16 juni 2017

De Nobelprijs van de Lage Landen

Spinozapremies voor Albert Heck en Alexander van Oudenaarden

Spinozalaureaten Alexander van Oudenaarden en Albert Heck.
Albert Heck (l) en Alexander van Oudenaarden.

Albert Heck en Alexander van Oudenaarden van de Universiteit Utrecht ontvangen allebei een NWO-Spinozapremie, de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland. Heck en Van Oudenaarden worden wereldwijd gezien als pioniers binnen het biomoleculair onderzoek, waar zij allebei in zijn gespecialiseerd. Daarvoor werken ze ook samen binnen het Utrechtse onderzoeksthema Life Sciences.

Iedere wetenschapper ontvangt 2,5 miljoen euro. De onderzoekers mogen dit geldbedrag vrij besteden aan wetenschappelijk onderzoek. Onderzoekfinancier NWO kent deze ‘Nobelprijs van de Lage Landen’ jaarlijks toe aan maximaal vier onderzoekers die internationaal tot de allerbesten van hun vakgebied behoren.

Albert Heck - Eiwitten en de rol die ze spelen in onze cellen

Albert Heck brengt alle eiwitten in het menselijk lichaam in kaart. Daarnaast maakt hij inzichtelijk welke rol eiwitten spelen in onze cellen. Dit levert volledig nieuwe inzichten op voor het onderzoek naar ziekte en gezondheid en daarmee mogelijkheden voor nieuwe en betere geneesmiddelen.

Als pionier leverde Heck een grote bijdrage aan de wereldwijde doorbraak van het vakgebied proteomics, en aan het leggen van verbindingen met andere specialismen. Zijn unieke combinatie van expertise in de technische ontwikkeling van massaspectrometrie én het grootschalig eiwitonderzoek, maakt hem een internationaal veelgevraagde samenwerkingspartner. De technieken die hij heeft ontwikkeld, worden in biomedische laboratoria over de hele wereld gebruikt.

Alexander van Oudenaarden - Hoe cellen zich kunnen ontwikkelen tot verschillende typen

Alexander van Oudenaarden onderzoekt hoe cellen in levende wezens zich kunnen ontwikkelen tot verschillende typen cellen met hun specifieke eigenschappen en functies. Internationaal wordt Van Oudenaarden als een van de grondleggers en een leidende wetenschapper van dit nog jonge vakgebied gezien.

Van Oudenaarden loopt voorop in het ontwikkelen van nieuwe onderzoeksmethoden, waarvoor hij technieken combineert uit de ontwikkelingsbiologie, moleculaire biologie, fysica, wiskunde en informatica. Op deze manier krijgt hij belangrijke nieuwe inzichten over het ontstaan van ziekten. Zo blijken kankercellen vaak zeer divers. Om die reden is bijvoorbeeld chemotherapie op maat nodig.

Wie gingen Heck en Van Oudenaarden voor?

Met Albert Heck en Alexander van Oudenaarden komt het totaal aantal Spinozalaureaten van de Universiteit Utrecht op veertien. Twee jaar geleden ontving hoogleraar Religiewetenschap Birgit Meyer de Spinozapremie. Hoogleraar Anorganische Chemie en Katalyse Bert Weckhuysen nam de premie in 2013 in ontvangst.

Meer informatie

Monica van der Garde, wetenschapsvoorlichter faculteit Bètawetenschappen, 06 13 66 14 38, m.vandergarde@uu.nl.