Didactiek voor het leren onderzoeken in het vwo

In deze leergang leer je hoe je vwo-leerlingen vanaf de brugklas al stapsgewijs kunt toe laten werken naar de onderzoekseisen in de examenprogramma’s door kleine en grotere levensechte onderzoekstaken uit te laten voeren binnen het eigen vak. Je oefent met het ontwerpen van een onderzoeksopdracht, en je voert deze ook uit met je leerlingen. Je leert om leerlingen daarbij goed te begeleiden en hun leerrendement te beoordelen.

Bestemd voor: 
Vwo-docenten van alle vakken die willen bijdragen aan de onderzoeksvaardigheid van hun leerlingen vanuit het eigen vak, in onder- en/of bovenbouw
Startmoment(en): 
In overleg
Tijdsinvestering: 
6 maandelijkse bijeenkomsten van een dagdeel (3 uur). De totale zelfstudietijd bedraagt circa 24 uur
Locatie: 
Op locatie van de aanvrager
Aanbieder: 
Onderwijsadvies & Training
Prijs: Dit bedrag is vrijgesteld van btw
Omdat dit scholingstraject ‘in company’ wordt gegeven, zijn de kosten afhankelijk van de maatwerkafspraken met de school. De precieze wensen en het aantal deelnemers bepalen mede de prijs. Op verzoek kan een kostenindicatie worden gegeven.
Bijzonderheden: 

Maatwerk is mogelijk

Het vwo bereidt voor op een wetenschappelijke opleiding. Dat betekent dat van de zesdeklasser een behoorlijke kennisbasis en een passend repertoire aan vaardigheden verwacht wordt. Het doen van onderzoek is een belangrijk instrument om de wereld te leren kennen en begrijpen. Door leerlingen onderzoek te leren doen leer je ze de houding aan van een aankomend wetenschapper: nieuwsgierig, open, creatief, kritisch, gedisciplineerd, vasthoudend en diepgravend.

Het is aan de docenten om hun vwo-leerlingen op dat pad van pre-academische vorming en scholing te zetten en te begeleiden. Hoe kun je dat al vanaf de brugklas aanpakken?

Het scholingstraject wordt alleen ‘in-company’ aangeboden binnen één school, omdat een belangrijke nevendoel van de cursus is dat binnen school meer afstemming ontstaat op het vlak van onderzoekstaal, begeleiding en beoordeling, zodat een goede voedingsbodem ontstaat voor een leerlijn ‘leren onderzoeken’ van brugklas tot profielwerkstuk.  

EEN PRAKTIJKGERICHTE AANPAK

Het scholingstraject ‘Didactiek van het leren onderzoeken in het vwo' biedt een stevig handvat. De eigen ervaring van docenten met het doen van onderzoek binnen hun eigen vak (alfa, bèta, gamma) is het startpunt. Van daaruit bieden we een (theoretisch gefundeerd) praktisch kader om leerlingen te ondersteunen bij het leren onderzoek doen.

Per fase in het onderzoekstraject wordt nagegaan welke (denk-) activiteiten leerlingen moeten uitvoeren, en hoe je als docent die activiteiten bij leerlingen kunt uitlokken en ondersteunen. We gaan diep in op de beginfase: het komen tot een onderzoeksplan, want dat is de voor zowel leerlingen als docenten vaak de meest lastige fase. Het gaat er in deze fase om hoe je een vraagstructuur (hoofd- en deelvragen) ontwikkelt, wat de relatie is tussen de onderzoeksmethode die je kiest en de vraagstelling, en hoe je je onderzoeksvraag zo kunt inperken dat deze uitvoerbaar is binnen de beperkte beschikbare tijd. Hoe ondersteun je leerlingen bij deze activiteiten zónder alles aan/op te dragen en ‘voor te zeggen’?

We hanteren een intensieve aanpak, waarbij deelnemers individuele schriftelijke feedback krijgen op hun praktijkopdrachten van zowel de cursusleider als medecursisten. Deelnemers oefenen met het ontwerpen van een onderzoeksopdracht, en voeren deze ook uit met hun leerlingen. Ze leren om leerlingen daarbij goed te begeleiden en hun leerrendement te beoordelen. Tot slot leren deelnemers ook hoe ze een opbouw aan kunnen brengen in complexiteit van onderzoeksopdrachten door de leerjaren heen.

Het scholingstraject bestaat uit 6 maandelijkse bijeenkomsten van een dagdeel (3 uur). Tussendoor maken deelnemers praktijk gerelateerde opdrachten, bestuderen ze literatuur, doen pilots in de klas en maken daar verslag van.

Gezien de praktijkgerichte aanpak van de cursus wordt er gewerkt in groepen van maximaal 16 deelnemers.

DOELSTELLINGEN

Na afloop van het scholingstraject:

  • weet je hoe de didactische principes van het leren onderzoek toe te passen – welke (denk-) activiteiten leerlingen moeten uitvoeren en hoe je als docent die activiteiten bij leerlingen kunt uitlokken en ondersteunen;
  • ben je in staat om uitdagende onderzoeksopdrachten ontwerpen voor uiteenlopende leerjaren; 
  • ben je in staat om leerlingen te begeleiden bij het opstellen van onderzoeksvragen, het ontwikkelen van een onderzoeksplan, het uitvoeren van een onderzoek en de verslaglegging daarvan. 
  • ben je in staat om het leerrendement van leerlingen op adequate wijze te beoordelen;
  • beschik je over de tools om zelf een leerlijn te ontwikkelen voor het doen van onderzoek.

Literatuur

Uit de scholingstrajecten die wij organiseren is gebleken dat docenten naast scholing ook behoefte te hebben aan een naslagwerk. Dit heeft geleid tot het boek Eureka! Didactiek voor het leren onderzoeken in het vwo. Het handboek geeft vwo-docenten handvatten om leerlingen op te leiden tot aankomende academici. Met Eureka! kunnen docenten het ambacht onderzoeken een plek geven binnen hun vak en binnen het onderwijs. Het boek is via bovenstaande link te bestellen.

Over Onderwijsadvies & Training

De onderwijsadviseurs van Onderwijsadvies & Training dragen bij aan de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs. Dit doen zij door het vertalen van wetenschappelijke inzichten naar de dagelijkse praktijk van het onderwijsveld. Wij bieden trainingen en maatwerkoplossingen bij onderwijsvraagstukken, en geven advies over leren in organisaties. Maak kennis met ons.