Duurzame laboratoria

De Universiteit Utrecht wil in 2030 CO₂-neutraal zijn. Laboratoria spelen hierin een belangrijke rol. Onderzoek in laboratoria is nodig voor nieuwe kennis en oplossingen voor de maatschappij. Tegelijk gebruiken laboratoria veel energie, materialen en plastic. Daardoor hebben ze een relatief grote impact op het milieu.

Wereldwijd zorgen laboratoria bijvoorbeeld voor ongeveer 2% van al het plastic afval. Ook gebruiken ze vaak 3 tot 10 keer meer energie en produceren ze 4 tot 5 keer meer afval dan een gemiddeld kantoor. Ook bij de Universiteit Utrecht is dit het geval. Ongeveer 40% van de CO2-uitstoot is direct afkomstig van de laboratoria. Daarom werkt de Universiteit Utrecht aan duurzamere laboratoria.

Onze aanpak: LEAF-certificering

Om laboratoria duurzamer te maken, gebruiken we het LEAF-programma (Laboratory Efficiency Assessment Framework). Dit internationale programma helpt laboratoria om hun impact op het milieu te verminderen. Het kijkt bijvoorbeeld naar:

  • energiegebruik
  • afval verminderen 
  • hergebruik van materialen 
  • efficiënter werken in het lab 

Laboratoria kunnen een bronzen, zilveren of gouden certificaat behalen. Hoe meer duurzame maatregelen een lab neemt, hoe hoger het certificaat. Om een certificaat te krijgen, wordt het laboratorium ook gecontroleerd via een interne audit.

Binnen de Universiteit Utrecht groeit het aantal deelnemende laboratoria. Steeds meer labs melden zich aan voor het LEAF-programma en werken actief aan het behalen van een certificering.

Luister: podcast over duurzame laboratoria

Hoe kun je laboratoria duurzamer maken zonder dat de kwaliteit van onderzoek eronder lijdt? En wat is er nodig om laboratoria toekomstbestendig te maken? Luister naar de shortcast en ontdek hoe duurzaamheid en toponderzoek steeds beter samen gaan. 

Onze ambitie

De Universiteit Utrecht wil dat alle laboratoria meedoen aan het LEAF-programma. Ons doel is dat alle UU-laboratoria in 2030 een LEAF Bronze-certificaat hebben. Dit geldt voor meer dan 70 laboratoria binnen de faculteiten:

  • Diergeneeskunde
  • Geowetenschappen
  • Bètawetenschappen

Waar staan we nu?

Binnen meerdere faculteiten wordt inmiddels actief gewerkt aan verduurzaming via LEAF. In verschillende laboratoria zijn al certificaten behaald, variërend van brons tot zilver. Tegelijkertijd sluiten nieuwe labs zich aan bij het programma.

Daarnaast wordt er samengewerkt aan thema’s die verder gaan dan de LEAF-certificering alleen, zoals bredere verduurzaming van processen en faciliteiten binnen laboratoria.

Voorbeelden uit de praktijk

In laboratoria worden al concrete stappen gezet om duurzamer te werken. Enkele voorbeelden:

  • Vriezers worden ingesteld van -80°C naar -70°C, wat tot ongeveer een derde energiebesparing kan opleveren. 
  • Afvalscheiding is verbeterd door het plaatsen van aparte afvalbakken in laboratoria. 
  • Er wordt kritisch gekeken naar energiegebruik, apparatuur en materiaalgebruik om efficiënter te werken. 

Deze maatregelen laten zien dat duurzaamheid en goed onderzoek hand in hand kunnen gaan.

Meedoen of meer weten?

Wil je als onderzoeker of medewerker aan de slag met duurzame laboratoria of meer weten over LEAF? Op de intranetpagina van de Universiteit Utrecht (alleen met Solis-ID) vind je meer informatie en contactgegevens van de contactpersonen per faculteit.