Kan een regeneratief implantaat de zorg voor scoliose veranderen? Bij scoliose groeit de rug krom. Wat als we de rug niet vast zetten, maar laten meegroeien met het kind? Regeneratieve geneeskunde maakt dat mogelijk.
Kan een regeneratief implantaat de zorg voor scoliose veranderen?
Bij scoliose groeit de rug krom. De huidige behandeling zet de rug vaak vast. Wat voor jonge kinderen met scoliose betekent dat de rug niet meer kan groeien. Regeneratieve geneeskunde kiest een andere aanpak: een implantaat dat wél meegroeit met de rug en een lichte corrigerende kracht uitoefent doormiddel van een springveer. Zo kan de rug geleidelijk rechter groeien en zichzelf herstellen.
Onderzoekers in Utrecht werken al meer dan tien jaar aan zo'n implantaat. Inmiddels zijn meer dan 150 kinderen behandeld binnen een klinisch onderzoek. En dit is nog maar het begin van een serie nieuwe implantaten. Maar wat is de stand van zaken nu? Wat houdt het in en wat betekent het voor patiënten?
Wat is scoliose?
Scoliose is een verkromming van de wervelkolom in drie richtingen. De rug groeit niet alleen zijwaarts krom, maar draait ook om zijn eigen as. Vaak ontstaan er één of twee bochten in de wervelkolom, met een zichtbare bobbel aan die kant van de rug (gibbus) als gevolg.
Meestal is scoliose een blijvende aandoening. Artsen onderscheiden vier vormen:
- idiopathische scoliose (oorzaak onbekend, gaat om kinderen die verder volledig gezond zijn),
- congenitale scoliose (aangeboren),
- neuromusculaire scoliose (door een spier-of zenuwaandoening)
- degeneratieve scoliose (ontstaat op latere leeftijd).
Hoe vaak komt scoliose voor?
Exacte cijfers zijn er niet, maar artsen schatten 2 tot 4% van de bevolking. Voor Nederland betekent dit dat jaarlijks bij ongeveer 4.000 kinderen scoliose wordt vastgesteld. In meer dan 80% van de gevallen gaat het om idiopathische scoliose, vooral bij meisjes tussen de 9 en 15 jaar.
Gevolgen van scoliose
Scoliose kan leiden tot:
- minder beweeglijkheid van de rug,
- pijn en vermoeidheid, vooral op latere leeftijd,
- problemen met de longen bij ernstige vormen
- zorgen over het uiterlijk.
Deze lichamelijke en zichtbare veranderingen kunnen grote invloed hebben op het dagelijks leven en de sociale ontwikkeling van kinderen en jongeren.
De huidige behandeling is ingrijpend
Bij ernstige scoliose bestaat de standaardbehandeling vaak uit een operatie waarbij de wervelkolom wordt vastgezet met metalen staven. Dit remt de kromming van de rug, maar belemmert ook de natuurlijke groei van kinderen. Na de groeispurt valt dat mee, maar bij kinderen jonger dan 10 jaar is dat een groot probleem omdat zij nog veel groeien.
Daarom moeten deze kinderen regelmatig behandeld worden om de staven te verlengen. Dat gebeurt elke zes maanden met een operatie, of elke drie maanden in het ziekenhuis zonder operatie als het kind magnetische staven heeeft. Deze voortdurende behandelingen leggen een zware lichamelijke en mentale druk op zowel de kinderen als hun gezinnen.
Regeneratieve aanpak: een implantaat dat meegroeit
Onderzoekers werken hard aan een reeks nieuwe type implantaten, die de wervelkolom niet vastzetten, maar juist meebewegen. Dat is een compleet andere manier van behandelen dan de traditionele behandeling.
Een voorbeeld hiervan is het Spring Distraction System (SDS), ontwikkeld in nauwe samenwerking tussen UMC Utrecht en het Nederlandse medtechbedrijf Cresco Spine.
