Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud
Recht, Economie, Bestuur en Organisatie
Oratie

Oratie Tom Zwart: Rechten van de mens

Hoe universeel is Universele Verklaring van de Rechten van de Mens?

Hoewel de zestigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens onlangs nog uitbundig is gevierd, is het wereldwijd helemaal niet zo gunstig gesteld met de mensenrechten. Dit stelt prof. Tom Zwart, hoogleraar Rechten van de mens aan de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie van de Universiteit Utrecht, in zijn oratie getiteld ‘Underscoring the People in Human Rights’. Niet alleen vinden anno 2010 nog steeds op grote schaal mensenrechtenschendingen plaats, ook zijn grote delen van de wereldgemeenschap, in het bijzonder in Azië en China, allesbehalve gelukkig met de manier waarop mensenrechtenvraagstukken op internationaal niveau worden benaderd. Zwart: ‘Als we niet oppassen, zouden landen in die regio's wel eens kunnen afhaken. Dat dreigt nu al te gebeuren bij het Internationale Strafhof. Afrikaanse landen kunnen zich helemaal niet vinden in de manier waarop het Hof en Aanklager Moreno Ocampo omgaan met de situatie in Afrika. Vandaar dat zij uit het systeem dreigen te stappen.’

Dergelijke ontwikkelingen kunnen volgens de hoogleraar leiden tot een afbrokkelende legitimiteit van het internationale mensenrechtenregime. Zwart: ‘In plaats van de schuld te geven aan landen in Azië en Afrika die aarzelingen hebben bij de huidige aanpak, kunnen Westerse mensenrechtenexperts beter de hand in eigen boezem steken en gehoor geven aan de niet-Westerse kritiek.’ Volgens Zwart kunnen zij dat het beste doen door veel meer gewicht toe te kennen aan cultuur en minder aan een formeel-juridische benadering. Zwart: ‘Met andere woorden, het terrein van de mensenrechten moet meer het domein worden van de cultureel antropologen en minder dat van de juristen.’

In zijn oratie pleit Zwart voor meer aandacht binnen de wetenschap voor de zogenaamde ‘receptorbenadering’, die de cultuur als uitgangspunt neemt. In dat kader doet een door Zwart geleide onderzoeksgroep in samenwerking met experts van de Chinese Academie voor Sociale Wetenschappen en de Universiteit van Shandong onderzoek naar elementen in de Chinese cultuur die aansluiten bij de internationale mensenrechtenagenda. Uit de eerste resultaten blijkt dat door deze aanpak het enthousiasme onder Chinezen voor de internationale mensenrechten toeneemt. Binnenkort gaat onder Zwarts auspiciën een vergelijkbaar project in Afrika van start.
Tom Zwart is hoogleraar Rechten van de mens in het departement Rechtsgeleerdheid van de faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie.
Datum en tijd: 25/6/2010 16:15
Locatie: Academiegebouw, Domplein 29, Utrecht
 
Spreker: Prof. dr. Tom Zwart
Faculteit: Faculteit Recht, Economie, Bestuur & Organisatie
Leerstoel: Rechten van de mens
Titel: Underscoring the people in human rights