19 maart 2019

Utrecht wordt 'reuma-hotspot' van Nederland

Utrechtse onderzoekers strijden samen met ReumaNederland tegen artrose

Maar liefst drie Utrechtse onderzoeksgroepen (UMC Utrecht en Universiteit Utrecht) werken aan hoopvolle doorbraken in de behandeling van artrose, de meest voorkomende reumatische aandoening. De onderzoeken moeten leiden tot lichaamseigen protheses, meer kennis over artrose en goede testfaciliteiten om de onderzoeken van lab naar de patiënt te brengen. Om hun strijd tegen artrose mogelijk te maken stelt ReumaNederland 1,8 miljoen euro beschikbaar voor deze onderzoeksgroepen die tevens door ReumaNederland de titel Research Centre of Excellence krijgen toegekend.

Met de Research Centres of Excellence die voorop lopen in het onderzoek naar artrose wil ReumaNederland een doorbraak forceren in de behandeling van mensen met artrose. Artrose treft bijna 1,4 miljoen mensen in Nederland. Behandelingen zijn nu nog beperkt tot leefstijladviezen, pijnbestrijding en oefentherapie en in het uiterste geval een prothese. De komende periode worden in totaal zeven universitaire onderzoeksgroepen in Nederland benoemd tot Research Centres of Excellence voor artrose. Voor de Research Centres artrose stelt ReumaNederland in totaal 3,8 miljoen euro beschikbaar.

Over artrose

Artrose is een aandoening van het kraakbeen en bot van in de gewrichten. Bij artrose wordt het kraakbeen in de gewrichten dunner en brokkelig. Soms verdwijnt het helemaal, waardoor het onderliggende bot beschadigd kan raken of kan gaan vervormen. Het verlies van kraakbeen, het over elkaar heen schuren van bot en de ontstane botuitsteeksels zorgen voor pijn en stijfheid in de gewrichten. In Nederland hebben bijna 1,4 miljoen mensen artrose in één of meerdere gewrichten. Artrose is daarmee de meest voorkomende vorm van reuma.

Doorbraken nodig

Lodewijk Ridderbos, algemeen directeur ReumaNederland: “Veel mensen met artrose worden dagelijks beperkt door hun aandoening. De onderzoeksgroepen in Utrecht focussen zich alle drie op een andere oplossing voor artrose, maar hebben een ding gemeen. Als de onderzoeken slagen kunnen ze veel betekenen voor mensen met artrose die dagelijks worden beperkt door de pijn en door gewrichten die moeilijk bewegen. Wij willen met onze opdracht aan deze Research Centres of Excellence ervoor zorgen dat er voor de grote groep Nederlanders met artrose behandelingen komen die hun klachten en beperkingen écht aanpakken.”

Prof. dr. Floris Lafeber (UMC Utrecht), hoofdonderzoeker van het Research Centre of Excellence Vormen van knieartrose: ”Het unieke herstel van gewrichtsweefsels als gevolg van de kniedistractie behandeling kan ons leren over de verschillende verschijningsvormen (typen) van artrose, zodat gerichte behandeling van artrose mogelijk gaat worden. De komende vijf jaar willen we hier grote stappen in zetten.”

In ons lab werken we aan weefsels die gefabriceerd worden met patiënt-eigen cellen. In de toekomst kunnen die getransplanteerd worden om bot of kraakbeen bij patiënten te herstellen.
Prof. dr. Jos Malda

Samenwerking

Ook prof. dr. René van Weeren (UU, faculteit Diergeneeskunde) en prof dr. ir. Jos Malda (UMC Utrecht) geven leiding aan een Research Centre of Excellence. Ze werken dagelijks samen; Van Weeren als hoofdonderzoeker van het Research Centre of Excellence Artroseonderzoek van lab naar patiënt, Malda als hoofdonderzoeker van het Research Centre of Excellence Regeneratie van kraakbeen en bot. Van Weeren: “Ook bij dieren, met name bij paard en hond, is artrose een enorm probleem. Wij zetten onze diepgaande kennis daarvan en onze patiëntenpopulaties in om oplossingen te vinden en te testen die de kwaliteit van leven van zowel mens als dier met artrose op beslissende wijze kunnen verbeteren.”

Malda vult aan: “In ons lab werken we aan weefsels die gefabriceerd worden met patiënt-eigen cellen. In de toekomst kunnen die getransplanteerd worden om bot of kraakbeen bij patiënten te herstellen. Dat een lichaamseigen prothese mogelijk wordt, zou een uitkomst zijn voor veel patiënten die nu nog kunstprotheses krijgen.”