Wetenschnapps XL 2026: Impact onder de loep

Een inspiratiedag over (publieke) betrokkenheid en maatschappelijke impact aan de Universiteit Utrecht

Waar hebben we het over als we over 'maatschappelijke impact' spreken? Wanneer zet verbinding iets in gang en wordt het impact? Wie heb je daar voor nodig? En hoe weet je wat werkt?  

Deze aflevering van Wetenschnapps XL verkennen we de betekenis van impact door maatschappelijke betrokkenheid van wetenschappelijk onderzoek. 

We wisselen ideeën en inspiratie uit, leren van elkaar, delen en ontwikkelen praktische inzichten en dagen aannames uit, via interactieve sessies, creatieve workshops en zelfs een bullshitbingo. Zodat we geïnspireerd de impact van de Universiteit Utrecht op een hoger plan kunnen tillen, met inzicht in onze eigen rol daarin.

Datum: 8 juni 2026
Locatie: Centraal Museum Utrecht (Nicolaasdwarsstraat 14, Utrecht) en UMU - Universiteitsmuseum Utrecht (Lange Nieuwstraat 106, Utrecht)
Organisatie: Centrum voor Wetenschap en Cultuur in samenwerking met het interfacultair impactnetwerk van de Universiteit Utrecht

Programma

Ochtendprogramma

We beginnen de ochtend met een interactieve definitiesessie: daarin kun je aangeven wat jij belangrijk vindt als het gaat om maatschappelijke impact, en wat jouw rol daarin is. Daarna volgt een reflectie van vicerector Onderzoek van de Universiteit Utrecht prof. dr. Ted Sanders, die trekker is van de impactstrategie van de Universiteit Utrecht. We sluiten af met een discussie aan de hand van de stellingen die we samen opgeworpen hebben.

Hall of Fame

Vlak voor en tijdens de lunch is er ruimte om jouw inspirerende en impactvolle project te presenteren aan collega's, hen om feedback te vragen en hun ideeën, kennis en expertise te gebruiken om je project nog beter te maken. Heb je interesse in een plekje in deze Hall of Fame? Laat het ons weten: publicengagement@uu.nl

Middagprogramma

Breakoutronde 1

Impact erkend: hoe maak je impact zichtbaar?

Als je tijd investeert in impactactiviteiten wordt dat lang niet altijd (h)erkend en gewaardeerd. In deze interactieve en informatieve sessie onderzoeken we samen de veranderende rol van impact in academische evaluaties, van jaargesprekken tot beleid. We spelen met concrete casussen, knelpunten en kansen om te ontdekken wat er nodig is om impact écht te laten meewegen. Doe mee en maak je impact zichtbaar!

Met: Hanne Oberman en Dan Rudmann (Open Science Community Utrecht)

De juiste plek

Waar moet je zijn als je impact wil maken? In de Tweede Kamer, in de bestuurskamer van een groot bedrijf? Sommige wetenschappers staan op festivals en in theaters. Met ‘Gesprekken op Plekken' van de UU gaan onderzoekers zelfs naar winkelcentra. Deze sessie gebruikt geoguessing en creatieve oefeningen om je te helpen je impactdoelen te koppelen aan locaties en doelgroepen. Aan het eind heb je een actieplan om met je onderzoek te komen op misschien wel een verrassende, andere plek dan je gewend bent. Je hebt nieuwe inzichten opgedaan en uitgewisseld over de invloed van locatie op wat je bereikt met je onderzoek.

Met: Laura Mol (programmamaker Centrum voor Wetenschap en Cultuur, Universiteit Utrecht) en Irina Mak (faculteit Recht, Economie, Bestuur en Organisatie, Universiteit Utrecht)

Van onderzoek naar invloed: hoe bereik jij de beleidsmaker? (in NL) (VOL)

Jouw onderzoek is relevant voor de maatschappij, maar weet je dat ook over te brengen aan de mensen die er iets mee kunnen doen? In deze interactieve workshop ga je aan de slag met de vraag hoe je als wetenschapper effectief het gesprek aangaat met beleidsmakers, politici en andere spelers in het publieke domein. Want de stap van onderzoek naar beleid vraagt niet alleen om goede wetenschappelijke output: je hebt een overtuigend verhaal nodig, met de juiste toon en met inzicht in wat jouw gesprekspartner eigenlijk nodig heeft. In deze sessie ga je je eigen verhaal scherpen aan de geesten van professionals met ervaring in Den Haag en de lokale politiek. 

Met: Ludo Koks (Public Affairs adviseur, Universiteit Utrecht), Miguel Israel (raadsgriffier gemeente Utrecht), Maarten Kleinhans (faculteit Geowetenschappen, Universiteit Utrecht), Meike Bokhorst (Departement Bestuur en Organisatiewetenschap Universiteit Utrecht, Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid), Tessa Bijvank (ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid). Gemodereerd door Esther van Zoen en Luuk Schokker (Institutions for Open Societies, Universiteit Utrecht).

