Collegezaal (Ted Talks) - Vrijdag 31 mei

In de collegezaal van de bibliotheek krijg je pittige, inspirerende Ted Talks van 17 minuten. Met onder meer:

Prof. Janneke Gerards - AI en onze rechtsstaat (16.45 uur)

Janneke Gerards

Digitale technologieën (AI, algoritmes) bieden veel kansen voor de overheid om haar werkzaamheden efficiënt en slim in te richten. Bovendien kunnen deze technologieën de besluitvorming soms verbeteren. Toch zijn er valkuilen en risico’s, zeker als beslissingen worden genomen op basis van algoritmes die veel impact hebben op mensen. Dan kunnen grondrechten in het geding komen, bijvoorbeeld doordat algoritmes discriminerend uitpakken of onze autonomie beperken.

Om te voorkomen dat grondrechten worden aangetast, is het belangrijk dat we besluitvorming door algoritmes goed inpassen in rechtsstatelijke mechanismen. Het Impact Assessment voor Mensenrechten en Algoritmes (IAMA) is daarbij een nuttig hulpmiddel. Het IAMA helpt overheidsorganisaties om verantwoord en zorgvuldig te werk te gaan bij het nemen van besluiten over het inzetten van algoritmes. Het staat vol met belangrijke vragen, variërend van ‘waarom willen we eigenlijk een algoritme inzetten?’ en ‘welke gegevens gaan we gebruiken?’, tot ‘hoe kunnen we rekening houden met de menselijke maat’ en ‘staat de impact op grondrechten in verhouding tot het doel van het algoritme?’.

Het IAMA is ontwikkeld door prof. mr. Janneke Gerards, dr. Mirko Tobias Schäfer, Arthur Vankan en Iris Muis (Universiteit Utrecht, Rechtsgeleerdheid/Utrecht Data School). In deze TedTalk geeft Janneke Gerards meer informatie over achtergronden, inhoud, gebruik en ervaringen met het IAMA.

Daan van Uhm: Groene criminaliteit en schade (17.15 uur)

Daan van Uhm

De veranderende ecologische omstandigheden in een geglobaliseerde wereld confronteren ons met nieuwe uitdagingen. De wereldwijde vernietiging van regenwouden, de massale uitsterving van soorten en de vervuiling van atmosfeer, grond en water hebben verreikende gevolgen voor al het leven op aarde. Bovendien trekken de hoge winsten voor natuurlijke rijkdommen criminele netwerken aan die samenwerken met bedrijven en corrupte overheidsambtenaren. Als gevolg hiervan eindigen illegaal verkregen producten geregeld legaal op de Europese markt en worden consumenten onbewust onderdeel van een handelsketen met verwoestende gevolgen voor het milieu.

De schade aan ecosystemen door ontbossing bedreigt bijvoorbeeld de lokale menselijke en niet-menselijke gemeenschappen, maar eveneens de wereld in het algemeen vanwege de jaarlijkse uitstoot van broeikasgassen in de atmosfeer. Terwijl veel schadelijkheden tegen het milieu nog niet gecriminaliseerd zijn, worden steeds meer activiteiten die voorheen legaal waren strafbaar. Niet voor niets gaan er stemmen op om ernstige wijdverspreide of langdurige schade aan ecosystemen – als ecocide – op te nemen als een vijfde internationaal misdrijf. 

Professor Eric van Sebille, oceanograaf (20.15 uur)

Afval zonder grenzen: hoe oceaanstromingen plastic door Europese zeeën verspreiden

Het vele plastic afval dat onze oceaan vervuilt, is erg verontrustend. Er is al plastic gevonden van de diepste oceaangeulen tot het zee-ijs op de Noorpool. Binnen Europa verspreiden oceaanstromingen dat plastic afval tussen gebieden en landen. Plastic afval dat bijvoorbeeld op een Nederlands strand eindigt kan zomaar vanuit België, Frankrijk of nog verder weg komen. Maar niet alleen op zee zijn er geen grenzen aan het transport; ook op land wordt er ontzettend veel gesleept met plastic afval. Wat is daaraan te doen?

Ahmedjan Kasim (17.45 uur)

Ahmedjan Kasim

Mensenrechten: laat het geen abstract ideaal zijn, maar een levende realiteit

"Ik wil het hebben over de positie van Oeigoeren en hoe Europa de Oeigoerse gemeenschap kan helpen. Ik zal kort aandacht besteden aan wie Oeigoeren zijn en ik zal ingaan op de situatie van Oeigoeren, denk aan: mensenrechtenschendingen, dwangarbeid, gedwongen sterilisatie en genocide. Daarna ga ik in op de positie van Europa en hoe Europa de Oeigoerse gemeenschap kan helpen. De EU kan nog meer sancties opleggen aan Chinese functionarissen, Europa moet zo snel mogelijk de ‘Forced Labor regulation’ aannemen. En de EU kan zich inzetten voor het behoud van de Oeigoerse cultuur hier. In de VS is onlangs de Uyghur Policy Act aangenomen. Aan het einde wil ik de context breder trekken naar onze gemeenschappelijke normen en waarden. Willen we producten zoals zonnepanelen, grondstoffen, auto’s blijven importeren uit China om onze klimaatdoelen te halen? Terwijl we weten dat die gemaakt zijn met Oeigoerse dwangarbeid? Ik wil in een Europa leven waarin mensenrechten, normen en waarden voorop staan en ze niet verweven zijn in handelsbelangen." 

En verder:

Sevim Aktas, Nederlandse ambtenaar bij de Europese Commissie én influencer (29.3 K volgers op Instagram), komt spreken over de Green Deal.

Professor Ton van den Brink over het spannende spel tussen centraal gezag en de rol van de lidstaten in de EU. 

Anneloes Kuiper over de aansprakelijkheid van grote bedrijven in klimaatzaken

Tim Lubbers over 'Big tech' en hoe de Europese Unie met grote technologiebedrijven omgaat.