19 januari 2018

De magische muziek van Haruki Murakami

Haruki Murakami. Portretfoto: Wikimedia Commons/Wakarimasita
Haruki Murakami. Portretfoto: Wikimedia Commons/Wakarimasita

In het weekend van 13 en 14 januari kwamen meer dan duizend fans van de Japanse schrijver Haruki Murakami in Rotterdam bij elkaar tijdens het Murakami Weekend om zijn 69e verjaardag en het verschijnen van zijn nieuwste boek, De moord op Commendatore​, te vieren. Musicoloog prof. dr. Emile Wennekes is een van die fans. Hij gaf tijdens het weekend samen met meesterpianist Ralph van Raat een lecture-recital over de muzikale verwijzingen in het werk van Murakami. Hij sprak daarover met Trouw (10 januari) en De Ochtend van 4 (13 januari).

Die muzikale verwijzingen zijn talrijk, zo blijkt uit de vele voorbeelden die Wennekes noemt. "De titel van zijn laatste boek verwijst bijvoorbeeld naar Don Giovanni van Mozart. Elders noemt hij een ouverture van Rossini waarbij het lekker spaghetti koken is. Er zijn interpretaties van Liszt, en door welke pianist die het beste uitgevoerd kunnen worden. En zijn boek Norwegian Wood is natuurlijk vernoemd naar het Beatles-nummer."

Magische werelden

Zelf werd Wennekes meteen gegrepen toen hij Murakami ontdekte. En dat ondanks het feit dat hij eigenlijk geen liefhebber is van magische vertellingen, die in Murakami's werk veel terugkomen. "Zelfs al zijn die werelden volstrekt fantastisch, je wordt meteen meegezogen in zijn wereld door zijn snelle pen en enorm prachtige beelden. En voor mij ook de vele referenties aan muziek natuurlijk."

Van muziek naar magie

Murakami is zelf dan ook een groot muziekliefhebber en platenverzamelaar. Niet zo gek dus dat muziek op veel verschillende manieren terugkomt in zijn werk. Soms in de titel van een werk, maar ook als metafoor of abstractie. Hij gebruikt muziek zo ook als een soort hefboom naar de magische universums waarover hij schrijft, zegt de musicoloog. Daarmee weet Murakami zelfs een lezer als Wennekes, die eigenlijk geen fan is van het magische genre, mee te voeren naar zijn fantasierijke werelden. 

Emile Wennekes met zijn Murakamicollectie. Foto: wwclassics
Emile Wennekes met zijn Murakamicollectie. Foto: wwclassics