Ervaringsdeskundigheid in onderzoek

Hoe zorg je ervoor dat jouw onderzoek écht verschil maakt voor de mensen om wie het gaat? Tijdens deze interactieve workshop leer je hoe de inzet van ervaringsdeskundigheid je onderzoek kan verrijken, hoe je ervaringsdeskundigheid kunt toevoegen aan je team, en hoe je dit kunt inzetten. Je krijgt vanuit verschillende perspectieven kennis, ervaringen en praktische tips die je direct kunt toepassen in je eigen onderzoekspraktijk. 

Met: Lilian van der Ven (Public Health Practice in het UMC Utrecht) en Eugenie Mac-Nack (ervaringsdeskundige armoede & sociale uitsluiting bij dit team). 

Breakoutronde 2

Kennismaken via kennis: perspectiefwisseling in onderzoek en beleid

Als je samen aan vraagstukken werkt met anderen krijg je te maken met verschillen in inzicht en opvatting. Hoe krijg je zicht op onderliggende kennis en waarden van betrokkenen? Hoe kun je common ground krijgen vanuit die verschillen? In deze workshop maak je je eigen professionele kennis inzichtelijk voor anderen en pas je werkvormen toe om andere perspectieven te begrijpen. Dat doen we aan de hand van een kennistypologie die past bij het paradigma van “kennis als gereedschap” om praktijksituaties te verbeteren. Je krijgt praktische tips voor kennisproducten die passen bij jouw uitwerking. 

Met: Ansfrida Vreeburg (projectleider Living Lab for the SSH Sectorplan Welfare, Participation and Citizenship in the digital World) en Miriam Losse (senior adviseur op het gebied van Onderzoek in Onderwijs bij Saxion Hogeschool, zij traint en ondersteunt lectoren en onderzoekers op het gebied van praktijkgericht onderzoek en doet epistemologisch onderzoek naar kennisfuncties en het benutten van kennis voor het oplossen van praktijkvraagstukken in interdisciplinaire onderwijssettings)

Impact maken met fundamenteel onderzoek

"Leuk hoor, die maatschappelijke impact, maar in mijn werk heb ik te maken met fundamenteel onderzoek. Dat staat toch veel te ver van de samenleving af om impact te maken?" Spoiler alert: ook met fundamenteel onderzoek kun je wel degelijk impact maken! Tijdens deze sessie hoor je van wetenschappers die deze kloof succesvol hebben overbrugd. En we reflecteren samen met een wetenschapshistoricus op de plek die fundamenteel onderzoek inneemt in de samenleving, en welke veranderingen die heeft doorgemaakt. Ondertussen ga je ook aan de slag met het bedenken van impactvolle activiteiten voor het fundamentele onderzoek waar je zelf aan (of mee) werkt. Zo krijg je inspiratie en praktische ideeën om fundamenteel onderzoek te verbinden met de samenleving.

Met: David Baneke (Freudenthal Instituut, Universiteit Utrecht), Johan Commelin (faculteit Betawetenschappen, Universiteit Utrecht) en Hanno Sauer (Ethiek Instituut, Universiteit Utrecht). Gemodereerd door Nieske Vergunst (faculteit Betatwetenschappen, Universiteit Utrecht) en Machtelt Oudenhuijzen (faculteit Geesteswetenschappen, Universiteit Utrecht)

Werken aan wetenschapswijsheid 

Als je vertelt over je onderzoek (of dat nou aan stakeholders of partners, een breed publiek of je eigen familie is) gaat dat vaak over de uitkomsten. Ook als dat heel moeilijk uit te leggen is omdat je bijvoorbeeld fundamenteel onderzoek doet. Daarbij leg je niet per se uit hoe je je onderzoek doet, dat je niet alles zeker weet en waarom dat juist bij onderzoek hoort. Maar juist door die aspecten te belichten kun je bijdragen aan meer begrip voor wetenschap. En zo de afstand tussen wetenschap en de mensen voor wie die kennis relevant is verkleinen: een enorm waardevolle manier van impact maken. In deze sessie ervaar je hoe dat werkt en hoe je dat in kunt zetten bij je eigen onderzoek.

Met: José de Wit en Jeroen van Schie (programmamakers Universiteitsmuseum Utrecht)

Dream Team for Impact

Maatschappelijke impact bereik je zelden alleen. Maar samenwerken gaat ook niet altijd zonder slag of stoot. Vaak hebben leden van een projectteam of samenwerkingsverband (onbewust) verschillende ideeën over hoe impact eruit moet zien en welke rol zij daarin hebben. Joost Vervoort laat zien hoe de Theory of Change helpt om expliciet te maken wat je wil bereiken en hoe. Jeroen Heemsbergen van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug laat zien hoe verschillende partijen samenwerken aan duurzaam landschapsbeheer, met elk hun eigen verwachtingen en begrippenkader. Na afloop weet je hoe je de Theory of Change kan toepassen in jouw eigen werk. 

Met: Jeroen Heemsbergen (Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug) en Joost Vervoort (faculteit Geowetenschappen, Universiteit Utrecht).