Studieprogramma

De hele bachelorstudie duurt drie jaar. Elk jaar bestaat uit vier blokken van tien weken. Per blok volg je twee vakken en elk blok wordt afgesloten met een tentamenweek.

Werkvormen

Er zijn verschillende soorten werkvormen die terugkomen in de vakken die je volgt. Een indicatie van de verhoudingen hiertussen in het eerste jaar is als volgt:

  • Hoorcollege: 10%
  • Werkcollege: 12%
  • Practicum: 10%
  • Groepswerk: 12%
  • Zelfstudie: 56%

Groepsgroottes

Er zijn gemiddeld 200 eerstejaars studenten die aan de studie Farmacie beginnen. In de hoorcolleges zit je met 200 medestudenten. Bij een werkcollege zitten in het eerste jaar gemiddeld 12 studenten.

De verschillende vormen van onderwijs variëren elke dag weer, dat sprak me erg aan.
Jaar 1
Blok 1
Inleiding Farmacie
De cursus Inleiding in de farmacie is een eerste kennismaking met de bachelor Farmacie. De belangrijkste doelstelling is dat de student leert en ervaart wat het is om te studeren aan een universiteit (First Year Experience, FYE) en in het bijzonder om onze studie Farmacie te volgen. Het tutoraat, student-mentoraat, leerlijn Professioneel gedrag en de studieadviseurs spelen hierbij een belangrijke rol. Voorts is deze cursus een eerste inhoudelijke kennismaking met de farmacie. De zes kerngebieden worden geïntroduceerd: chemie van geneesmiddelen, toedienen van geneesmiddelen, geneesmiddelen in het lichaam, werking van geneesmiddelen, therapie van geneesmiddelen en onderzoek naar geneesmiddelen (drug chemistry, drug delivery, drug action, drug disposition, drug therapy and drug research)
Chemie van geneesmiddelen
In deze cursus staan de fysisch-chemische eigenschappen van componenten van geneesmiddelen centraal. Op basis van de belangrijkste functionele groepen en kennis van de fysisch -chemische eigenschappen van deze groepen kan ingeschat worden hoe moleculen zich gedragen binnen een formulering en binnen het lichaam. De principes die ten grondslag liggen aan binding van atomen (orbitalen) en intra- en inter-moleculaire interacties komen aan bod. Hierbij wordt ook aandacht geschonken aan de structuur van biomoleculen zoals aminozuren en eiwitten, RNA en DNA.
Blok 2
Toedienen van geneesmiddelen
Binnen deze cursus komt het vrijkomen van het farmacon uit de toedieningsvorm en de absorptie van het farmacon in het lichaam aan bod. Belangrijke thema’s binnen deze cursus zijn de farmaceutische beschikbaarheid waarbij de nadruk ligt op de kenmerken van het farmacon en de orale toedieningsvorm, en de biologische beschikbaarheid waarbij vrijgifte uit de toedieningsvorm en absorptie in het lichaam een grote rol spelen.
Werking van geneesmiddelen
Deze cursus behandelt het effect van farmaca op receptor-, cel- en biochemisch niveau. Aan de hand van een aantal voorbeeldgeneesmiddelen bijv. maagzuurremmers (H2 antagonist, protonpompremmer) en/of bloeddrukverlagers (bètablokker, calciumantagonist, ACE-remmer) worden de meest gangbare aangrijpingspunten, hun intracellulaire signaaltransductieroutes en de belangrijkste intracellulaire effecten besproken.
Block 3
Kinetiek van geneesmiddelen
In deze cursus staan de distributie, het metabolisme en de eliminatie van geneesmiddelen centraal. Deze concepten worden behandeld in de context van verschillende bloeddrukverlagers (bijv. enalapril), waarbij de focus ligt op het moleculaire en fysiologische niveau.
Keuzeruimte (keuzevak)
Keuze uit alle vakken van alle universiteiten in Nederland.
Blok 4
Therapie met geneesmiddelen
In deze cursus staat de medicamenteuze behandeling van een patiënt met verhoogde bloeddruk, arteriële hypertensie, centraal. Een belangrijk leerdoel is dat de student gewenste en ongewenste effecten van geneesmiddelen kan verklaren aan de hand van de farmacologische eigenschappen van die middelen en (patho)fysiologische processen in het lichaam.
Onderzoek naar geneesmiddelen
Tijdens de cursus gaat de student voor het eerst ervaren wat het is om zelf onderzoek te doen. De focus in de cursus ligt op de kennismaking met farmaceutisch onderzoek en het leren toepassen van de empirische cyclus. Binnen een project/experiment leert de student een onderzoeksvraag formuleren, na te denken over bruikbare onderzoeksmethoden en een valide onderzoeksdesign op te stellen voor het beantwoorden van die onderzoeksvraag.
