Corpus Rubenianum Ludwig Burchard, Part XX: Anatomical Studies

Michael Kwakkelstein

Michael W. Kwakkelstein, Corpus Rubenianum Ludwig Burchard, Part XX: Anatomical Studies

Hoogleraar Beeldende Kunst van de renaissance in Italië Michael Kwakkelstein heeft een nieuw boek gepubliceerd getiteld 'Anatomical Studies'. Hierin behandelt hij de menselijke anatomie in de schilderijen van Peter Paul Rubens (1577-1640). De publicatie is een onderdeel van het catalogusproject 'Corpus Rubenianum Ludwig Burchard' en de serie 'Study Heads and Anatomical Studies'.

Groots kunstenaar

Het centrale thema in Rubens' schilderijen is de menselijke figuur, vaak naakt of gedeeltelijk gekleed en betrokken bij een dramatische actie. Als historieschilder kon Rubens zich meten met de grootste kunstenaars allertijden. Hij wist het menselijk lichaam weer te geven, of het nu mannelijk of vrouwelijk was, levendig of futloos, geïdealiseerd of onvolmaakt. Tegelijkertijd creëerde hij een groeiende vraag naar zijn werk bij de intellectuele, religieuze en politieke elite van Europa.

Anatomisch onnauwkeurig

Rubens' meesterschap in het afbeelden van menselijke figuren doet vermoeden dat hij het voorbeeld volgde van Leonardo da Vinci (1452-1519), Michelangelo Buonarotti (1475-1564) en andere Italiaanse kunstenaars die hij bewonderde. Maar de robuuste, gespierde mannelijke naakten in actie die op zoveel van Rubens' verhalende schilderijen voorkomen, zijn vaak anatomisch onnauwkeurig. Bovendien, en dat maakt Kwakkelstein in deze bundel duidelijk, leek Rubens' benadering van anatomische studie niet echt op die van zijn voorgangers.

In tegenstelling tot Italiaanse renaissancekunstenaars als Da Vinci, Michelangelo en Alessandro Allori (1535-1607), verrichtte Rubens geen ontledingen en was hij hier ook geen getuige van. Ook lijkt hij zelden een levend naaktmodel te hebben gebruikt. Wat was dan de aard en de omvang van Rubens' studie van de menselijke anatomie? Kwakkelstein geeft een antwoord op die vraag, en stelt eveneens vast wanneer en waar de meeste van zijn anatomische werken werden gemaakt en herbeoordeelt de vraag waarvoor ze bedoeld waren.

Meer informatie
Bekijk de publicatie