14 november 2017

Utrechtse studenten blinken uit bij debuut op onderzoekscompetitie

Utrechts iGEM-team verdient goud in Boston

Het Utrechtse team dat afgelopen week deelnam aan de finale van de iGEM-competitie, heeft een gouden medaille gewonnen. "Echt een prestatie van jewelste", aldus hoogleraar Niels Geijssen (Hubrecht Instituut en faculteit Diergeneeskunde), die het team samen met de hoogleraren Roos Masereeuw (faculteit Bètawetenschappen), Guido van den Ackerveken (faculteit Bètawetenschappen) en docent Margot Koster (departement Biologie) begeleidde.

Het Utrechtse IGEM team viert goud in Boston
Het Utrechtse iGEM-team in Boston.

iGEM  -  kort voor The International Genetically Engineered Machine - komt voort uit een initiatief van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) om jonge, talentvolle wetenschappers te promoten. De competitie geeft studenten de unieke kans zelf een onderzoeksproject te verzinnen hier geld voor te werven, het project te plannen, uit te voeren en uiteindelijk te presenteren aan een jury van wetenschappelijke topexperts tijdens de jaarlijkse iGEM Giant Jamboree in Boston. Er deden zo'n 6000 studenten mee. Uiteindelijk wonnen dertig teams een gouden medaille, omdat ze glansrijk aan alle criteria voldeden. Het Utrechtse team is er daar één van. 

Meet the iGEM team
Enkele teamleden vertellen over de uitdaging van iGEM

Diversiteit en samenwerking bij Life Sciences

Het Utrechtse iGEM team is uit twee gelijktijdige intiatieven ontstaan. Bij de Faculteit Bètawetenschappen hadden twee studenten die het idee een team samen te stellen, met Guido van den Ackerveken en docent Margot Koster als begeleiders, en ondertussen was Niels Geijsen, hoogleraar bij het Hubrecht Instituut en de faculteit Diergeneeskunde, ook bezig met het organiseren van een team en financiering. Kewin Ogink, een van de Utrechtse studenten: “Toen hebben we elkaar opgezocht en samen één team gevormd. Nu hebben we vijftien leden vanuit life sciences, biologie, farmacie en biomedische wetenschappen.” Van den Ackerveken vult aan: "En dankzij de betrokkenheid van Margot Koster als supervisor hebben de studenten ook nog studiepunten voor hun deelname kunnen krijgen".

In de geest van Sangeeta Bhatia

Masereeuw, Van den Ackerveken en Geijsen wilden naar aanleiding van het eredoctoraat van Sangeeta Bhatia graag een extra bijdrage leveren aan diversiteit binnen de wetenschap: “Bhatia is uniek, niet alleen als schakel tussen verschillende vakgebieden, maar ook als pleitbezorger voor diversiteit en jong talent.” Dat zette hen aan het denken: “Wat kunnen we doen om diversiteit te bevorderen binnen de UU?” Op het lager en middelbaar onderwijs hebben we weinig invloed, ook al signaleren zij dat een deel van het probleem daar zijn oorsprong vindt: “Scholieren met een migratie-achtergrond krijgen toch vaker MBO advies, zelfs als ze veel meer in hun mars hebben”, zegt Geijsen. “Diversiteit is een essentieel element voor succesvolle wetenschap” legt Van den Ackerveken uit. “Je vind alleen oplossingen voor een lastig probleem als je het van zoveel mogelijk kanten benaderd. Het Utrechtse iGEM team is het levende bewijs. Het in ongelofelijk wat de studenten in 6 maanden voor elkaar hebben gekregen!”

Studenten hebben tegenwoordig echt niet veel geld meer en bij studenten met een migratie-achtergrond speelt dit nog sterker. Dat betekent dat een internationale stage - bijvoorbeeld op Harvard - buiten bereik blijft, en dat hun talent op hun CV potentieel onzichtbaar blijft.
Niels Geijssen

In de collegezalen zien de hoogleraren daar de gevolgen van: de diversiteit is beperkt. Geijsen: “Studenten hebben tegenwoordig echt niet veel geld meer en studenten met een migratie-achtergrond kunnen minder vaak terugvallen op financiele bijdragen van hun ouders. Dat betekent dat een internationale stage - bijvoorbeeld op Harvard - buiten bereik blijft, en dat hun talent op hun CV potentieel onzichtbaar blijft.” “De decanen van Life Sciences hoefden niet lang na te denken en hebben het plan al snel geadopteerd als topidee” zegt Masereeuw opgetogen, waarmee het team in praktisch en financieel opzicht een stevige basis kreeg.

Bekijk de iGEM special van De Kennis van Nu
Het Utrechtse iGEM team in het lab met logo van "De Kennis van Nu"

De Utrechtse iGEM studenten worden gevolgd door het NTR: programma De Kennis van Nu in de online special "Studenten ontwerpen nieuw leven". 

Het Utrechtse onderzoek

Hun onderzoek richt zich op het ontwikkelen van een biosensor die vroegtijdig de ziekte van Chagas kan ontdekken. De ziekte kan ernstige hartaandoeningen veroorzaken als deze niet tijdig behandeld wordt. Doordat de diagnose in de praktijk vaak niet - of te laat - gesteld wordt, overlijden er jaarlijks zeker 10.000 mensen aan, voornamelijk in Latijns Amerika.

OUTCASST

Om dit probleem op te lossen bedacht het team de DNA sensor  'OUTCASST' -  die onder andere gebruik maar van CRISPR-Cas - om de ziekte eenvoudiger - en in een vroeger stadium te detecteren. 

Volg het IGEM team op sociale media

Ouafa Dahri, een van de captains van het team: “De wedstrijd gaat om het oplossen van echte problemen met synthetische biologie.” Het bijzondere aan de wedstrijd, legt ze uit, is dat de studenten alles zelf doen, van het bedenken van het projectplan, zorgen voor sponsoring, het praktisch uitvoeren van het project tot communicatie en PR.” Op dat laatste punt was het team al voor de competitie geslaagd: via de site van het NTR: programma De Kennis van Nu is hun project op de voet te volgen, en daarnaast waren ze tijdens het evenement in Boston actief op Facebook en Twitter.