Het SDS is ontworpen om de wervelkolom tijdens de groei geleidelijk te corrigeren, zonder deze vast te zetten. Het implantaat bestaat uit een veer die continu een lichte corrigerende kracht uitoefent op de rug. Dit stimuleert de groei en zelfs herstel van de vervorming. Hierdoor:
- groeit de wervelkolom geleidelijk rechter,
- krijgen tussenwervelschijven de kans om hun vorm en elasticiteit te herstellen,
- zijn herhaalde operaties veel minder vaak nodig.
Wordt dit implantaat al toegepast in ziekenhuizen?
Ja, maar voorlopig alleen in Amerika. Begin 2026 gaf de Amerikaanse geneesmiddelenautoriteit (FDA) goedkeuring aan het implantaat. De FDA kende het daarbij zelfs de speciale status van breakthrough device toe. Dat betekent dat het systeem als veelbelovend wordt gezien en daarom sneller beschikbaar komt in ziekenhuizen.
De operatie is technisch complex en vraagt specifieke expertise. Daarom trainen de ontwikkelaars en klinische experts momenteel artsen in toonaangevende ziekenhuizen in de Verenigde Staten en Canada.
Komt het implantaat ook in Europa beschikbaar?
Nog niet, maar de ontwikkelaars van Cresco Spine en UMC Utrecht werken er hard aan om het implantaat ook in Nederlandse ziekenhuizen en de rest van Europa beschikbaar te maken.
In Europa beslist de EMA (Europese medicijnautoriteit) of een behandeling gebruikt mag worden. Dat proces kost tijd. Maar gelukkig zijn er speciale regelingen voor dit soort implantaten waardoor het proces veel sneller kan. Inmiddels heeft SDS een orphan device status, een van die speciale regelingen voor aandoeningen die niet vaak voorkomen waarvoor weinig of geen goede alternatieve behandeling bestaat.
Toekomst: de rug echt genezen
SDS is pas het begin van een serie nieuwe implantaten. Het uiteindelijke doel is een nieuwe manier van behandelen die gericht is op het genezen van de rug, in plaats van het vastzetten ervan. Het team van orthopedisch chirurgen uit het UMCU en medische ingenieurs uit Twente werkt al jaren aan deze nieuwe dynamische systemen die de rug in meerdere richtingen kunnen corrigeren en meebewegen.
Deze systemen richten zich niet alleen op lengtegroei, maar ook op de draaiing en zijwaartse kromming van de wervelkolom. Dieronderzoek laat veelbelovende resultaten zien. De volgende stap is zorgvuldig klinisch onderzoek bij een kleine groep patiënten.
Dus.. kan een regeneratief implantaat de scoliosezorg veranderen?
Ja, dat is mogelijk. De behandeling van scoliose maakt een belangrijke ontwikkeling door. Het Spring Distraction System laat zien dat het mogelijk is om de rug niet vast te zetten, maar juist mee te laten groeien en geleidelijk te corrigeren. Daarmee ontstaat een nieuwe richting binnen de scoliosezorg. Als verder onderzoek positieve resultaten blijft laten zien, kan deze aanpak steeds meer kinderen helpen om hun natuurlijke groei en bewegingsvrijheid te behouden.
Veelgestelde vragen
-
Waar kan ik een regeneratieve behandeling krijgen? In Nederland zijn het vooral de academische ziekenhuizen. Neem contact op met je behandelend arts voor jouw specifieke situatie.
Welke regeneratieve behandelingen zijn beschikbaar? Een overzicht van de behandelingen die op december 2025 zijn goedgekeurd in Europa en/of Nederland.
Kan gentherapie hartziektes zoals PLN R14del oplossen? Verschillende hartziektes komen door een foutje in het DNA. Gentherapie zou het foutje kunnen herstellen. Maar hoe werkt het en hoe ver zijn de ontwikkelingen?
Is nierdialyse in de toekomst nog nodig? Dialyse is levensreddend, maar ook zeer belastend. Hoe ziet de toekomst van nierzorg eruit? Onderzoekers werken aan kleinere, draagbare en uiteindelijk implanteerbare oplossingen.
