Broer/zus relatie na scheiding

De rol van de broer/zus-relatie voor het welzijn van kinderen na een scheiding

De broer/zus-relatie is een unieke relatie, vanwege de hoeveelheid tijd die broers en zussen samen doorbrengen en de levenslange duur van deze relatie. Bovendien is een broer of zus de enige die dezelfde ouderlijke scheiding meemaakt als jijzelf, al kan deze natuurlijk anders worden ervaren. Hoewel we uit onderzoek met 'intacte gezinnen' weten dat een goede broer/zus-relatiekwaliteit samenhangt met een beter welzijn van kinderen en jongeren, is dit nog maar weinig onderzocht in gescheiden gezinnen. Daarom werd in deze studie gekeken of warmte en conflicten tussen broers en zussen samenhangen met het welzijn van kinderen na scheiding.

Op basis van vragenlijsten die kinderen en ouders in het project 'Gezinsrelaties na Scheiding' hebben ingevuld, komt naar voren dat meer warmte in de broer/zus-relatie samenhangt met minder externaliserend probleemgedrag 1 jaar later. Meer conflicten tussen broers en zussen hangt bovendien samen met een relatieve toename in externaliserend probleemgedrag over tijd. Externaliserende problemen zijn naar buiten gerichte problemen, zoals agressie en opstandig gedrag. Er was geen samenhang tussen de broer/zus-relatiekwaliteit en internaliserende problemen, wat verwijst naar problemen die naar binnen gericht zijn, zoals angst en depressieve gevoelens. Voor dit type problemen bleek de ouder-kind relatiekwaliteit van belang. Tot slot waren meer conflicten tussen broers en zussen gelinkt aan een lagere eigenwaarde van kinderen, maar alleen als er tegelijk ook sprake was van weinig warmte in de broer/zus-relatie. Wanneer er meer warmte was, bleek er geen effect meer van conflicten tussen broers en zussen op de eigenwaarde van kinderen.

Belangrijke conclusies op basis van deze studie

  • De broer/zus-relatie mag in de context van gescheiden gezinnen niet over het hoofd worden gezien, zowel in toekomstig onderzoek als in de praktijk.
  • De mogelijke voordelen van het betrekken van broers en zussen in (preventieve) hulpprogramma's voor kinderen en jongeren na echtscheiding zouden getoetst moeten worden.
  • Het in kaart brengen van conflicten tussen broers en zussen en de mate van warmte in de broer/zus-relatie kan belangrijke informatie opleveren voor hulpverleners over het welzijn van jongeren na scheiding.

Volledige (Engelstalige) artikel:

van Dijk, R., van der Valk, I. E., Buist, K. L., Branje, S., & Dekovic, M. (2021). Longitudinal associations between sibling relationship quality and child adjustment after divorce. Journal of Marriage and Family. Advance online publication.