Jaar 2
Blok 1
Infectie en afweer
In de cursus wordt de basis gelegd van de immunologie. De student zal het immuunsysteem leren kennen aan de hand van een chronologische weergave van gebeurtenissen na het eerste contact met een virus of bacterie. Er wordt duidelijk onderscheid gemaakt tussen de normale werking van het immuunsysteem, waardoor voorkomen wordt dat blootstelling aan een micro-organisme tot een infectie leidt, en het behandelen van infecties wanneer deze afweer kennelijk niet afdoende is.
Productzorg
In deze cursus staat de productzorg centraal. De verschillende toedieningsvormen en routes (inclusief parenteraal) worden besproken. De nadruk ligt binnen deze cursus op het zelfstandig rationeel ontwerpen van bereidingen (i.p.v. het nawerken van een bestaand voorschrift). De student moet kennis hebben van de fysisch-chemische eigenschappen van farmacon en de hulpstoffen, de functie van de hulpstoffen, belangrijke onderwerpen uit de fysische chemie (viscositeit, diffusie, reologie, etc.), onverenigbaarheden, de volgorde van bereidingsstappen en de kritische stappen bij de bereiding.
Blok 2
Neurologie
In deze cursus is de werking van het centraal zenuwstelsel het centrale thema; de nadruk ligt daarbij op de behandeling van enkele aandoeningen waarbij er sprake is van verstoorde prikkelgeleiding, namelijk pijn, epilepsie en de ziekte van Parkinson.
Biologische geneesmiddelen
Biopharmaceuticals spelen een belangrijke rol bij veel therapieën zoals reumatoïde artritis en kanker. Biopharmaceuticals hebben duidelijke andere karakteristieken en een ander productieproces dan de small molecules. Om de biotechnologie te behandelen binnen een relevante klinische setting wordt de biotechnologie binnen deze cursus gekoppeld aan een aantal producten waarbij ook het werkingsmechanisme van het product en de pathofysiologie (tot op het niveau van het aangrijpingspunt van de farmacotherapie) kort aan bod komen.
Blok 3
Hormonale aandoeningen
Deze cursus behandelt drie endocrinologische systemen, waarbij aandacht wordt besteed aan vorming en werking van de desbetreffende hormonen, de regelkringen die hiermee worden beïnvloed, en de aandoeningen die ontstaan door ontregeling van deze regelkringen. Voorts wordt ingegaan op de klinisch-chemische aspecten (bijv. medische hulpmiddelen, plasmawaarden als uitleesmaat voor de regelkringen) en farmacotherapeutische (incl. beleid) en farmaceutisch-technologische aspecten van de behandeling van de endocrinologische aandoeningen.
Huidaandoeningen
In deze cursus staan de huid, huidaandoeningen en dermale toedieningsroutes centraal. De rol van de huid als barrière wordt besproken. De pathofysiologie van een aantal huidaandoeningen (eczeem en psoriasis) wordt behandeld inclusief de bijbehorende farmacotherapie van deze aandoeningen, waarbij de werkingsmechanismen en effecten van corticosteroïden (lokaal), retinoïden (acitretine) en keratolytica worden behandeld.
Blok 4
Luchtwegen (keuzevak)
Deze cursus heeft tot doel de student kennis en inzicht te laten verwerven over de behandeling met geneesmiddelen, en de achtergronden daarvan, van enkele belangrijke aandoeningen van de luchtwegen, te weten astma, COPD en allergische rhinitis.
Keuzeruimte
Keuze uit alle vakken van alle universiteiten in Nederland.
Jaar 3
Blok 1
Psychiatrie
Deze cursus heeft twee zwaartepunten: de psychofarmacologie en de medicamenteuze behandeling van een aantal psychische aandoeningen (depressie, schizofrenie, ADHD en de insomniastoornis (slapeloosheid)). Er wordt ingegaan op de circuits, de hersendelen en de neurotransmitters die betrokken zijn bij o.a. stemmingsregulatie, cognitieve processen, impulsiviteit, activiteitsregulatie en slaapregulatie. Vervolgens worden de effecten van de belangrijkste psychofarmaca bestudeerd, zowel in farmacologische als therapeutische zin.
Cardiovasculair systeem
