Van 'Pimp your mug' naar 'Game Design'

Wie bepaalt het cursusaanbod van Parnassos?
Parnassos Botanisch illustreren

Bodypaint, capoeira, yogilates, clownerie. Zomaar een greep uit het oude cursusaanbod van cultuurcentrum Parnassos. Het aanbod van zo’n universitair cultuurcentrum verandert constant. Parnassos bestaat nu 25 jaar: een mooi moment om eens terug- en vooruit te blikken op de lessen. Welke trends speelden er in het verleden en worden er verwacht in de toekomst? En wie bepaalt dat aanbod? Andrea Poorterman, al veertien jaar programmacoördinator bij Parnassos, legt het uit.
 
Door: Anne van Tatenhove (cursist Journalistiek schrijven - lustrumeditie)
 
De archiefdoos van Parnassos blijkt een schatkist. Poorterman haalt er oude programmaboekjes uit tevoorschijn maar ook een boekje over de openingsvoorstelling waar zij zelf nog aan meedeed. De berg Parnassos was het thuis van de muzen in de Griekse mythologie, en in deze voorstelling was Poorterman er daar zelf één van.
 
Maar eerst: wat is een cultuurcentrum? 
Parnassos is het cultuurcentrum van Universiteit Utrecht (UU). Dat betekent dat studenten en niet-studenten er tegen een zacht prijsje cursussen kunnen volgen, dat de UU het centrum financiert, maar dat ze ook inkomsten heeft uit bijvoorbeeld contributie, de bar en zaalverhuur.

Het doel van Parnassos is ‘het ondersteunen van een brede ontwikkeling van studenten, in cultureel en sociaal opzicht’. Volgens Poorterman is het 25-jarig bestaan bewijs dat het bestuur van de universiteit al lange tijd inziet hoe belangrijk culturele en kunstzinnige vorming is.

Dit soort cultuurcentra vind je overigens door heel het land. In Amsterdam zitten CREA (UVA) en Griffioen van de VU, in Leiden bevindt zich het LAK, in Groningen het USVA.

Parnassos 1994 Cantoraat

Wie bepaalt het cursusaanbod?
Om het culturele aanbod relevant te houden, bepalen Poorterman en haar collega Rosa Falkenburg elk halfjaar welke lessen het centrum aanbiedt.

De afdelingen muziek, zang, theater en dans zijn vanaf het begin bij Parnassos geweest, hoewel het aanbod daarbinnen steeds verandert. Dat heeft onder andere te maken met de tijdsgeest: in 1994 kon je nog leren hoe je naar klassieke muziek luistert of een theaterstuk moet bekijken. Poorterman denkt dat studenten dat soort informatie nu via internet vinden.  

‘Eigenlijk zijn er geen afdelingen afgevallen, alleen maar bijgekomen’, zegt Poorterman. De beeldende kunsten en fotografie prijken inderdaad op latere programmaboekjes. Ook die nieuwe onderwerpen gaan met hun tijd mee: sinds een jaar of drie is er een cursus Botanisch Tekenen. En waar foto’s vroeger werden ontwikkeld in een eigen donkere kamer, leren cursisten nu hoe ze hun digitale exemplaren kunnen bewerken.  

Die doka bevond zich op de tweede locatie van Parnassos, op de Uithof. Na een bezuingingsronde verhuisden alle cursussen naar het pand aan de Kruisstraat, hartje Utrecht. Dit had ook effect op het cursusaanbod: op de Uithof (nu het Science Park) waren twee grote ateliers, aan de Kruisstraat was er nog maar één klein atelier beschikbaar. De voorzieningen zijn dus ook van invloed op het aanbod. 

Verder melden zich soms mensen met een bepaalde interesse die ze graag zouden overbrengen, of breiden bestaande docenten hun aanbod uit. Aan het eind van elke cursusperiode worden cursisten gevraagd om via een enquête feedback te geven op de cursus en de docent. Ook dat levert soms nieuwe inspiratie op. Zo blijft het aanbod altijd nieuw, en is er ook ruimte voor cursussen die een keertje worden geprobeerd om te kijken of het wat is. 

Soul en R&B Parnassos Cultuurcentrum

Welke cursussen zijn het populairst?
‘Qua populariteit van cursussen zien we vaak golfbewegingen: beginnerscursussen gitaar zijn soms niet aan te slepen, het jaar daarna wil niemand eraan’. Poorterman en haar collega’s zien hierin ook de invloed van bepaalde tv-programma’s, zoals The Voice of Holland. 

Zijn er ook cursussen die ‘nuttig’ zijn?
Opvallend in de laatste programma’s is de toevoeging van het stempel ‘creative skills’, bij cursussen als journalistiek schrijven, Photoshop en stem- en presentatiecoaching. Volgens de folder zijn deze cursussen ‘niet alleen leuk om te doen, maar ook heel nuttig’. Volgens Poorterman zijn het een beetje vreemde eenden in de bijt bij Parnassos: ‘ze zijn niet helemaal cultureel, maar ook niet helemaal wetenschappelijk. Maar er is binnen studies weinig ruimte om deze skills te ontwikkelen, en de druk op studenten wordt steeds hoger – ze moeten dit zelf zien te leren’. 

En wat is er te doen voor al die overspannen studenten van tegenwoordig?
Cursussen rond het thema body & mind(fullness) en wellbeing komen ook al een tijdje ter sprake. Het is duidelijk dat studenten in steeds grotere mate last hebben van stress – maar waar ligt de verantwoordelijkheid voor hulp? Poorterman ziet dit niet direct horen binnen haar kunst- en cultuurdoelstelling. ‘Maar,’ merkt ze op: ‘kunst is juist een hele goede uitlaatklep’. Op die manier zouden studenten juist binnen het aanbod van Parnassos wat verlichting kunnen vinden. Toch verwacht ze dit onderwerp nog vaak te bespreken in vergaderingen.  
 
Welke cursussen volgen we over 25 jaar?
Een ander onderwerp wat Poorterman op de agenda verwacht is technologie. Er komen cursussen die meegaan in onze digitaliserende wereld. ‘Virtual reality en game design staan in 2044 op het menu’. 
Art director Frank Irving, leidinggevende voor het Forward Festival (ter ere van het 25-jarig bestaan van Parnassos) mengt zich in het gesprek: ‘Over 25 jaar volg je een cursus vanuit je tiny house door je VR-bril op te zetten’.  
Een ander hedendaags hot topic, diversiteit, zien we volgens hem juist helemaal niet meer terug – omdat diversiteit in 2044 vanzelfsprekend is. In het cursusaanbod prijkt dan doodgewoon een cursus gamelan (Indonesische percussie), grapt Irving. En waar het cursistenbestand van Parnassos nu voor het overgrote deel uit vrouwen bestaat, is dat in de toekomst helemaal gelijk getrokken. Waar Poorterman tien jaar geleden nog hoorde dat die disbalans logisch was, ‘want jullie logo is ook roze’,  twijfelt de man van de toekomst gelukkig niet meer om zich in te schrijven voor een soulkoor of musicalcursus.