Zetten we in 2044 nog een voet buiten de deur?

De toenemende digitalisering van kunst, cultuur en beleving

Creatief journalistiek schrijven laptop Parnassos cursus

De huidige technologie maakt het steeds gemakkelijker om van alles te volgen vanuit je huis. Zo kan je colleges terugkijken, de examenuitreiking van je zusje online bijwonen of de wedstrijd van je favoriete team in de gaten houden. Eenzelfde ontwikkeling is zichtbaar in de kunsten. Hoe zit het precies met deze digitalisering van kunst en cultuur? Gaan mensen anno 2044 nog de deur uit voor voorstellingen, festivals en films? 

Door: Bram Verheesen (cursist Journalistiek schrijven lustrumeditie)

De huidige technologie versterkt de individuele beleving van kunst en cultuur, stelt Klaus Hoven, docent en onderzoeker aan de Breda University of Applied Sciences en werkzaam op het gebied van attractieparken, online marketing en digitale media. ‘Zo kun je al 360-graden video's zien van concerten, zodat je die thuis kunt beleven.’ 

Tegelijkertijd gaan Nederlanders vaker naar de bioscoop. Sinds 2007 is het aantal bioscoopbezoeken met 55 procent gegroeid, zo bleek in oktober uit een rapport van ABN Amro. Opmerkelijk aangezien bioscopen steeds meer concurrentie ondervinden van online videodiensten als Netflix. En ondanks de wildgroei aan livestreams die fans in de gelegenheid stellen om hun favoriete band vanuit hun huiskamer te zien spelen, worden ook festivals en concerten nog altijd goed bezocht. 

ANDREA POORTERMAN: ‘De volledige vervanging van ‘echt’ contact is totaal niet wenselijk.’

Dit komt doordat de technologische ontwikkeling ook buitenshuis plaatsvindt. Bioscopen bieden een steeds betere ervaring. Denk bijvoorbeeld aan sterkere geluidssystemen, de opkomst van 3D of special effects. Daarnaast passen attractieparken volgens Hoven steeds meer Virtual Reality toe, met name in de Verenigde Staten. ‘Hierbij ga je als bezoeker een ruimte binnen met een harnas aan en een VR-bril op, en word je bijvoorbeeld een Star Wars-trooper.’ Deze technologie zal in de toekomst vermoedelijk wijder verspreid worden. 
Ook Parnassos Cultuurcentrum is onderhevig aan technologische ontwikkelingen. Andrea Poorterman volgt al sinds de oprichting in 1994 cursussen bij Parnassos en stelt sinds 2006 als programmacoördinator de cursussen samen: ‘er zijn nu veel meer mogelijkheden. De fotografiecursus kent bijvoorbeeld een duidelijke ontwikkeling van analoog naar digitaal naar smartphones. Vroeger was deze digitalisering echt niet denkbaar. En daarnaast zal ook het Forward Festival vermoedelijk deels gelivestreamd worden.’

Het sociale aspect
Bij activiteiten buitenshuis blijkt de sociale component essentieel te zijn. Hoven:  ‘Ben jij ooit in je eentje naar de Efteling gegaan? Nee, je was altijd met familie, vrienden of school. Dat sociale aspect zie je bij belevingen buitenshuis voortdurend terugkomen. De technologische ontwikkelingen in de thuisbeleving stellen mensen in staat om de hele dag op de bank te hangen, maar dat is niet per se waar ze behoefte aan hebben. Technologie biedt een verrijking, maar beleving blijft vaak samen.’

En hoe zit het dan met online cursusaanbod? ‘Het is zeker niet ondenkbaar dat online omgevingen steeds meer als vervanging zullen dienen van offline cursusaanbod’, zegt Poorterman. ‘Veel cursussen vinden al online plaats. Maar ook hier geldt, en dat is misschien wel het mooie van cultuur: samen beleven met anderen is makkelijker en gezelliger.’ Ook Poorterman benadrukt het sociale aspect van Parnassos. ‘Online contact kan niet ter vervanging dienen van ‘echt’ contact – mensen hebben altijd de behoefte om andere mensen te ontmoeten en te zien.’ 

De programmacoördinator voorspelt dat Parnassos in de toekomst meer gebruikmaakt van digitale mogelijkheden, maar zegt ze: ‘dit vormt een toevoeging, géén vervanging. Het is zwaar ongezellig om thuis een zangcursus via Youtube te volgen. De volledige vervanging van echt contact is totaal niet wenselijk.’