Boeken in open access

De ambitie in Nederland om in 2020 100% open access voor academische publicaties te hebben, geldt ook voor boeken. De praktijk leert echter dat voor deze categorie nog te weinig beleid is ontwikkeld om deze ambitie op korte termijn waar te maken.

NWO stelt in haar voorwaarden open access voor boeken wel verplicht, maar verbindt hier tot op heden geen consequenties aan. In Plan S wordt open access ook voor boeken verplicht gesteld, maar tegelijkertijd wordt erkend dat er meer tijd voor nodig is om dit te realiseren dan voor tijdschriftartikelen.

Financiering

De laatste jaren zijn er steeds meer opties gekomen voor het publiceren van boeken in open access. Zo is er een groeiend aantal bestaande uitgeverijen die auteurs de mogelijkheid bieden om in open access te publiceren, echter hieraan zijn nog vaak hoge kosten verbonden. Er zijn ook nieuwe, kleinschalige open access uitgeverijen, vaak door academici geleid of in een bibliotheekcontext opgezet, die tegen lagere kosten open access boeken uitgeven. Zie bijvoorbeeld Scholarled, of UCL Press.

Bij NWO is het mogelijk om binnen een NWO-project subsidie voor een open access publicatie van een boek aan te vragen.

Ook de Universiteit Utrecht biedt financiële ondersteuning bij het publiceren van open access boeken via het Open Access Fonds.

Wat doet de bibliotheek?

In het kader van het Utrecht Open Science Programma zal de Universiteit Utrecht een aantal concrete stappen zetten om een positieve bijdrage te leveren aan open access voor boeken. Zo adviseert de Universiteitsbibliotheek onderzoekers over mogelijkheden om hun boek in open access te publiceren en zal de Universiteit Utrecht gaan participeren in duurzame initiatieven om open access boeken verder te helpen.

Meer weten

Wilt u meer weten over dit onderwerp, dan raden wij de Briefing Paper on Open Access to Academic Books van Science Europe en The Visibility of Open Access Monographs in a European Context van Knowledge Unlatched Research aan.

Uw specifieke vragen over open access boeken kunt u mailen naar bibliotheek@uu.nl.