28 juli 2017

Veni-subsidie voor 27 pas gepromoveerde Utrechtse Wetenschappers

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) heeft aan 27 pas gepromoveerde onderzoekers van de Universiteit Utrecht, UMC Utrecht en het Hubrecht Instituut een Veni-financiering van maximaal 250.000 euro verleend. Veni biedt veelbelovende jonge wetenschappers de mogelijkheid om gedurende drie jaar hun eigen ideeën verder te ontwikkelen. NWO selecteert onderzoekers op basis van de kwaliteit van de onderzoeker, het innovatieve karakter van het onderzoek, de verwachte wetenschappelijke impact van het onderzoeksvoorstel en mogelijkheden voor kennisbenutting.

De gehonoreerde projecten van Utrechtse onderzoekers: 

  • Het speelse brein
    Dr. Marijke Achterberg - Universiteit Utrecht, Diergeneeskunde
    Spelen met leeftijdgenoten is belangrijk voor de ontwikkeling van het brein. Bovendien is sociaal spel verstoord bij psychiatrische aandoeningen bij kinderen en jongeren, zoals autisme. Door middel van verfijnde gedragsanalyse in jonge ratten en innovatieve technieken zoals chemogenetica zal de onderzoekster ophelderen welke hersenmechanismen bijdragen aan sociaal spel.

  • Hoe R-spondin eiwitten borstkanker genereren
    Dr. Elvira Bakker - UMC Utrecht, Pathologie
    Borstkanker treft vele vrouwen en is onvoldoende behandelbaar. Dit komt mede doordat er weinig kennis is wat de precieze causale factoren en processen zijn tijdens de ontwikkeling van borsttumoren. De onderzoekers hebben concrete aanwijzingen dat zogenaamde R-spondin eiwitten borsttumoren genereren en zullen gaan onderzoeken hoe deze eiwitten dit doen.

  • Defying anti-party politics. The party-state in the age of mass democracy: France, Germany, and Italy, 1918-2000
    Dr. Pepijn Corduwener - Universiteit Utrecht, Geschiedenis en Kunstgeschiedenis 
    Dalende ledenaantallen, nieuwe vormen van politieke participatie en de opkomst van populisme brengen politieke partijen overal in Europa in gevaar. Maar dat is niets nieuws: dit onderzoek laat zien dat partijen de hele twintigste eeuw weerstand konden bieden aan anti-partijpolitiek omdat ze van moderne democratieën partijstaten hebben gemaakt.

  • Paneuropese diplomatie in de Koude Oorlog (1972-90)
    Dr. Laurien Crump-Gabreëls  - Universiteit Utrecht, Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen 
    Dit project onderzoekt hoe de Conferentie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (1972-90) bijdroeg aan een vreedzaam verloop van de Koude Oorlog en het einde daarvan door Paneuropese, multilaterale diplomatie. Aangezien een alomvattende dialoog thans ontbreekt, kan dit ons ook leren hoe we Europese veiligheid vandaag de dag kunnen waarborgen.

  • De dierentuin als verbeeldingsruimte in het antropoceen
    Dr. Kári Driscoll - Universiteit Utrecht, Literatuurwetenschap
    Dierentuinen vertellen een bepaald verhaal over de relatie van de mensheid met de natuur. Door klimaatverandering en dreigende massauitsterving is dat verhaal aan het veranderen. Dit project onderzoekt hoe de verhalen die in dierentuinen en in literatuur en films over dierentuinen worden verteld een nieuw milieubewustzijn reflecteren en vormgeven.

  • Waar komt dat hondENW (ALW)eer vandaan?
     ​Dr. Ruud van der Ent - Universiteit Utrecht, Fysische Geografie
    Heb je je ooit afgevraagd waar al dat water dat in je achtertuin stortregent vandaan komt? De klimaatexpert gaat onderzoeken of het komt van land of zee, van dichtbij of veraf? Het onderzoek zal laten zien of klimaatmodellen dit correct kunnen voorspellen en geeft aanknopingspunten om deze te verbeteren.

  • Polyploïdie: meer DNA door niet te delen
    Dr. Matilde Galli - Hubrecht Instituut 
    Polyploïde cellen, die een meervoud aan chromosoom paren bevatten, zijn belangrijk voor de optimale groei en functioneren van veel diersoorten. Hoe polyploïde cellen ontstaan is grotendeels onbekend. In dit project zal onderzocht worden hoe polyploïde cellen in een levende organisme worden geboren, en welke moleculen daarbij nodig zijn.

  • De auteur als beleidsmaker
    Dr. Laurens Ham - Universiteit Utrecht, Nederlandse taal en cultuur
    Wie dacht dat beleid alleen maar gemaakt werd door ambtenaren die stoffige rapporten schrijven? Dit project laat iets anders zien. Nederlandse schrijvers zijn sinds de jaren zestig voortdurend bij literatuurbeleid betrokken geweest: door te protesteren tegen bezuinigingen, beleidsmaker te worden en romans over hun auteurschap te schrijven.

