Tanja van der Lippe ERC Advanced Grant

Het nieuwe aan dit onderzoek is dat we inzoomen op het niveau van bedrijven en organisaties; op de relatie tussen werkgevers en werknemers
Tanja van der Lippe
Prof. dr. ir. Tanja van der Lippe

Welke investeringen van organisaties dragen bij aan een ‘duurzame arbeidsmarkt’?

Sociologe Tanja van der Lippe en haar onderzoeksteam zijn in 2014 doortastend van start gegaan met haar ERC onderzoek. Hoofdvraag: Welke investeringen van organisaties dragen bij aan een 'duurzame arbeidsmarkt'? Daarbij doelt Van der Lippe op een samenspel op drie niveaus: tevreden werknemers, winstgevende ondernemingen waarin mensen samenwerken én een hoge arbeidsparticipatie in een gezonde economie. Een vijf jaar durend onderzoek in negen Europese landen, bij 270 ondernemingen en onder duizenden werknemers.

Van der Lippe: "Het nieuwe aan dit onderzoek is dat we inzoomen op het mesoniveau van bedrijven en organisaties; op de relatie tussen werkgevers en werknemers. We kijken naar vijf soorten regelingen: arbeid-privébeleid, soorten contracten, regelingen voor ouderen, flexibel werken en training en opleiding. Wanneer neemt een werkgever bijvoorbeeld de beslissing om te investeren in een training van een werknemer? Investeert hij of zij dan liever in een oudere of een jongere werknemer? Wanneer besluit een werknemer op dit aanbod in te gaan? En heeft deze investering op de langere termijn nut voor de organisatie, of is de medewerker daarna eerder geneigd over te stappen naar de concurrent?"

De keuze van de werkgever om te investeren in personeelsvoorzieningen en het gebruik dat werknemers hiervan maken, is mede afhankelijk van de nationale regelingen en de privéomstandigheden van werknemers. "Ook de werkorganisatie is van belang. Zo verwachten we dat het makkelijker is voor werknemers om zorgverlof op te nemen als de leidinggevende dat zelf ook heeft gedaan. We verzamelen veel gegevens in en rond de organisaties en brengen die met elkaar in verband. Van Bulgarije tot Finland en van Spanje tot Zweden."

Diverse onderzoeksmethoden

Het onderzoeksteam maakt gebruik van diverse methoden: een grootschalig onderzoek onder ondernemingen in Europa, een inventarisatie van nationale en sectorale regelingen, online enquêtes onder werknemers en managers, interviews met P&O medewerkers en een vignetonderzoek. Bij laatstgenoemde methode leggen de onderzoekers respondenten uit heel Europa steeds veranderende casussen voor. Zo is precies te zien wat werknemers triggert in hun keuze om bijvoorbeeld in deeltijd te gaan werken of managers om al dan niet een nieuwe medewerker aan te nemen. Alle informatie wordt opgeslagen in een nieuwe database. Wat dat betreft vormt Utrecht de komende jaren het middelpunt van een indrukwekkende en unieke hoeveelheid informatie.

Van der Lippe werkt actief samen binnen het thema Institutions for Open Societies, bijvoorbeeld met economen en psychologen. "Oorspronkelijk richtte mijn onderzoek zich op de taakverdeling tussen mannen en vrouwen in zorg en arbeid, in internationaal vergelijkend perspectief. Later is dat aangegroeid. Nu is de duurzame arbeidsmarkt wetenschappelijk interessant." Naast het omvangrijke onderzoek maakt de hoogleraar tijd vrij om college te geven, zowel aan beginners als aan gevorderden. “Ik deel graag mijn passie voor de sociologie."

Als hoofd van de onderzoeksgroep is Van der Lippe geen voorstander van thuiswerken. "Bekend is dat de cohesie van een team van invloed is op de mate waarin je elkaar wilt ondersteunen en ook kunt presteren. Dat ondervinden we hier aan den lijve." 

Meer informatie kunt u vinden op de Institutions for Open Societies website (in het Engels).

Tekst: Youetta Visser