Reeks 'Ethische annotaties'

Met de nieuwe reeks Ethische Annotaties maakt het Ethiek Instituut inzichten uit de wijsgerige ethiek over actuele kwesties toegankelijk voor een breed publiek van studenten, beleidsmakers, bedrijfsleiders, politici, journalisten, activisten, en andere burgers.

De Ethische Annotaties zijn beknopt en geven vaak enkel de resultaten van het onderzoek: wie meer diepgang zoekt, of alle redeneringen in detail wil begrijpen, verwijzen we graag naar de publicaties die achterin elke aflevering zijn opgenomen.

De Ethische Annotaties sluiten aan bij het onderzoek dat aan het Ethiek Instituut plaatsvindt. Ze verschijnen op onregelmatige basis.

Deel 5: De discussie over een ‘Voltooid-Leven’-Wet

Download Annotatie #5: De discussie over een ‘Voltooid-Leven’-Wet. Een ethische beschouwing over maatschappelijke voorwaarden en effecten

Moet de overheid via wetgeving het geven van hulp aan (oudere) mensen die hun leven ‘voltooid’ achten en het willen beëindigen, mogelijk maken en juridisch regelen? Het wetsvoorstel ‘Waardig Levenseinde’ van D66 kamerlid Pia Dijkstra dat deze vraag positief beantwoordt, is sterk omstreden. In deze Ethische Annotatie gaan we in op politieke achtergronden, tegenstellingen en knelpunten in het debat. Wat zijn de voorwaarden voor het ontwikkelen van de professionele levensbeëindigingspraktijk die het wetsvoorstel beoogt? En wat zijn de effecten die een institutionele en publieke regeling voor hulp bij zelfdoding van ouderen, kan hebben op de positie van ouderen in onze samenleving?

Deel 4: De publieke rol van bedrijven

Download Ethische Annotatie #4 (pdf): De publieke rol van bedrijven. Macht en verantwoording in een democratische rechtsstaat

Het handelen van bedrijven heeft een grote invloed op economie en samenleving. Zijn zij private, door winst gedreven organisaties, of hebben zij (ook) een publieke rol en verantwoordelijkheid? In deze Ethische Annotatie analyseren we de redenen om bedrijven als publieke instituties te zien, en wat hiervan de consequenties zijn. Een democratische rechtsstaat stelt grenzen en voorwaarden aan de macht van publieke instituties. Gelden die ook voor bedrijven?

Deel 3: Erfbelasting

Download Ethische Annotatie #3 (pdf):
Overerving en erfbelasting: een ethische analyse

Gaat een hoge erfbelasting ten koste van onze welvaart omdat mensen minder gemotiveerd zouden zijn om hard te werken en te sparen? Of zorgt de praktijk van overerving voor ongelijke kansen omdat daardoor een kleine groep mensen vermogend blijft? In deze Ethische Annotatie analyseren we de verschillende redenen die relevant zijn voor de vraag of het overerven van vermogen en het heffen van belasting daarop rechtvaardig of onrechtvaardig is.

Deel 2: Vluchtelingen

Download Ethische Annotatie #2 (pdf): Morele verantwoordelijkheden tegenover vluchtelingen

Welke morele verantwoordelijkheden hebben we als Europese Unie tegenover vluchtelingen? Hoe moeten we de belangen van mensen die op de vlucht zijn afwegen tegen de belangen van de inwoners van landen die vluchtelingen opnemen? Het tweede deel van de Ethische Annotaties, verschenen in juli 2016, geeft verdieping aan het huidige vluchtelingendebat door duidelijk te maken welk spectrum aan posities er in de ethische en politiek-filosofische literatuur te vinden is.

Ethische annotatie #2 over vluchtelingen samengevat in een animatiefilmpje door Naomi van Steenbergen
Deel 1: Klimaatverandering

Download Ethische Annotatie #1 (pdf): Klimaatverandering als een ethische kwestie

Klimaatverandering beïnvloedt de levens van mensen wereldwijd. Dat brengt ethische vraagstukken met zich mee. Hoe verhoudt klimaatverandering zich bijvoorbeeld tot eigendomsrechten en mensenrechten? Wat is een deugdzame levenswijze als je rekening wilt houden met het klimaat? In het eerste deel van de Ethische annotaties, verschenen in december 2015, delen onderzoekers van het Ethiek Instituut de wetenschappelijke inzichten over klimaatverandering.

Ethische annotatie #1 over klimaatverandering samengevat in een animatiefilmpje door Naomi van Steenbergen