Oude en bijzondere drukken

Bent u op zoek naar oude en bijzondere drukken? Op deze pagina vindt u informatie over het zoeken naar oude en bijzondere drukken in de Utrechtse Universiteitsbibliotheek.

De oude en bijzondere drukken van de Universiteitsbibliotheek Utrecht bevinden zich in diverse goed geklimatiseerde depots. Desgewenst kunt u de documenten aanvragen en inzien in de Leeszaal Bijzondere Collecties op de zesde verdieping van de Universiteitsbibliotheek Uithof.

Zoeken in WorldCat

De oude en bijzondere drukken in het bezit van de Universiteitsbibliotheek Utrecht zijn voor het grootste gedeelte opgenomen in Worldcat. Hierin kunt u niet alleen zoeken in het eigen Utrechtse bezit, maar ook in dat van van andere bibliotheken. Er bestaan meerdere manieren om via Worldcat te zoeken naar oude en bijzondere drukken:

  • Gebruik zoektermen in de zoekbalk van het beginscherm. Een lijst met resultaten (titels) volgt. In de linkerkolom kunt u vervolgens bij 'Format' kiezen voor 'Book' en eventueel 'Print book'. Voor een gedigitaliseerd gedrukt werk klikt u op vooralsnog op 'Downloadable archival material', onder 'Archival material'.
  • Wilt u weten wat er specifiek in de Universiteitsbibliotheek Utrecht aan oude en bijzondere drukken aanwezig is? Kies dan bij 'Library' voor 'Utrecht University Library'. Zorg er daarbij voor dat het vinkje 'Group related editions' (onder 'Search Tools') uit staat. De zoekresultaten beperken zich vervolgens alleen tot het materiaal in de Universiteitsbibliotheek Utrecht. Wilt u meer informatie over een titel? Klik dan op de titel en vervolgens op 'Description'.
  • Wilt u weten wat er in Nederland aanwezig is? Kies dan bij 'Library' voor 'Libraries in The Netherlands'. Om te weten in welke bibliotheek een bepaalde titel zich bevindt, klik op de desbetreffende titel en vervolgens op 'Availability'.
  • U kunt ook kiezen voor de optie 'Advanced Search' en vervolgens op dezelfde manier de zoekresultaten inperken.

Zoeken op speciale kenmerken (drukkers, plaatsen van uitgave etc.)

In het Register van drukkers, uitgevers en boekverkopers van de Universiteitsbibliotheek Utrecht vindt u de namen van drukkers, uitgevers en boekverkopers tot 1801, van wie werken in de Universiteitsbibliotheek Utrecht aanwezig zijn. Binnen dit register kunt u verder filteren op bijvoorbeeld land, stad en eeuw.

Zoeken op deelcollecties en onderwerp

Van enkele (thematische) deelcollecties zijn catalogi beschikbaar in de Leeszaal Bijzondere Collecties: aan de hand hiervan kunnen delen van de collectie gericht op onderwerp worden doorzocht. Deze deelcollecties zijn:

  • Pamfletten: deze kunnen gezocht worden via de gedrukte catalogus van Utrechtse pamfletten en de geannoteerde catalogi van andere grote verzamelingen (Knuttel etc.). Ook is een kaartsysteem beschikbaar voor Nederlandse, voornamelijk 18de-eeuwse pamfletten (catalogus Kloosterboer) voorzover deze niet voorkomen in de gedrukte pamflettencatalogi. Een groot deel van de pamfletten is ook full text beschikbaar.
  • Brochures uit de 19de en het begin van de 20ste eeuw: dit is een verzameling van vooral politieke, historische en theologische geschriften. Er is een kaartsysteem beschikbaar. De titels worden momenteel ingevoerd in de catalogus.
  • Gregorius-collectie: deze is beschreven in een kaartcatalogus die de tijdschriften en katholieke en protestantse liedboeken ontsluit. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot de balie van Bijzondere Collecties.

Van de meeste andere deelcollecties zijn catalogi beschikbaar in gedrukte vorm of op microfiche. Ook deze vindt u in de Leeszaal Bijzondere Collecties. Zie voor een overzicht van deze deelcollecties het Digitaal Repertorium.

Hoe krijgt u het in handen?

De oude en bijzondere drukken van de Universiteitsbibliotheek Utrecht kunt u inzien in de Leeszaal Bijzondere Collecties. Deze documenten zijn via de Worldcat-catalogus aan te vragen.

Aangevraagd materiaal ligt zeven dagen voor u klaar bij de balie van de afdeling Bijzondere Collecties. Wilt u dat het materiaal langer voor u wordt vastgehouden? Overleg dan even met het baliepersoneel. Niet alle oude en bijzondere drukken zijn zonder meer in te zien. Speciale toestemming van een conservator is vereist voor raadpleging van materiaal dat zeer kwetsbaar of kostbaar is. Ook is het mogelijk dat bijzonder materiaal zich elders in bruikleen bevindt of wordt gerestaureerd.

Zoeken naar pamfletten en brochures

Pamfletten en brochures zijn te vinden via de gedrukte catalogus van Utrechtse pamfletten en de geannoteerde catalogi van andere grote verzamelingen (Knuttel etc.). Ook is een kaartsysteem beschikbaar voor Nederlandse, voornamelijk 18de-eeuwse pamfletten (catalogus Kloosterboer) voorzover deze niet voorkomen in de gedrukte pamflettencatalogi. Een groot deel van de pamfletten is ook full text beschikbaar.

Overzicht van deelcollecties

Voor een totaalbeeld van de vele deelcollecties binnen de Utrechtse Bijzondere Collecties kunt u de website van het Digitaal Repertorium raadplegen. Dit Repertorium geeft een overzicht van en een inzicht in de thematische (deel)collecties van de Utrechtse Universiteitsbibliotheek, voor zover ze duidelijk als zelfstandige collectie getraceerd kunnen worden, doordat ze zijn bijeengeplaatst en/of apart zijn ontsloten via een eigen catalogus, inventaris of standlijst. Ze bestrijken vrijwel alle gebieden van wetenschap. Het gaat om handschriften, gedrukte werken en kaarten, historisch en recent materiaal. Het merendeel betreft de humaniora, vanouds de gebieden waar handschriften en gedrukte werken de belangrijkste bronnen vormen.