Instituties

Instituties gebouw van ministerie in Den Haag

Onderzoek naar instituties binnen het project ERI van de Universiteit Utrecht. Hiervan maken deel uit:

AIO-project: Jacob van der Tang
UD-project: Hanneke van Eijken
UD-project: Stefan Philipsen
UD-project: Laura Henderson
Onderzoek Kees van den Bos

Meer over dit onderzoek

Jacob van der Tang

Jacob van der Tang: Ik ben bezig met een promotieonderzoek over de collectieve actie. Die is ontwikkeld om bij massaschade de belangen van groepen benadeelden op een efficiënte en effectieve wijze te beschermen. Collectieve procedures kosten veel tijd en geld. Benadeelden en hun belangenorganisaties maken daartoe tegenwoordig steeds meer gebruik van externe financiering. Dit kan nadelig zijn, bijvoorbeeld omdat benadeelden daardoor minder zeggenschap kunnen hebben over belangrijke procesbeslissingen. Mijn onderzoek richt zich op externe financiering van massaschadeclaims. Dit fenomeen bekijk ik vanuit juridisch-dogmatisch, rechtsvergelijkend en empirisch perspectief. Het doel is om daarmee een fundamentele bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de financiering van collectieve procedures.Ik ben bezig met een promotieonderzoek, deze gaat over De collectieve actie is ontwikkeld om bij massaschade de belangen van groepen benadeelden op een efficiënte en effectieve wijze te beschermen. Collectieve procedures kosten veel tijd en geld. Benadeelden en hun belangenorganisaties maken daartoe tegenwoordig steeds meer gebruik van externe financiering. Dit kan nadelig zijn, bijvoorbeeld omdat benadeelden daardoor minder zeggenschap kunnen hebben over belangrijke procesbeslissingen. Mijn onderzoek richt zich op externe financiering van massaschadeclaims. Dit fenomeen bekijk ik vanuit juridisch-dogmatisch, rechtsvergelijkend en empirisch perspectief. Het doel is om daarmee een fundamentele bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van de financiering van collectieve procedures.

Hanneke van Eijken, Foto: Robert Oosterbroek

Hanneke van Eijken: Ik ben universitair docent en onderzoeker Europees recht. Mijn onderzoeksthema's zijn: Europees burgerschap, bevoegdheidsverdeling, het vrije verkeer, democratie en grondrechten. Binnen Empirisch juridisch onderzoek en conflict oplossende instituties (ERI) zal ik mij bezighouden met empirisch onderzoek naar het Europees recht en zich richten op Europees burgerschap en rechterlijke toetsing in Europa. Mijn focusgebieden zijn het Europees burgerschap, vrij verkeer en grondrechtenbescherming. Hoe gaat de rechter om met de rechten van het kind in Europees burgerschapszaken? Hoe worden vrijheden beperkt van EU burgers om te reizen en te verblijven in andere lidstaten?

Stefan Philipsen

Stefan Philipsen: Ik ben universitair docent Staats- en Bestuursrecht. Binnen ERI zal ik mij bezighouden met hoe het gebruik van kunstmatige intelligentie in de rechtspraak de beleefde procedurele rechtvaardigheid van rechtszoekenden en hun vertrouwen in de rechtspraak beïnvloedt. De uitvoerende macht (bijv. de Belastingdienst) maakt bij de uitoefening van bevoegdheden in toenemende mate gebruik van (slimme) algoritmen en Kunstmatige intelligentie (KI). In het verlengde hiervan komt steeds nadrukkelijker de vraag op of ook andere staatsmachten zouden kunnen profiteren van de voordelen van Kunstmatige Intelligentie. Dat geldt in het bijzonder voor de rechtspraak. Door een immer toenemende werklast en veranderende maatschappelijke verwachtingen ten aanzien van de rechtspraak, wordt binnen de rechtspraak nagedacht en geëxperimenteerd met de inzet van KI. Het doel van dit onderzoek is door middel van experimenten te onderzoeken op welke wijze de inzet van kunstmatige intelligentie in de rechtspraak de beleefde procedurele rechtvaardigheid van rechtszoekenden beïnvloedt en in hoeverre de inzet van KI in de rechtsspraak invloed heeft op het vertrouwen van rechtszoekenden in de rechtsspraak. Daarbij zal ook gekeken worden naar de vraag in hoeverre het antwoord op deze vragen afhankelijk is van andere factoren zoals: het type geschil en de uitkomst van het geschil. 

laura henderson

Laura Henderson: Ik ben universitair docent Internationaal en Europees Recht. Een toekomstbestendige rechtsstaat moet adequaat omgaan met de onzekerheid die de uitdagingen van de 21e eeuw kenmerken. Ik zal empirisch onderzoeken in hoeverre de huidige tactieken voor het omgaan met empirische onzekerheid binnen de juridische besluitvorming voldoende robuust zijn voor deze hedendaagse uitdagingen. Om deze vraag te beantwoorden, zal ik een benadering van meerdere casestudy’s gebruiken die gebaseerd is op een theoretisch replicatieontwerp om te bestuderen hoe rechtbanken omgaan met empirische onzekerheid in de 21e eeuw. Ik streef er specifiek naar om inzicht te krijgen in de verschillende soorten empirische onzekerheid waarmee rechtbanken worden geconfronteerd en de tactieken die ze gebruiken om deze onzekerheid te verminderen.

Hoogleraar Kees van den Bos

Kees van den Bos: Mijn onderzoeksprogramma bestudeert fundamentele vragen over het ervaren van (on)rechtvaardigheid, moraliteit, vertrouwen, spanningen tussen groepen en culturen, pro-sociaal gedrag en radicalisering, extremisme en terrorisme. Inzichten die voortvloeien uit zijn fundamentele onderzoek worden toegepast in belangrijke maatschappelijke contexten, in het bijzonder op het gebied van het recht, sociaal conflict en de samenleving. Onderwerpen die mijn collega's en ik bestuderen zijn onder meer de kwestie van een eerlijke behandeling ('ervaren procedurele rechtvaardigheid') in interacties tussen burgers en de overheid, de rol van bedreigde groepen in terrorisme en radicaal gedrag, en de psychologische processen die leiden tot vertrouwen of wantrouwen in de overheid en andere belangrijke maatschappelijke instellingen zoals het rechtssysteem. Ik coach studenten en stafleden op het gebied van empirische rechtswetenschap (mail me als je hierover een afspraak wilt maken: [k.vandenbos@uu.nl]k.vandenbos@uu.nl). Ik heb over het verrichten van Empirical Legal Research een boek geschreven dat in augustus 2020 uitkomt bij Edward Elgar (en later in Nederlandse vertaling bij Boom juridisch).