  • Een radicale manier van communiceren
    Dr. Sasha De Henau - UMC Utrecht, Molecular Cancer Research 
    Vrije radicalen worden voornamelijk omschreven als schadelijk voor onze gezondheid. Uit internationaal onderzoek blijkt echter dat onze cellen zelf lage hoeveelheden vrije radicalen aanmaken om te gebruiken als communicatiemiddel. Onderzoekers willen bepalen hoe cellen dit doen zonder dat er daarbij cellulaire schade optreedt.

  • Verkennen van equivariante homotopie theorie
    Dr. Magdalena Kedziorek - Universiteit Utrecht, Wiskunde
    Wiskundigen zijn altijd geintrigeerd geweest door geometrische vormen. Een van de constante thema's hierbinnen is het begrijpen van meetkundige objecten met een extra structuur gegeven door hun symmetrie-eigenschappen. Het hier voorgestelde onderzoek gebruikt moderne methoden om deze meetkundige objecten met symmetrie te onderzoeken.

  • Towards Equal Educational Opportunities: The Complex Interaction between Genes, Families, and Schools
    Dr. Antonie Knigge - Universiteit Utrecht, Sociologie
    Politici en wetenschappers hebben diverse onderwijsveranderingen voorgesteld om gelijkere kansen te scheppen in het onderwijs tussen kinderen uit verschillende sociale milieus. Om de potentiële effectiviteit van beleidsmaatregelen beter te kunnen beoordelen, gebruikt dit project tweelingstudies om het samenspel tussen de invloed van genen, familie en scholen op opleiding te bestuderen.

  • Schieten op de boodschapper
    Dr. Jonas Kuiper - UMC Utrecht, Oogheelkunde 
    Een verstoorde communicatie binnen het afweersysteem ligt ten grondslag aan ernstige ongeneeslijke auto-immuunziekten. De onderzoekers meten hoe een belangrijk enzym, ERAP2, deze communicatie via eiwitten kan verstoren en of het specifiek remmen van ERAP2 een mogelijk effectieve behandeling voor auto-immuunziekten vormt.

  • Ibn ʿArabī’s Reshaping of the Muslim Imagination
    Dr. Eric van Lit - Universiteit Utrecht
    De verbeelding nam een centrale plaats in, in het gedachtengoed van de Soefi Ibn Arabi (gest. 1240). Er wordt gesteld dat zijn begrip van de verbeelding de Moslimse cultuur doordrenkt heeft. Dit project onderzoekt deze hypothese en wat voor consequenties een positief (of negatief) antwoord heeft voor onze tijd.

  • Naar een menselijke wereldbeschouwing
    Dr. Jesse Mulder - Universiteit Utrecht, Filosofie en Religiewetenschappen
    De heersende interpretatie van het wetenschappelijk wereldbeeld bestempelt de mechanistische wijze om dingen te begrijpen uiteindelijk als de enig juiste. Dat schept problemen voor ons zelfbegrip als rationele wezens, en voor de feitelijke diversiteit aan wetenschappelijke praktijken. Dit project ontwikkelt daarom een veelzijdigere interpretatie van het wetenschappelijk wereldbeeld.

  • Divine Denkraum: Early Modern Protestant Princes and Theologians Exchanging Thoughts through Things
    Dr. Eelco Nagelsmit - Universiteit Utrecht, Kunstgeschiedenis
    Protestantse vorsten en theologen in vroegmodern Europa wisselden van gedachten door middel van dingen. Dit project gaat na hoe beeld-voorwerpen “Denkraum” boden voor reflectie op en contemplatie van God, door drie protestantse hoven in Duitsland en Engeland te bestuderen, en brengt zo religieuze geschiedenis, kunstgeschiedenis, en antropologie samen.

  • Verbeteren van hartregeneratie
    Dr. Phong Nguyen - Hubrecht Instituut
    Beschadiging van het hart, bv. door een hartinfarct, leidt tot onherstelbare schade. Onderzoekers gaan zebravissen, waarvan het hart zich volledig herstelt na schade, bestuderen om te begrijpen waarom het beschadigde hart van een patiënt zichzelf niet kan herstellen.

  • Van DNA naar ziekte - Het menselijk genoom ontvouwen om ziekteverwekkende variaties te identificeren
    Dr. Sara Pulit - UMC Utrecht, Brain Center Rudolf Magnus, Neurologie 
    Er zijn duizenden genetische varianten gevonden bij veel voorkomende aandoeningen. De biologische betekenis hiervan is onduidelijk omdat er geen rekening wordt gehouden met de 3D structuur van DNA: ook veraf gelegen genen staan onder controle van genetische variatie. Ik stel daarom voor deze informatie te integreren met genetische data.

  • Karakterisatie van katalyse op moleculair niveau
    Dr. Freddy Rabouw - Universiteit Utrecht, Debye Institute for Nanomaterials Science
    Katalysatoren maken chemische reacties sneller en efficiënter. Typisch bevat een katalysator miljarden actieve nanodeeltjes die samen de eigenschappen bepalen. De onderzoeker gaat chemische reacties bestuderen op de schaal van een enkel katalytisch nanodeeltje. Dit zal leiden tot een beter begrip van katalyse en bijdragen aan de ontwikkeling van nieuwe katalysatoren.

