Publieksactiviteiten Filosofie

De sectie Filosofie van het departement Filosofie en Religiewetenschap organiseert activiteiten voor een breed publiek, waaronder de jaarlijkse Dag van de Filosofie (in samenwerking met o.a. Studium Generale) en de lezingenreeks Filosofisch Café.

Filosofisch Café

Filosofen van Nederlandse en soms internationale universiteiten vertellen in het Filosofisch Café over hun onderzoek en gaan in gesprek met de aanwezigen. Onderwerpen variëren van vrije wil tot melancholie en van technologie tot klimaatethiek.

  • Locatie: café De Tussentijd, Janskerkhof 24, Utrecht 
  • Tijd: maandelijks op dinsdagen van 19.30–21.00 uur
  • Gratis toegankelijk, registratie is niet nodig

Agenda Filosofisch Café

30 januari 2024

Filosofie en literaire vorm

Hoe kan waarheid in taal worden uitgedrukt? Hoe beïnvloedt de vorm van filosofische teksten hun inhoud? Filosofen en schrijvers Ype de Boer, Martijn Boven en Kyrke Otto laten daarover hun licht schijnen. Ook zal de nieuwste editie van Wijsgerig Perspectief over 'vorm en inhoud' worden gepresenteerd.

27 februari 2024

Burgerlijke ongehoorzaamheid: klimaatactivisme

Klimaatactivisten schuwen steeds minder middelen om hun punt duidelijk over te brengen. Maar hoe ver mag een acitivst gaan? Samen met filosoof Harriët Bergman (UvA) duiken we dieper in de wereld van burgerlijke ongehoorzaamheid, activisme en radicaleklimaatrechtvaardigheid. 

26 maart 2024

Verdienste

Verdienste heeft het zwaar te verduren. In zijn recente boek De tirannie van verdienste, beargumenteert Michael Sandel dat de meritocratische manier van denken over succes verantwoordelijk voor de opkomst van populisme en leidt tot een nieuw kastensysteem. Is meritocratie echt zo’n waardeloos ideaal van rechtvaardigheid? In deze lezing bespreekt filosoof Huub Brouwer vijf misverstanden over verdienste.
 

Huub Brouwer is universitair docent ethiek en politieke filosofie aan Tilburg University. Zijn onderzoek richt zich op het snijvlak van economie en politieke filosofie, in het bijzonder de inrichting van belastingsystemen.
 

30 april 2024

Avonturen bestaan niet

Onze samenleving is doordrongen van een verlangen naar avontuur. Als er iets is dat we graag doen, is het avontuur beleven. Of het nou gaat om een verre reis of avontuurlijke baan of relatie, avontuur is aanlokkelijk. Reclames maken hier gretig gebruik van en schotelen ons de belofte van nog meer avontuur voor. Ook in onze beeldcultuur zien we voortdurend avontuurlijke helden, in Hollywoodfilms, series en video games. Kortom, avontuur is overal. Waar komt dit verlangen naar avontuur vandaan en waarom is het zo aanlokkelijk?
 

Aan de hand van zowel existentialistische filosofen als Jean-Paul Sartre en Simone de Beauvoir als voorbeelden uit hedendaagse media wil Simon Gusman laten zien dat ons verlangen naar avontuur berust op een hardnekkige illusie: Dat het leven net zo betekenisvol kan zijn, als dat verhalen ons doen geloven.
 

Simon Gusman is filosoof en UD Liberal Arts & Sciences aan de UU. Hij doet onderzoek naar het snijvlak van existentiële problemen en culturele vraagstukken. Samen met Arjen Kleinherenbrink  schreef hij Avonturen bestaan niet (Boom 2018), en werkt hij momenteel aan een herziene Engelse vertaling. Ook verscheen van hem Diep van buiten: De mens volgens Sartre (Boom 2022).
 

De avond wordt gepresenteerd door Robert Vinkesteijn.

28 mei 2024

Marx door Italiaanse bril

Wat is de rol van technologie en technologische innovatie op het werk? Een van de belangrijkste denkers om zich over deze kwestie te buigen was Karl Marx. In de jaren zestig maakte een groep Italiaanse marxisten, de operaisti, dit tot de hoeksteen van hun denken. In dit Filosofisch Café bespreekt Tim Christiaens wat de techniekfilosofie van Marx en de operaisti vandaag de dag voor ons kan betekenen.
 

Tim Christiaens is universitair docent aan de Universiteit van Tilburg en auteur van het boek De Kluseconomie (2023). 

25 juni 2024

Schoonheid van Plato tot Nietzsche

‘Beauty is in the eye of the beholder’ reflecteert de gangbare opvatting van onze tijd: schoonheid is slechts een kwestie van smaak. Dit is niet altijd het geval geweest, en allerminst vanzelfsprekend: hetzelfde lijkt niet te gelden voor waarheid, of voor ethiek. Hoe komt het eigenlijk, dat veelal wordt gedacht dat schoonheid een kwestie van smaak is? Aron van Os bespreekt deze ontwikkeling in historisch perspectief, en ook aan de hand van denkers en schrijvers van nu. Hoe kan schoonheid de wereld redden, zoals Dostojevski stelde?
 

Aron van Os is docent aan de Universiteit Utrecht, waar hij meerdere vakken doceert, voornamelijk over de geschiedenis van de filosofie. Zijn onderzoek richt zich op diverse filosofische thema’s rond secularisme, existentialisme, en de romantiek, met specifieke aandacht voor de ideeën van Nietzsche over religie.
 

De avond wordt gepresenteerd door Robert Vinkesteijn.

Het Filosofisch Café wordt vanuit het Departement Filosofie en Religiewetenschap georganiseerd door Jeroen Hopster.