Studieprogramma

De hele bachelorstudie duurt drie jaar. Elk jaar bestaat uit vier blokken van tien weken. Elk blok wordt afgesloten met een tentamenweek. In je eerste jaar volg je per week 12 tot 18 uur aan onderwijs.

Onder het vakkenoverzicht vind je een toelichting op het studieprogramma.

Jaar 1
Blok 1
Sprache & Kultur I
Je leert de grammatica van de Duitse taal, oefent met het spreken van Duits en leert over de cultuur van Duitsland en Duitstalige gebieden.
Grundlagen der Germanistik
Eerste kennismaking met de grondbeginselen van de Germanistiek. Je maakt kennis met historische en systematische aspecten van de Duitse taal en literatuur.
Blok 2
Sprache & Kultur II
Je gaat dieper in op de Duitse taal door teksten te schrijven en te verbeteren. Je breidt je woordenschat uit, leert meer over de cultuur en oefent met het verbeteren van je uitspraak.
Einführung in die linguistische Analyse des Deutschen
Een kennismaking met de taalkundige kant van Duits. Je bestudeert onder andere klanken, woorden en zinsopbouw en vergelijkt het Duits met andere talen.
Blok 3
Sprache & Kultur 3
Je leert de fijne kneepjes van het Duits, zoals deelwoorden, infinitieven en conjunctieven. Je leert op wetenschappelijk niveau Duits lezen, schrijven en spreken en tegelijkertijd breid je je kennis van de cultuur uit.
Deutsche Literatur nach 1800
Alles over Duitse literatuur, van romans tot gedichten en theatervoorstellingen. Je kijkt naar de maatschappelijke achtergrond van teksten uit de periode van 1800 tot nu en leert werkstukken in het Duits schrijven.
Blok 4
Sprache & Kultur 4
Je leert op academisch niveau Duits te lezen, spreken en schrijven.
Deutsche Literatur vor 1800
Een overzicht van Duitse literatuur in alle vormen van de periode voor 1800. Je leest teksten en leert hoe deze te plaatsen zijn in hun tijd.
Jaar 2
Blok 1
Sprachliche Strukturen im Diskurs (Keuzevak)
Verdiepingspakket Sprache & Kommunikation. Je leert hoe zinnen in een grotere context ingebed zijn en welke grammaticale middelen de functie van een zin bepalen. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een oneven jaartal (collegejaar 2017-2018, 2019-2020, enzovoort).
Sprache, Bedeutung und Kommunikation (Keuzevak)
Verdiepingspakket Sprache & Kommunikation. Een taalkundig vak, waarbij je de structuur, zinsopbouw en betekenis van het Duits bestudeert. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een even jaartal (collegejaar 2018-2019, 2020-2021, enzovoort).
Klassische Werke (Keuzevak)
Verdiepingspakket Literatur & Kultur. Je maakt kennis met enkele klassieke werken uit de Duitse literatuur van tussen 1800-1945. Je leert deze kritisch analyseren en plaatsen in een historische en maatschappelijke context. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een oneven jaartal (collegejaar 2017-2018, 2019-2020, enzovoort).
Gegenwartsliteratur (Keuzevak)
Verdiepingspakket Literatur & Kultur. Door deze cursus verdiep je literatuurhistorische kennis doordat je diverse casussen van hedendaagse Duitse literatuur uitdiept. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een even jaartal (collegejaar 2018-2019, 2020-2021, enzovoort).
De kracht van literatuur (Keuzevak)
Deze cursus wordt vanaf collegejaar 2018-2019 aangeboden. Verdiepende cursus bij het pakket Literatur & Kultur. In deze cursus maak je kennis met de wetenschappelijke studie van het verschijnsel literatuur en de beschouwende, esthetische en culturele functies die literatuur heeft en heeft gehad. Wat is bijvoorbeeld de rol van literatuur in de samenleving? Ben je een honoursstudent, dan volg je in plaats van deze cursus de cursus Goed in Geesteswetenschappen.
