Kan een regeneratief implantaat de zorg voor scoliose veranderen? Bij scoliose groeit de rug krom. Wat als we de rug niet vast zetten, maar laten meegroeien met het kind? Regeneratieve geneeskunde maakt dat mogelijk.
Hoe zit het met veroudering? Worden we onsterfelijk?
Als we nu straks al onze organen, weefsels en cellen met regeneratieve geneeskunde kunnen vervangen, betekent dit dan dat we eeuwig kunnen leven? En moeten we dat willen?
Regeneratieve Geneeskunde werkt aan behandelingen voor ouderdomsziektes, bijvoorbeeld ziektes die gepaard gaan met de afbraak van gewrichten of van hersenweefsel. Een manier om dit te doen is om beschadigde roestcellen, ofwel senescente cellen, te verwijderen en het lichaam daar zelf nieuwe cellen voor in de plaats te laten maken. In proefdieren werkt dit al goed.
Een andere toekomstige behandeling zou bijvoorbeeld kunnen bestaan uit het inspuiten van stamcellen of de transplantatie van ge-3D-printe weefsels of organen. Deze organen printen we het liefst van ‘jonge’ cellen: dat kunnen cellen zijn van een jonger persoon, of cellen van de patiënt zelf die weer jong gemaakt zijn.
Door ouderdomsziektes te behandelen zou iemands levensduur iets verlengd kunnen worden.
Regeneratieve Geneeskunde zou dus kunnen bijdragen aan het verder verlengen van de levensverwachting van de gemiddelde Nederlander, maar nog belangrijker het langer goed houden van de gezondheid (ongeacht toename in jaren). Bij mensen ligt het maximum nu nog om 122 jaar (Jeane Calment, 1997) en daar zijn we de de laatste decennia niet bij in de buurt gekomen. Ook in proeven met muizen lukt het slechts om de levensverwachting met hooguit ongeveer een derde te laten toenemen. Hoewel er onderzoekers zijn die ouderdom zelf als een ziekte beschouwen die behandeld kan worden, lijkt het dus onwaarschijnlijk dat onsterfelijkheid om de hoek ligt.
De diepte in
Hoe ver kunnen we het leven rekken? En welke nieuwe ontdekkingen en technieken maken dat mogelijk? Dat onderzoeken wetenschapsjournalist Diederik Jekel en onderzoeker Catalina Mosquera Rosas in de driedelige NPO 2-serie Jekels jacht naar het eeuwige leven.
Ze bezoeken het lab van verouderingsbioloog Peter de Keizer in het UMC Utrecht, waar hij onderzoek doet naar senescente cellen. Ook kijken ze mee in het lab van biofabricatie-expert Riccardo Levato, waar met een speciale 3D-printtechniek levende menselijke weefsels in enkele seconden worden nagebootst.
We worden met regeneratieve geneeskunde niet onsterfelijk
Doel: Een lang en gelukkig leven
Is het verlengen van onze levensverwachting een nastrevenswaardig doel? Het meest eenvoudige antwoord is: ja, bijna iedereen wil graag langer te leven hebben.
Er is echter wel een zeer belangrijke voorwaarde: dat lange leven moet ook een gelukkig leven kunnen zijn, het liefst vrij van pijn en ziekte. Langer gezond is belangrijker dan langer leven. Dit is wat onderzoekers proberen vanuit verouderingsonderzoek en regeneratieve geneeskunde.
De kwaliteit van leven heeft prioriteit over het verlengen van dat leven.
In die zin heeft het verbeteren van de kwaliteit van leven dus prioriteit over het verlengen van dat leven, zeker in het geval van ouderdomsziektes. Als de gemiddelde levensverwachting stijgt heeft dit ook allerlei maatschappelijke implicaties, bijvoorbeeld voor de demografie van de bevolking (meer ouderen en wellicht bevolkingsgroei) wat weer impact kan hebben op bijvoorbeeld de pensioensleeftijd.
Tenslotte zijn er denkers die beargumenteren dat het beter is om ouderdom en ziekte te accepteren als een normaal onderdeel van het leven. Iedereen gaat ten slotte eens dood.
Verder lezen over onderzoek
-
Hoe zit het met veroudering? Worden we onsterfelijk? Regeneratieve geneeskunde zou iemands levensduur kunnen verlengen. Het belangrijkste: de kwaliteit van leven heeft prioriteit over het verlengen van dat leven.
Hoe maak je een organoïde? Organoïden worden gemaakt van stamcellen van patiënten. Door het lichaam na te bootsen groeien stamcellen uit tot een soort mini-orgaantje.
Wat zijn Advanced Therapy Medicinal Product (ATMP’s)? ATMP's zijn geavanceerde geneesmiddelen die gebruikmaken van levende cellen, genen of weefsels om ziektes te behandelen of te voorkomen.
Waarom duurt het zo lang voordat behandelingen voor patiënten beschikbaar komen? Voordat een ATMP in de reguliere gezondheidszorg beschikbaar is voor patiënten, gaat er vaak wel 10 tot 20 jaar overheen. Waarom duurt dat zo lang?
Wat doet een RM-onderzoeker? Wat doen onderzoekers in de regeneratieve geneeskunde eigenlijk, en hoe werken verschillende vakgebieden in dit veld samen?
Welke opleiding kan ik volgen om RM-onderzoeker te worden? Nieuwsgierig naar een carrière in de regeneratieve geneeskunde? Lees welke opleiding(en) je kunt volgen en wat de loopbaanmogelijkheden zijn.
Is 3D-bioprinten niet heel kostbaar? Wie betaalt de rekening en is het dan niet enkel beschikbaar voor de rijken? Hoge kosten van nieuwe technologieën kunnen zorgen oproepen over (toenemende) sociale ongelijkheid.
Waar kun je organoïden voor gebruiken? Organoïden worden gebruikt om de werking van ziektes te bestuderen, maar ook om medicijnen te testen op een patiënt-specifieke manier.
Waar kun je stamcellen voor gebruiken? Stamcellen kun je gebruiken om te snappen hoe ziektes ontstaan, om patiënt-specifieke medicijnen te testen en om patiënt-specifieke vervangende organen te kweken.
Kunnen modellen zoals organen-op-chips proefdieren vervangen? Om de gezondheid van mens en dier te blijven verbeteren, ontwikkelen onderzoekers alternatieven voor proefdieren, zoals organ-on-a-chip modellen.
Bronnen:
- Nieuwsartikel van het UMC Utrecht over het opruimen van senecente cellen: cellen in winterslaap
- Universiteit van Nederland: Hoe houd je je lichaam 100 jaar jong?
- Informatie van Universiteit Utrecht over het onderzoek van verouderingsbioloog Peter de Keizer
Geschreven door:
Peter de Keizer Laatst bewerkt op 19 mei 2026
Verouderingsbioloog bij het Center for Molecular Medicine, UMC Utrecht. Hij doet onderzoek naar de moleculaire oorzaken van ouderdom, waarbij hij focust op zogenoemde ‘roestcellen’ (senescente cellen).
Anne-Floor de Kanter Studeerde morele filosofie, (meta-)ethische theorie en morele praktijk. Binnen het Material Driven Regeneration deed ze promotieonderzoek naar ethische overwegingen van regeneratieve geneeskunde en slimme biomaterialen.
