Waarom doen wij strandingsonderzoek?

Doodsoorzaak achterhalen

Wij doen strandingsonderzoek om de doodsoorzaak van gestrande bruinvissen te achterhalen. Dat gebeurt in opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. Via het onderzoek willen we vooral te weten komen of de stranding te maken heeft met menselijk handelen. Strandingen hebben vaak meerdere oorzaken, maar soms is de oorzaak niet te achterhalen.

Gehoorschade heeft grote gevolgen
Walvisachtigen zijn afhankelijk van hun gehoor. Zij gebruiken dat om prooi te vinden, onderling te communiceren, predatoren (roofdieren) te ontdekken en te navigeren. Als er een verstoring of gehoorschade optreedt, kan dat grote gevolgen hebben voor de individuen, en uiteindelijk voor de hele populatie.

Mens bedreiging voor dier
Walvisachtigen hebben te maken met verschillende bedreigingen, doordat het leefgebied van deze dieren samenvloeit met het werkgebied van de mens. De afgelopen decennia is de situatie op zee drastisch veranderd door meer scheepvaart, de bouw van windmolenparken en algehele opwarming van de oceanen. Scheepvaartroutes doorkruisen leefgebieden van walvisachtigen en het blijkt dan ook onvermijdelijk dat daardoor aanvaringen plaatsvinden.

Aanvaring met een containerschip.

Aanvaringen en geluidsoverlast
In Nederland zijn in 2011, 2012, 2013 en 2015 vier walvissen (drie gewone vinvissen en één dwergvinvis) op de boeg van grote containerschepen de haven in gevaren. Het heien van winmolenparken op zee en seismische onderzoeken geven geluidsoverlast en kunnen zelfs tot permanente gehoorschade leiden. Als gevolg van klimaatveranderingen veranderen de stromingen in de oceanen en kan de migratie van prooisoorten en walvisachtigen veranderen. De gevolgen verschillen per walvissoort en is afhankelijk van hun leefgebieden, migratiesroutes en de mate van menselijke activiteiten.

Graadmeter voor ecosysteem
Er is veel draagvlak voor onderzoek naar de oorzaak van strandingen, zowel nationaal als internationaal. Dat blijkt ook uit de grote publieke en wetenschappelijke belangstelling tijdens recente strandingen. Daarnaast staan walvisachtigen bovenaan de voedselketen. Deze 'toppredatoren' (roofdieren) vormen daardoor een goede graadmeter voor het ecosysteem waarin zij leven. Als daarin veranderingen optreden, is dat terug te zien in de ecologie, het leefgebied en de gezondheid van deze soorten.