STAP project
Studie naar Aandacht van Premature kinderen
Jaarlijks worden er in Nederland ongeveer 11.000 kinderen matig te vroeg geboren na een zwangerschapsduur van 32 tot 37 weken. Dat is zo’n 6% van alle geboortes in Nederland. Er is veel onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van te vroeg geboren kinderen, maar onderzoekers hebben zich daarbij vooral gericht op kinderen die vóór 32 weken zwangerschapsduur zijn geboren. Het is belangrijk dat er meer bekend wordt over de ontwikkeling van matig te vroeg geboren kinderen.
In het STAP project zijn vanaf hun eerste levensjaar tot de schoolleeftijd van 6 jaar twee groepen kinderen gevolgd: een groep matig te vroeg geboren kinderen en een groep op tijd geboren kinderen. Op deze manier kon worden nagegaan op welke wijze de vroege ontwikkeling anders verloopt voor deze twee groepen.
Onderzoekers
Samenwerkingspartners
Het STAP project is opgezet in samenwerking met 9 ziekenhuizen in en rondom Utrecht, waar de deelnemende kinderen zijn geboren.
Daarnaast maakte het STAP Project onderdeel uit van een normeringsonderzoek voor de COTAPP - een meetinstrument dat in samenwerking met Karakter Kinder- & Jeugdpsychiatrie en Boom Uitgevers is ontwikkeld. Met de COTAPP (Cognitieve Taak Applicatie) kunnen in korte tijd verschillende domeinen van het cognitieve functioneren worden gemeten bij kinderen van 6 t/m 13 jaar.
Resultaten en publicaties
We hebben veel geleerd over de ontwikkeling van matig te vroeg geboren kinderen, vooral over de aandachtsproblemen die vaak voorkomen bij deze kinderen.
Marjanneke de Jong en Lilly Bogičević hebben hun promotie onderzoeken in dit project afgerond.
De Jong, M. (2016) Moderately preterm children need attention! Behavior and development of moderately preterm born children at toddler age. Universiteit Utrecht (ISBN: 978-90-393-6474-1).
Bogičević, L. (2021). Out of focus: Attentional functioning in children born preterm from infancy to early adolescence. Universiteit Utrecht (ISBN: 978-90-393-7387-3).
Veel studenten hebben hun scripties geschreven over delen van dit onderzoek, en sommigen hebben hun werk gepubliceerd.
Oosterom, L. Bogičević, L., Verhoeven, M. & van Baar, A.L. (2020). Parenting Behavior at 18 Months Predicts Internalizing and Externalizing Problems at 6 Years in Moderately Preterm and Full Term Children. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17, 8679; https://doi:10.3390/ijerph17228679
Snijders, V.E., Bogičević, L., Verhoeven, M. & van Baar, A.L. (2020). Toddlers’ Language Development: The Gradual Effect of Gestational Age, Attention Capacities, and Maternal Sensitivity. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17 (21). https://doi.org/10.3390/ijerph17217926.
Momenteel dragen de gegevens bij aan een groot internationaal project waarin de gegeven van 6 grote studies zijn samen gevoegd, om nog beter in kaart te brengen hoe het me de kinderen gaat.
Jaekel, J., Anderson, P. J., Wolke, D., Esser, G., Greisen, G., Spittle, A., Cheong, J., van Baar, A. L., Verhoeven, M., Gueron-Sela, N., Atzaba-Poria, N., Woodward, L. J., Neri, E., Agostini, F., Bilgin, A., Korja, R., Loi, E. C., & Treyvaud, K. (2025). The association between gestation at birth and maternal sensitivity: An individual participant data (IPD) meta-analysis. Early human development, 203, 106227. https://doi.org/10.1016/j.earlhumdev.2025.106227.
Jaekel, J., Wolke, D., Esser, G., Woodward, L. J., Spittle, A., Cheong, J., van Baar, A. L., Verhoeven, M., Gueron-Sela, N., Atzaba-Poria, N., Anderson, P. J., & Treyvaud, K. (2026). The Association of Maternal Sensitivity with Subsequent Cognition and Language among Children Born Preterm: An Individual Participant Data Meta-analysis. The Journal of Pediatrics, 293, 115024. Advance online publication. https://doi.org/10.1016/j.jpeds.2026.115024.