22 februari 2017

Op korte termijn actie nodig

Biobrandstof onmisbaar voor vergroenen luchtvaart

Door de sterke groei van de luchtvaart loopt de CO2-uitstoot van de sector in de komende jaren snel op. Om de uitstoot structureel te verlagen is duurzaam geproduceerd biobrandstof onmisbaar. Maar om biobrandstoffen te stimuleren moeten op korte termijn een aantal obstakels worden overwonnen, stellen onderzoekers van onder andere de Universiteit Utrecht en het Energieonderzoek Centrum Nederland. Op 22 februari publiceerden zij hun aanbevelingen in het rapport Renewable Jet Fuel in the European Union.

Gat tussen groei en ambitie

Vliegverkeer zorgt voor ruim twee procent van de wereldwijde uitstoot van CO2. De vliegsector heeft de ambitie om deze uitstoot vanaf 2020 te stabiliseren en in 2050 te halveren ten opzichte van 2005. Maar omdat de sector snel groeit dreigt er een gat te ontstaan tussen de verwachte emissiegroei en de ambitie van de sector. Ondanks efficiëntieverbeteringen kan dit gat alleen al in de Europese Unie oplopen tot 232 miljoen ton CO2 tussen 2020 en 2030, zo berekenden de onderzoekers.

KLM Biofuel
KLM-vliegtuig dat vliegt op een mengsel van kerosine en biobrandstof. Bron: KLM

Biobrandstof noodzakelijk

Naast efficiëntieverbeteringen moet de brandstof ook duurzamer worden. Waar het wegtransport verschillende duurzame alternatieven heeft om de CO2-uitstoot te verlagen, zoals rijden op elektriciteit of waterstof, heeft de luchtvaart voorlopig alleen biobrandstof als technologisch alternatief.

Biobrandstoffen worden gemaakt van biomassa, zoals residuen van de land- of bosbouw. Belangrijke randvoorwaarde is dat de duurzaamheid gegarandeerd is. Afhankelijk van het type biomassa, de productielocatie en de gebruikte technologie kan de CO2-besparing van biobrandstoffen namelijk sterk variëren; mits duurzaam geproduceerd kan tot wel 95% emissiereductie worden behaald.

Een paar euro per passagier

Op dit moment worden er op slechts een paar luchthavens in de wereld biobrandstoffen bijgemengd. Het doel van dit onderzoek was om te bepalen wat er nodig is om het gebruik van biobrandstoffen te verhogen. Een groot struikelblok is de prijs, schrijven de onderzoekers. Want wie gaan de meerkosten dragen? Het kost ruim 10 miljard euro om in 2030 vijf procent van alle vliegtuigbrandstoffen in de EU te vervangen door biobrandstof. Dit komt neer op een paar euro per passagier. Door de hevige concurrentie en het internationale karakter van de sector is het lastig om deze kosten te verrekenen op nationaal niveau.

Daarnaast is er nog geen structureel beleid op internationaal niveau om het gebruik van biobrandstoffen in de luchtvaart te stimuleren, in tegenstelling tot duurzame oplossingen in het wegtransport of de electriciteitssector. Er zullen dus op internationaal niveau afspraken gemaakt moeten worden om het gebruik van biobrandstoffen in de luchtvaart te bevorderen.

Nu al beginnen

Om de doelstellingen van de klimaatconferentie van Parijs te halen is het belangrijk om de CO2-uitstoot flink te reduceren, zo ook in de luchtvaart. Om de productie van biobrandstoffen op te voeren moet de hele productieketen verder ontwikkeld worden. Deze ontwikkelingen kosten tijd. Door nu strategische keuzes te maken en in te zetten op de ontwikkeling van duurzame biobrandstoffen voor de luchtvaart, kunnen we tegen het midden van deze eeuw de noodzakelijke emissiereducties realiseren in de luchtvaartsector, concluderen de onderzoekers.

Over het onderzoek

Dit onderzoek werd uitgevoerd in het kader van het Renewable Jet Fuel Supply Chain and Flight Operations (RENJET) project, in samenwerking met het Energieonderzoek Centrum Nederland. Het RENJET project (2013-2016) werd gefinancierd door EIT Climate-KIC. Het doel van RENJET is om een basis te leggen voor de opschaling van de productie van biobrandstoffen voor de luchtvaart door wetenschappelijk onderzoek en demonstratieprojecten. De projectpartners zijn de Universiteit Utrecht, Imperial College London, SkyNRG, KLM, en Schiphol Airport.

Meer informatie