Van taal naar talen (Keuzevak)
Deze cursus wordt vanaf collegejaar 2018-2019 aangeboden. Contextcursus bij het pakket Sprache & Kommunikation. Hoe zit een taal in elkaar? Hoe leer je een taal? Welke verschillen zijn er tussen talen en binnen talen? Je leert de basis van taalonderzoek en oefent met wetenschappelijk schrijven. Ben je een honoursstudent, dan volg je in plaats van deze cursus de cursus Goed in Geesteswetenschappen.
Blok 2
Fachsprachliches Übersetzen (Keuzevak)
Verdiepingspakket Sprache & Kommunikation. Je krijgt een inleiding tot de vertaalwetenschap en de belangrijkste concepten daarbinnen. Ook leer je zelf vertalen van het Nederlands naar het Duits en van het Duits naar het Nederlands. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een oneven jaartal (collegejaar 2017-2018, 2019-2020, enzovoort).
Literarisches Übersetzen (Keuzevak)
Verdiepingspakket Sprache & Kommunikation. Je krijgt een inleiding tot de vertaalwetenschap met betrekking tot literair vertalen en de belangrijkste concepten daarbinnen. Ook leer je zelf vertalen van het Nederlands naar het Duits en van het Duits naar het Nederlands. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een even jaartal (collegejaar 2018-2019, 2020-2021, enzovoort).
Literatur und die Künste (Keuzevak)
Verdiepingspakket Sprache & Kommunikation. Je leert kritisch reflecteren op literaire teksten in hun relatie tot andere kunstvormen (muziek, beeldende kunst). Je ontwikkelt kennis over concepten van intermedialiteit. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een even jaartal (collegejaar 2018-2019, 2020-2021, enzovoort).
Literatur und Medien (Keuzevak)
Verdiepingspakket Sprache & Kommunikation. Literatuur staat vandaag de dag veel in contact met andere media zoals radio, televisie, film en internet. Je leert hoe media elkaar beïnvloeden en hoe verschillende mediafuncties werken. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een oneven jaartal (collegejaar 2017-2018, 2019-2020, enzovoort).
Deutsch als Fremdsprache: Konzepte und Modelle (Keuzevak)
Verdiepingspakket Literatur & Kultur. Welke omstandigheden bevorderen het leren van een vreemde taal? Je raakt in deze cursus vertrouwd met centrale theoretische en praktische aspecten van het vreemdetalenonderwijs. Je leert onderwijsmethodes en -materiaal voor het schoolvak Duits te analyseren. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een even jaartal (collegejaar 2018-2019, 2020-2021, enzovoort).
Kulturelles Lernen in Deutsch als Fremdsprache (Keuzevak)
Verdiepingspakket Literatur & Kultur. Een cultuurwetenschappelijke cursus, waarin je meer leert over interculturele communicatie, stereotypen en het overbrengen van de Duitse cultuur in het onderwijs. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een oneven jaartal (collegejaar 2017-2018, 2019-2020, enzovoort).
Mittelalterliche Heldenepik (Keuzevak)
Verdiepingspakket Literatur & Kultur. Nog steeds van invloed op het denken over de Duitse cultuur zijn beroemde verhalen over middeleeuwse helden, bijvoorbeeld het Nibelungenlied. Met deze cursus verdiep je je in de thema’s, structuren en kenmerken van de heldenepiek. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een even jaartal (collegejaar 2018-2019, 2020-2021, enzovoort).
Höfische Literatur und Kultur (Keuzevak)
