Speerpunten in het Utrechtse onderzoek

De Universiteit Utrecht profileert zich met vier speerpunten: duurzaamheid, life sciences, instituties en jeugd en identiteit.

Duurzaamheid

Hoe realiseren we de transitie naar een duurzame samenleving, ten aanzien van energie, water, klimaat, en stedelijke omgeving? Hiervoor is kennis nodig uit verschillende vakgebieden. Daarbij gaat het om de grotere samenhang tussen de ontwikkeling van de bevolkingsomvang, water- en voedselvoorziening, ecosystemen, culturele waardeoriëntaties, consumptie- en productiepatronen, technologieontwikkeling en bestuurlijke mogelijkheden. Hier ligt ook direct een link met het speerpunt instituties. Wat zijn de regels van het spel? Hoe organiseer je een overgang naar een duurzame samenleving? Welke instituties en organisaties hebben we nodig? De werking van de regels is bepalend voor de kwaliteit van de samenleving.

Kennisbundeling vindt ook met andere partijen samen. Het Utrecht Sustainability Institute (USI) wil kruisbestuiving tussen onderzoekers en marktpartijen verbeteren. Binnen het USI werken kennisinstellingen, bedrijfsleven, overheid en maatschappelijke partijen samen om een transitie naar duurzame urbane regio’s te realiseren. Meer dan 1500 onderzoekers uit verschillende disciplines zijn betrokken.

Meer informatie en voorbeelden van samenwerking: Sustainable Finance Lab  en samenwerking met TERI.

Sustainable Finance Lab in Nieuwsuur (5 oktober 2011)

 
Prinses Máxima en Rajendra Pachauri, directeur van TERI wereldwijd, openen samen het Europees hoofdkantoor van TERI in Utrecht. (Foto: Wieke Eefting)

Life Sciences
Infectieziekten, waaronder besmettingen van dier op mens, en chronische ziekten, zoals kanker en hart- en vaatziekten, zijn belangrijke maatschappelijke problemen die vragen om nieuwe medicijnen en technologieën. Het onderzoek op het gebied van Life Sciences leidt tot vermeerdering van kennis en een effectieve aanpak van deze vraagstukken.

Het Life Sciences onderzoek binnen de Universiteit Utrecht kent drie kernthema’s: Public Health - One Health, Cardiovascular Disease, Food and Health -, Cancer en Regenerative Medicine & Stem Cells.

De gecombineerde inzet van kennis en expertise uit de Biologie, Scheikunde, Farmacie, Natuurkunde, Wiskunde, Geneeskunde, Kindergeneeskunde en Diergeneeskunde op deze terreinen is uniek en leidt tot baanbrekend fundamenteel en patiëntgericht onderzoek op de grensvlakken van disciplines.

De Universiteit Utrecht werkt nauw samen met partners binnen Utrecht Life Sciences, zoals UMC Utrecht, Hogeschool Utrecht, Hubrecht Instituut en Danone Research Centre for Specialised Nutrition. Bovendien zijn ook andere instellingen binnen én buiten Utrecht belangrijke partners, w.o. TNO, het RIVM en de Technische Universiteit Eindhoven.

>>  Utrecht Life Sciences

Instituties

Het speerpunt instituties doet onderzoek naar de inrichting en werking van de regels van het maatschappelijke en economische verkeer. De werking van deze formele en informele regels, en van de bijbehorende organisaties, is bepalend voor de kwaliteit van de samenleving. Welke vorm moeten deze regels krijgen om het gewenste resultaat dichterbij te brengen? Onder welke omstandigheden hebben ze het beoogde effect? Welke organisatievormen zijn succesvol en zorgen voor duurzame welvaart, gelijkwaardigheid en democratie?

Verbonden aan dit speerpunt in het kenniscentrum Instituties van de Open Samenleving (IOS). Binnen het IOS onderzoeken economen, bestuurskundigen, sociologen, juristen en historici gezamenlijk hoe instituties zijn ontstaan, hoe ze werken, hoe ze zich ontwikkelen en op welke manier ze bijdragen aan de kwaliteit van een samenleving. Het onderzoek, vaak verricht in samenwerking met maatschappelijke partners, vindt plaats op nationaal, Europees en mondiaal niveau.
Het onderzoek binnen het IOS is gegroepeerd rondom vier hoofdthema’s:

• Instituties en Gelijkwaardigheid
• Instituties en Duurzame Economische Groei
• Instituties en Samenwerking
• Instituties en Democratie

> Instituties is in 2012 mede-organisator van een Honours Class Entrepreneurship on Community and Cooperation.

Jeugd en identiteit

De Universiteit Utrecht heeft een reputatie in onderzoek en onderwijs op het gebied van jeugd en samenleving. Typisch Utrechts is dat deze onderwerpen vanuit verschillende invalshoeken worden bekeken, bijvoorbeeld vanuit de sociale, gedrags- en neurowetenschappen en de geesteswetenschappen.
Er wordt gekeken naar de ontwikkeling van jongeren in een sterk veranderende, mondiale samenleving. Wat zijn bijvoorbeeld de invloeden van vrienden ('peers'), ouders, maar ook docenten op school op het gedrag van kinderen? Ook is er aandacht voor de individuele kenmerken van de ontwikkeling van jongeren. Hoe kunnen bijvoorbeeld leer- en gedragsstoornissen in ontwikkeling teruggevoerd worden op wat er in hersenen gebeurt?