Onderzoekers en onderzoeksondersteuners

Generatieve AI (GenAI) is een vorm van kunstmatige intelligentie die nieuwe inhoud kan genereren, zoals tekst, afbeeldingen, audio of video, op basis van patronen die het uit bestaande gegevens heeft geleerd. Tot deze categorie modellen behoren onder andere Large Language Models (LLM’s). De meest voorkomende toepassing van huidige GenAI-systemen is dat gebruikers interactie hebben met een generatief model door het een invoerprompt te geven, waarna het model tekst, afbeeldingen enzovoort genereert. De vaardigheden van het model worden verworven door training op zeer grote datasets. Deze datasets kunnen bestaan uit een verzameling onderzoeksartikelen, boeken, afbeeldingen of welke andere vorm van gegevens dan ook. Tijdens de trainingsfase identificeert het model patronen, structuren en correlaties binnen deze gegevens.

Zodra het model is getraind, kan het inhoud genereren die de structuur en stijl van de trainingsgegevens en de invoer nabootst. Als een model bijvoorbeeld is getraind op een dataset met subsidievoorstellen, kan het in principe een conceptvoorstel genereren op basis van de patronen die het heeft geleerd. Aangezien het model probabilistisch is (d.w.z. de statistisch meest waarschijnlijke output produceert), kan de output veranderen als de prompt anders wordt geformuleerd of zelfs als dezelfde prompt meerdere keren wordt gebruikt. Hoewel GenAI indrukwekkende resultaten kan opleveren, „begrijpt” het de inhoud die het produceert of waarop het is getraind niet op dezelfde manier als mensen dat doen. Het is juister om dergelijke modellen te beschouwen als modellen die reageren op gebruikersinvoer op basis van terugkerende patronen in de gegevens. Daarom herkent een model niet of de output feitelijk (on)juist, misleidend, manipulatief, beledigend of op andere manieren juridisch of ethisch verwerpelijk is. Hoewel het dus een krachtig hulpmiddel kan zijn, moet alle door GenAI gegenereerde inhoud daarom altijd door een mens worden gecontroleerd en bewerkt.