Verdiepingspakket Literatur & Kultur. De twee belangrijkste thema's in de hoofse literatuur uit de Duitse middeleeuwen zijn strijd en liefde. Je leest belangrijke werken uit deze periode die over deze thema's gaan en plaatst ze in de historische context. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een oneven jaartal (collegejaar 2017-2018, 2019-2020, enzovoort).
Blok 3
Varietäten des Deutschen (Keuzevak)
Verdiepingspakket Sprache & Kommunikation. Hoe heeft de Duitse taal zich ontwikkeld? Welke traditionele dialecten zijn er? Welke taalverschillen bestaan er in Oost en West? Hoe kun je taalcontacten en -conflicten analyseren? Wat zijn kenmerken van gastarbeider- en jongerentaal? Deze vragen staan centraal in deze cursus. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een even jaartal (collegejaar 2018-2019, 2020-2021, enzovoort).
Deutsch im Sprachvergleich (Keuzevak)
Verdiepingspakket Sprache & Kommunikation. Nederlands en Duits: zo verschillend en toch zo gelijk. Je leert de problemen analyseren die ontstaan bij het communiceren in een vreemde taal, en vergelijkt de twee talen vanuit taalkundig perspectief. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een oneven jaartal (collegejaar 2017-2018, 2019-2020, enzovoort).
Holocaust und deutsches Gedächtnis (Keuzevak)
Verdiepingspakket Literatur & Kultur. Met welke middelen (zoals boeken en films) herdenken we de Holocaust? Welke groepen worden daarbij wel vertegenwoordigd en welke niet? Je bestudeert diverse Duitse verhalen over deze gebeurtenis. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een oneven jaartal (collegejaar 2017-2018, 2019-2020, enzovoort).
Erinnerungskultur und deutsche Geschichte (Keuzevak)
Verdiepingspakket Literatur & Kultur. Hoe helpen media ons historische gebeurtenissen te herinneren? Je bestudeert hoe de Eerste Wereldoorlog verbeeld is in de Duitse literatuur en films. Let op: dit vak wordt alleen aangeboden in collegejaren die beginnen in een even jaartal (collegejaar 2018-2019, 2020-2021, enzovoort).
Methoden en statistiek 1 (Keuzevak)
In deze cursus leer je de grondbeginselen en methoden van empirisch onderzoek, in het bijzonder het soort onderzoek waarbij gebruikgemaakt wordt van statistische technieken.
Methoden van onderzoek naar interculturele communicatie (Keuzevak)
Onderzoek naar interculturele communicatie kun je op vier manieren doen. In deze cursus leer je welke dit zijn en zet je met een van de vier methodes zelf een onderzoek op.
Literary Toolbox (Keuzevak)
Hoe kun je nieuwe kennis produceren over en door middel van literatuur? Wat voor soort kennis is dit dan? En wat heeft literatuurwetenschap gemeen met andere (mens)wetenschappen? Deze vragen staan centraal in de Literary Toolbox.
Vertalen en vertaalwetenschap (Keuzevak)
In deze cursus komen methoden en technieken van onderzoek naar vertaling aan bod, evenals methoden en technieken van het vertalen zelf. Welke methodes zijn er bijvoorbeeld om de relaties tussen vertaling en origineel te bestuderen? Waaruit bestaat de taak van de vertaler? En hoe maakt een vertaler keuzes in relatie tot de beoogde functie van de tekst in wording?
Jaar 3
Blok 2
Forschen und Schreiben
Deze cursus bereidt je voor op het schrijven van je eindwerkstuk.
Blok 1-4
Keuzeruimte
Een derde van je programma is keuzeruimte. Een deel hiervan vul je met vakken op het gebied van kunst, cultuur, geschiedenis, talen, communicatie, religie of filosofie; een deel is compleet vrij. Hiermee kun je zelf bepalen welke richting je op wilt.
Eindwerkstuk
De bachelor rond je af met een eindwerkstuk.

