Afval

De Universiteit Utrecht wil naar 0kg restafval* in 2030. Dit is vastgelegd in het Strategisch Duurzaamheidsplan (SDP) van de directies Vastgoed & Campus (V&C) en het Facilitair Service Centrum (FSC). De komende tien jaar werkt de universiteit aan het reduceren en beter scheiden van afval om in 2030 restafvalvrij te zijn. Ook stimuleert de universiteit leveranciers om producten en verpakkingen circulair te ontwerpen.

afval scheiding

Alle afval afkomstig uit UU-bedrijfsvoering (bedrijfsafval) wil de universiteit tot een minimum beperken. Zo kan de universiteit bijdragen aan een gezonde en veilige omgeving en legt de organisatie minder beslag op schaarse (natuurlijke) hulpbronnen. Daarnaast leidt verwerking en verbranding van afval tot meer CO2-uitstoot.

Daarom zet de universiteit in op een transitie van een lineaire afvalketen naar circulariteit*. In de praktijk van de UU-bedrijfsvoering wordt voor afval het volgende voorkeursprincipe gehanteerd:

Preventie -> hergebruik -> recycling -> verbranding/stort

Circulariteit bij bouw- en sloopprojecten en catering is een belangrijk onderdeel van de zero waste-doelstelling van de universiteit. Zie hiervoor de hoofdstukken 6. toekomstbestendige gebouwen en 9. Catering.

Indicatoren

Het beperken van restafval draagt bij aan de verkleining van de CO2-footprint van de universiteit. Beter scheiden betekent minder restafval. In 2015 is de universiteit gestart met het inzamelen van plastic afval. In 2020 wordt deze afvalscheidingsstroom uitgebreid naar PMD (plastic, metaal en drankverpakkingen) -afval. Deze stroom is een indicator voor duurzaam afvalbeheer.

KPI’s voor het meten van duurzaam afvalbeheer

5.1 Restafval

In de bedrijfsvoering van de universiteit is een dalende trend te zien in de hoeveelheid restafval tussen 2014-2019 (zie tabel). In 2019 produceerde de universiteit 12% minder restafval dan in basisjaar 2014. De uitschieter in 2018 komt doordat de universiteit in dit jaar een groot gebouw gedeeltelijk heeft leeggehaald voor renovatie.

De totale hoeveelheid restafval in kg per fte en student laat een nog scherpere daling zien doordat het aantal studenten en medewerkers is toegenomen. In 2019 was dit onderdeel restafval 19% minder dan in basisjaar 2014.
Tot 2019 was er nog geen structurele aanpak om restafval terug te dringen. Met de start van het zero waste-project (zie Activiteiten en Vooruitblik) stuurt de universiteit op 375.000kg restafval in 2025 en 0kg in 2030.

5.2 Plastic wordt PMD

Vanaf 2015 heeft de universiteit in gebouwen afvalmeubels geplaatst om afval aan de bron te scheiden. Dit leidde tot een toename van de hoeveelheid ingezameld plastic in de periode 2015 -2017. Daarna laten de cijfers een daling zien. De oorzaak hiervoor is niet eenvoudig te achterhalen. Het kan te maken hebben met strengere eisen aan gescheiden plastic, waardoor plastic voor een deel als restafval moest worden afgevoerd. Het blijft zinvol om materialen als plastic en metalen uit de restafvalstroom te houden. Omdat vanaf 2020 plastic samen met metaal en drankverpakkingen zal worden afgevoerd, is PMD vanaf het volgende jaarverslag de nieuwe indicator.

Activiteiten 2019

Vanaf medio 2019 heeft de universiteit een afvalcontract met Renewi voor vrijwel alle afvalstoffen. In het contract zijn duurzaamheidseisen opgenomen om meer sturing te geven aan afvalbeheer:

  • Afvalcijfers worden elk half jaar beoordeeld en besproken met Renewi.
  • Renewi biedt coaching op de werkvloer voor een correcte, gescheiden inzameling en uitvoering van het zero waste-project. Bij dit project stimuleert Renewi leveranciers van de universiteit om initiatieven te ontwikkelen die bijdragen aan de circulaire bedrijfsvoering en het verminderen van restafval (zie tevens vooruitblik 2020).

Vooruitblik 2020

  • In 2020 rondt de universiteit samen met leveranciers het zero waste-project af. Zie het interview met Marije Elschot voor meer informatie.
  • In 2020 stapt de universiteit over op gerecycled printpapier. Per jaar maken studenten en medewerkers zo’n 30 miljoen printjes.
  • Vanaf 2020 wordt PMD-afval apart ingezameld.

*Restafval is afval dat verbrand of gestort wordt.

**In een lineaire keten worden grondstoffen verwerkt tot een product dat na gebruik afval wordt. In een circulaire keten bestaat afval niet meer; alles wordt hergebruikt of kan terug de natuur in.