Om het gebruik van dierproeven te verminderen, worden in Nederland en internationaal innovatieve modelleringsinstrumenten ontwikkeld om het gedrag van (nieuwe) stoffen te voorspellen – zoals toevoegingsmiddelen, diergeneesmiddelen, mycotoxines, bioactieve stoffen en contaminanten. Het project ‘Kunstmatige Koe’ bouwt voort op bestaande fysiologisch gebaseerde kinetische (PBK) modellen en ontwikkelt deze verder tot praktisch toepasbare computermodellen. Tegelijkertijd worden eenvoudige en geavanceerde koe-specifieke in vitro- (zoals organoïden) en in silico-modellen ontwikkeld en toegepast om de absorptie, distributie, het metabolisme en de excretie (ADME) van stoffen te bestuderen. Deze modellen leveren stofspecifieke parameters die direct ingevoerd kunnen worden in het PBK-model.

• M.D. (Maarten) Delemarre
• prof. dr. Ronette Gehring

• Marije Strikwold (Hogeschool Van Hall-Larenstein)

• prof. dr. R. (Roos) Masereeuw
• dr. T.K. (Thom) van der Made

Leverziekten zijn een veelvoorkomend probleem in zowel de diergeneeskunde als de humane geneeskunde. In veel gevallen is geen curatieve behandeling mogelijk en eindigt de leverziekte in dodelijk leverfalen en cirrhose. De volwassen lever herbergt een reserve-populatie aan cellen, de leverstam- of progenitor cellen, die bij zeer ernstig of langdurige leverschade het orgaan kunnen herstellen. Dit gebeurt echter bij veel ziektes te weinig of te laat. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat de leverziekten van de hond en de mens erg op elkaar lijken en dat ook de lever progenitor cellen op dezelfde manier op orgaanschade reageren. Het onderzoek dat uitgevoerd wordt binnen het Departement Geneeskunde van Gezelschapsdieren is erop gericht om de mechanismes te ontdekken waarmee deze stamcellen kunnen worden geactiveerd. Het doel is om deze intrinsieke herstelmechanismen te kunnen toepassen teneinde bij een zieke lever tijdig functioneel herstel te verkrijgen door activatie of transplantatie van lichaamseigen progenitor cellen.

Bij honden komt een erfelijke stoornis in de koperstofwisseling voor die leidt tot chronische leverontsteking. Dit is een ziekte die sterk lijkt op de ziekte van Wilson bij de mens. De nieuwe behandelmethoden die voortkomen uit ons onderzoek kunnen direct in de veterinaire kliniek worden ingezet om de lever van deze honden te laten herstellen. Kennis die hieruit wordt opgedaan kan vervolgens worden gebruikt bij toepassing in de humane kliniek (translationele geneeskunde). Met dit project kan een brug worden geslagen tussen fundamentele bevindingen en klinische toepassing voor zowel dier als mens.

• dr. L.C. (Louis) Penning
• dr. H.S. (Hedwig) Kruitwagen