze techniek maakt het mogelijk om veranderingen in de tijd zichtbaar te maken.

Meer weten over georefereren

Uitgelichte kaarten en atlassen