  • Fotonen transport door complexe circuits: signaal verbetering door ruis
    Dr. Said Rodriguez - Universiteit Utrecht, Nanowetenschappen
    Transport van energie en informatie door complexe circuits wordt meestal gehinderd door ruis. In natuurlijke systemen zoals de hersenen komt het omgekeerde voor: Transport wordt verbeterd door ruis. Dit effect benutten de onderzoekers om nieuwe fotonische schakelingen te maken waarin ruis belangrijke functionaliteit mogelijk maakt, zoals éénrichtingsverkeer voor licht.

Veni-laureaat Said Rodriguez over zijn onderzoek naar fotonen door complexe circuits
  • Reparatie van DNA-schade waarnemen in individuele cellen
    Dr. ir. Koos Rooijers - Hubrecht Instituut
    De verpakking van het DNA vormt een barrière voor moleculen die DNA repareren. Echter is de invloed van de verpakking van DNA tijdens reparatie grotendeels onbekend. Dit onderzoeksplan is gericht op het systematisch inventariseren van DNA-reparatie in individuele cellen, om zo fundamentele kennis te vergaren voor bijvoorbeeld betere kankertherapieën.

  • Omtrent een wiskundige formulering van de Landau-Ginzburg/conforme veldentheoriecorrespondentie
    Dr. Ana Ros Camacho - Universiteit Utrecht, Wiskunde 
    Dit project onderzoekt de algebraïsche structuren die de fundering vormen van een resultaat uit de theoretische natuurkunde dat bekend staat als de Landau-Ginzburg/ conforme veldentheoriecorrespondentie. Voorts beoogt het project deze correspondentie wiskundig te formuleren.

  • Quark-gluon plasma en zwarte gaten
    Dr. Wilke van der Schee - Universiteit Utrecht, Natuurkunde 
    Bij botsingen van loodkernen in de LHC versneller ontstaat een quark-gluon plasma. Door de sterke kracht tussen deze deeltjes heeft dit plasma verrassend sterke overeenkomsten met de horizon van een zwart gat. Dit onderzoek modelleert de formatie en evolutie van dit plasma gebruikmakend van een corresponderend zwart gat.

  • Een vettig immunologisch mysterie ontrafeld - De rol van lipide antigenen in gezondheid en ziekte
    Dr. Henk Schipper - UMC Utrecht, Laboratorium voor Translationele Immunologie
    Invariant Natural Killer T (iNKT) cellen vormen een uniek immuuncel subtype vanwege hun ontstekingsreactie op lipide antigenen. Dit onderzoeksvoorstel richt zich op het identificeren van deze lipide antigenen, om hun rol in gezondheid en ziekte te kunnen onderzoeken.

  • Herstel van zintuigelijke eenheid
    Dr. Nathan van der Stoep - Universiteit Utrecht, Psychologische Functieleer
    Ons brein combineert wat we zien en horen, wat onze ruimtelijke waarneming verbetert. Gehoorverlies zorgt voor een conflict tussen de zintuigen. De onderzoekers kijken of de plasticiteit van de hersenen gebruikt kan worden om de zintuigen te verenigen, ruimtelijke waarneming te verbeteren, en patiënten met gehoorverlies te revalideren.

  • Vaarwel, onrechtvaardigheid op gebied van gender
    Dr. Alexandra Timmer - Universiteit Utrecht, Netherlands Institute of Human Rights (SIM) 
    Europa blijft maar last houden van onrechtvaardigheid op het gebied van gender. De juridische aanpak daarvan bestaat voornamelijk uit mensenrechten en gelijke behandelingsrecht. Door middel van een innovatieve historische en rechtsvergelijkende analyse, bekijkt dit onderzoek hoe en waarom dit rechtsgebied tekort schiet en wat daar aan te doen valt.

  • Volwassenen met acute klachten van de neusbijholten en keelpijn: wie heeft er baat bij antibiotica?
    Dr. Roderick Venekamp - UMC Utrecht, Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde 
    Antibiotica overprescriptie is het hoogst bij volwassenen die zich in de eerste lijn presenteren met acute neusbijholtenklachten en keelpijn. Met mijn onderzoek streef ik na ongepast gebruik van antibiotica te verminderen door met de nieuwste individuele patiënten data meta-analytische methoden subgroepen te identificeren die het meeste baat hebben bij antibiotica.

  • Anticipating drought by memorizing the past – understanding human-hydrology interactions in reservoir management
    Dr. ir. Niko Wanders - Universiteit Utrecht 
    Droogte heeft ernstige gevolgen voor de waterbeschikbaarheid en dientengevolge voor het watermanagement in stuwmeren. Ik ontwikkel een model dat probeert te begrijpen hoe mensen waterreservoirs beheren tijdens droogtes. Op deze wijze hoop ik het optimale waterbeheer te kunnen bepalen om in de toekomst duurzaam watergebruik en toenemende waterbeschikbaarheid te garanderen.