Deze cursus heeft tot doel de student kennis en inzicht te laten verwerven over de behandeling van enkele belangrijke cardiovasculaire aandoeningen met geneesmiddelen. De nadruk ligt hierbij op arteriële hypertensie (deels herhaling van het eerstejaars cursus Therapie met geneesmiddelen), coronaire doorbloedingsstoornissen (angina pectoris, myocardinfarct), CVA en veneuze trombose. De oorzaken hiervan (atherosclerose, plaquevorming, plaatjesaggregatie, stolling etc.) en de farmacotherapeutische mogelijkheden (acute behandeling, primaire en secundaire preventie) met de achtergronden daarvan zullen worden behandeld.
Blok 2
Auto-immuniteit
In deze cursus worden de thema’s auto-immuniteit en chronische inflammatie tot op cytokine-niveau uitgewerkt a.d.h.v. de pathofysiologie van een aantal veel voorkomende chronische inflammatoire aandoeningen en auto-immuunziekten, namelijk de ziekte van Crohn, colitis ulcerosa, diabetes mellitus type I en ziekte van Graves en de pathofysiologie en farmacotherapie van reumatoïde artritis. Aan het eind van de cursus is de student in staat expliciet onderscheid te maken tussen aspecifieke chronische inflammatie en specifieke auto-immuunreacties. Pijnbestrijding valt ook expliciet binnen de farmacotherapie van deze aandoeningen.
Keuzeruimte (keuzevak)
Keuze uit alle vakken van alle universiteiten in Nederland.
Blok 3
Future medicines (keuzevak)
In deze cursus kunnen de studenten een kijkje nemen in de (nabije) toekomst. Studenten maken kennis maken met geavanceerde geneesmiddelen/toedieningsvormen die nog in ontwikkeling zijn, maar wel een grote rol gaan spelen in de toekomst. Studenten maken kennis met de grenzen van de huidige mogelijkheden op therapeutisch gebied en krijgen een idee van de mogelijkheden van de toekomst. Ook middelen/toedieningsvormen die recentelijk op de markt zijn gekomen maar nog niet breed (kunnen) worden ingezet, komen aan bod. De cursus vormt een sterke brug naar het onderzoek dat plaats vindt binnen het departement Farmaceutische Wetenschappen en de onderzoeksschool (UIPS), maar ook naar het onderzoek dat plaats vindt buiten het departement. Studenten maken kennis met state-of-the-art technieken en nieuwe mogelijkheden en worden ook gewezen op hindernissen die nog overwonnen moeten worden en mogelijk nadelige gevolgen van nieuwe technieken/therapieën.
Keuzeruimte (keuzevak)
Keuze uit alle vakken van alle universiteiten in Nederland.
Oncologie
In deze cursus komen alle van de in jaar 1 gelanceerde aspecten van geneesmiddelen terug: chemie van geneesmiddelen (chemische eigenschappen van oncolytica, zowel kleine als grote moleculen), toedienen van geneesmiddelen (biotechnologie, speciale eisen aan formulering en toediening van oncolytica), werking van geneesmiddelen (aangrijpingspunten van oncolytica), kinetiek van geneesmiddelen (afwijkende farmacokinetiek van biologicals, drug targeting), therapie met geneesmiddelen (werking en bijwerkingen van oncolytica) en onderzoek naar geneesmiddelen (nieuwe ontwikkelingen). Verder wordt er aandacht besteed aan het aspect van de kosten van nieuwe geneesmiddelen.
Blok 4
Bachelorwerkstuk
Individueel project in de vorm van een scrptie, stage, website, artikel etc., ter afsluiting van de bachelorfase.
Keuzevak
Keuze uit alle vakken van alle universiteiten in Nederland

Studielast

Als je in Utrecht farmacie gaat studeren verwachten wij van jou een actieve studiehouding, wat betekent dat je bereid bent om 40 uur per week aan je studie te besteden. Gemiddeld 13 uur ben je daadwerkelijk aanwezig in colleges, de rest is zelfstudie. Verder verwachten we dat je je zowel mondeling als schriftelijk goed kunt uitdrukken in het Nederlands.

Bindend studieadvies

Net als op alle andere Nederlandse universiteiten hanteren we in Utrecht een bindend studieadvies (BSA). Dit betekent dat je in je eerste studiejaar een minimum aantal studiepunten moet halen om verder te mogen met je studie. Bij farmacie ligt dit minimum op 45 studiepunten (van de in totaal 60 te behalen punten). Haal je dit niet, dan moet je met je studie stoppen. De studieadviseur of tutor helpt je bij het zoeken naar een studie die beter bij je past.