Kan regeneratieve geneeskunde helpen bij verminderde nierfunctie? Onderzoekers werken hard aan technieken die dialyse effectiever, veiliger en minder ingrijpend kunnen maken.
Kan regeneratieve geneeskunde helpen bij het behandelen van MS? Er zijn momenteel geen behandelingen die MS echt kunnen genezen. Nieuwe regeneratieve behandelingen bieden die kansen misschien wel.
Wat is stamceltoerisme en wat zijn de risico’s? In het buitenland bieden klinieken (onbewezen) stamcelbehandelingen aan die niet vergoed worden. Wat is stamceltoerisme en wat zijn de risico’s?
Kan regeneratieve geneeskunde erfelijke stofwisselingsziekten genezen? Stofwisselingsziekten (metabole ziekten) zijn ernstig en moeilijk te behandelen. Met gentherapie wordt geprobeerd betere behandelingen te ontwikkelen.
Waar moet ik op letten als ik een behandeling met (stam)cellen overweeg? Als je een stamcelbehandeling overweegt, zijn er belangrijke factoren om mee te nemen en vragen die je kunt stellen om een weloverwogen beslissing te kunnen nemen.
Komen er regeneratieve behandelingen voor retina-/oogziekten? Regeneratieve geneeskunde voor de oogheelkunde ontwikkelt behandelingen voor verschillende oogaandoeningen, met het doel om het zicht te herstellen.
Welke regeneratieve behandelingen zijn er beschikbaar voor knieartrose? Artrose in de knie is een groeiend probleem in onze samenleving dat in sommige gevallen kan worden behandeld met een regeneratieve behandeling met stamcellen.
Kun je met stamcellen hele organen vervangen als deze niet meer werken? Onderzoekers bestuderen hoe je van stamcellen hele organen kunt maken. Dan kun je in de toekomst zieke organen vervangen of orgaantransplantatie overbodig maken.
Is een regeneratieve behandeling veilig? Een behandeling wordt uitgebreid beoordeeld voordat het wordt goedgekeurd.
Kunnen stamcellen hersenschade herstellen? Baby’s met een herseninfarct kunnen veilig behandeld worden met stamcel-neusdruppels.
Kan RM leverschade behandelen of herstellen? Binnen de regeneratieve geneeskunde wordt onderzocht hoe stamcellen, gentherapie en bioprinten kunnen helpen wanneer de lever ernstig beschadigd is.
Kunnen stamcellen worden gebruikt bij de genezing van hiv? Een handjevol mensen is ooit genezen van hiv door een stamceltransplantatie. Maar hoe werkt zo’n behandeling en waarom wordt die nog niet bij iedereen toegepast?
Welke regeneratieve behandelingen zijn er beschikbaar voor diabetes? Diabetes is een van de meest voorkomende chronische ziekten. Met regeneratieve behandelingen wordt ernaar gestreefd dat de patiënt niet meer afhankelijk is van medicijnen.
Kunnen stamcellen in de nabije toekomst toegepast worden voor herstel van het hart? Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak. Hoe wordt stamcelonderzoek ingezet voor het herstel van het hart?
Bronnen:
Informatie op de website van Cresco Spine
Geschreven door:
Moyo Kruyt - Laatst bewerkt op 12 april 2026 -
Een van de bedenkers van de dynamische implantaten, hoogleraar en orthopedisch chirurg bij het UMC Utrecht. Onderzoekt hoe bot gestimuleerd kan worden zich te herstellen en ontwikkelt nieuwe implantaten die kunnen helpen bij wervelkolomproblemen bij groeiende kinderen.
Shanna Mesland Wetenschapscommunicator bij HelpdeskRM. Studeerde Gezondheid en Leven, en specialiseerde zich in wetenschapscommunicatie. Maakt onderzoek naar regeneratieve geneeskunde toegankelijk voor een breed publiek en werkt aan een sterkere dialoog tussen wetenschap en samenleving.