Samenhang

Bij Duitse taal en cultuur in Utrecht volg je vakken in samenhangende pakketten. Dit zorgt voor een goede opbouw. Omdat je de vakken binnen een pakket steeds met dezelfde studiegenoten volgt, leer je elkaar ook goed kennen.

Verdieping

Vanaf het tweede jaar ga je je verdiepen binnen het vakgebied Duitse taal en cultuur. Je kunt kiezen uit verschillende samenhangende vakkenpakketten. Elk pakket bestaat uit vier vakken. In de vakomschrijvingen van het 2e jaar vind je terug welke vakken bij welk pakket horen. De vakken binnen beide pakketten alterneren. Ook dat vind je terug in het vakkenoverzicht. In de even collegejaren wordt vak A aangeboden, in de oneven collegejaren vak B.
 

  • Literatur & Kultur
    Je leert de Duitse cultuur en literatuur kennen, ingebed in een historische context. Daarnaast bestudeer je aandachtspunten bij het onderwijzen van het Duits.
     
  • Sprache & Kommunikation
    Je onderzoekt de taalstructuur en het gebruik van de Duitse taal en leert deze te vertalen. Ook leer je over literatuur in relatie tot andere kunsten.

Keuzeruimte

Een derde van je programma is keuzeruimte. Een deel hiervan vul je met vakken op het gebied van kunst, cultuur, geschiedenis, talen, communicatie, religie of filosofie; een deel is compleet vrij. Hiermee kun je zelf bepalen welke richting je op wilt. Je kunt ook een periode in het buitenland studeren. 

Maak kennis met het schoolvak Duits

In je keuzeruimte kun je je voorbereiden op het onderwijs en kennismaken met het schoolvak Duits. Dat levert je een tweedegraads lesbevoegdheid op: je mag dan lesgeven aan de onderbouw havo/vwo en vmbo-t.

Stage

Stage lopen is een uitgelezen kans om praktijkervaring op te doen op het gebied van jouw studie. Stagiaires Duits waren in het verleden werkzaam bij educatieve uitgeverijen, vertaalbureaus, scholen, het Nederlands Consulaat (Berlijn) en de Nederlands-Duitse Handelskamer.

Werkvormen

In het eerste jaar van de bachelor Duitse taal en cultuur krijg je onderwijs in de vorm van hoor- en werkcolleges en talenpractica.

In een hoorcollege zit je met je medestudenten in een grote zaal en is de docent aan het woord. Bij werkcolleges ga je zelf actief aan de slag. Het kan zijn dat je een presentatie moet houden, of dat je met elkaar een onderwerp bediscussieert of aan een opdracht werkt. Er is veel ruimte voor interactie en voor vragen aan de docent.

Per week heb je gemiddeld 12 tot 18 contacturen. Naast het volgen van colleges werk je zelfstandig (dus zonder begeleiding) in de vorm zelfstudie. De verhouding tussen de werkvormen in het eerste jaar is als volgt:

Hoorcollege 10%
Werkcollege 40%
Practicum 5%
Groepswerk 0%
Zelfstudie 45%

Groepsgrootte

In 2016 zijn er 22 studenten begonnen aan de opleiding Duits. In het eerste jaar ligt de gemiddelde groepsgrootte bij hoorcolleges een stuk hoger, omdat je een aantal colleges volgt met studenten van andere opleidingen. In de werkcolleges zit je met ongeveer 15-25 medestudenten.

Taal van het onderwijs

Colleges 90% Duits en 10% Nederlands
Literatuur 90% Duits, 5% Nederlands en 5% Engels

Jaarrooster

Bekijk het jaarrooster (pdf) voor de start- en einddata van de semesters en onderwijsvrije weken.

Bindend studieadvies

Net als op alle andere Nederlandse universiteiten hanteren we in Utrecht een bindend studieadvies (BSA). Dit betekent dat je in je eerste studiejaar een minimum aantal studiepunten moet halen om verder te mogen met je studie. Bij Duits ligt dit minimum op 45 studiepunten (van de in totaal 60 te behalen punten). Haal je dit niet, dan moet je met je studie stoppen. De studieadviseur of tutor helpt je bij het zoeken naar een studie die beter bij je past.