Seline Trevisanut, ERC Starting Grant

Het is voor het eerst dat de theorieën van regime-interactie op het recht van de zee worden toegepast
Seline Trevisanut
dr. Seline Trevisanut

Internationale regelingen rond zee, milieu, energie en klimaat

Het wordt steeds drukker op zee. Naast visserij, navigatie en scheepvaart geven oceanen nu ook ruimte aan windmolenparken en boorplatforms. Deze activiteiten zijn geregeld via diverse internationale instrumenten, zoals richtlijnen, conventies en verdragen, soms bilateraal of op regionaal- of wereldniveau. En ook per sector. Helaas zijn de internationale regelingen rond zee, milieu, energie en klimaat nauwelijks op elkaar afgestemd. Als het aan juriste Seline Trevisanut ligt, zal dat niet lang meer duren. Haar ERC-Starting Grant gebruikt ze voor onderzoek naar het samengaan van verschillende internationale regels. Haar doel: verzekeren dat regelgeving daadwerkelijk bijdraagt aan een duurzaam beheer van oceanen.

"De offshore sector groeit snel", legt de in Italië opgeleide onderzoeker uit. "Technologische ontwikkelingen maken het nu mogelijk om grondstoffen te winnen in diepe zee. We bouwen ook steeds meer energieparken op zee. De toegenomen activiteit, met soms grote risico's, en de vaak tegengestelde belangen leggen druk op het gebied. Twee recente olierampen op zee - BP voor de Golf van Mexico en de ramp met Montara bij Indonesië.- hebben ons weer met de neus op de risico's gedrukt."

Trevisanut: "Het verband tussen alle regelgeving is vaak zoek. De Law of the Sea Convention, het VN Framework Convention on Climate Change en de Energy Charter Treaty bijvoorbeeld bevatten ieder een eigen normenkader en handhavingsysteem." Inventarisatie en afstemming loont dus. Daarbij heeft de deskundige internationaal recht een ideaal voor ogen. "Als leidraad geldt een duurzaam beheer, met behoud van de biodiversiteit, beperking van klimaatveranderingen, de bescherming van lokale bevolking, maar ook continuering van economische activiteiten en effectieve energieproductie."

Regime interactie

Volgens de juriste wordt al veel gewonnen als de regels op verschillend niveau en van diverse regimes op een rij staan en er verbindingen zijn tussen het internationale zeerecht, klimaatrecht en energierecht. Door toepassing van verschillende theorieën van conflictoplossing en regime-interactie kan Trevisanut orde scheppen in de wirwar van regels en belangen. Vervolgens geeft haar onderzoeksteam aan welke juridische instrumenten toegepast kunnen worden, bijvoorbeeld 'briefs' en 'recommendations'. Ook verwijzingen van het ene verdrag naar het andere verdrag kunnen verband brengen. "Het is voor het eerst dat de theorieën van regime-interactie op het recht van de zee worden toegepast. Uiteindelijk zal ik een eigen theorie rond conflicterende belangen ontwikkelen. Als onze aanpak vruchten afwerpt, kan die ook op andere sectoren van internationaal recht worden toegepast."

Om diverse belanghebbenden te betrekken bij dit proces richt Trevisanut een Steering Comittee in. "Ik hoop dat ondernemingen, Ngo's en verdragsorganisaties deelnemen. Het maakt het draagvlak van dit onderzoek veel groter. Uiteindelijk hebben ze allemaal belang bij een goed lange termijn beheer."

Bilaterale verdragen

Het onderzoek kent ook beperkingen. "We hebben weinig zicht op de bilaterale verdragen tussen individuele landen en op contracten tussen landen en ondernemingen." Het slaat Trevisanut niet uit het veld. "Het internationale recht bepaalt mede de speelruimte voor de onderlinge verdragen. Als je dat tot coherent systeem maakt is het effect groot." Vijf jaar is ook te kort voor alle wereldzeeën. "Een systeem voldoet niet", aldus de onderzoekster."De regels variëren per oceaan en de daar toegepaste technieken, afhankelijk van bijvoorbeeld de bodem, de temperatuur, de diepte en de delfstoffen ter plekke. We richten ons in eerste instantie op oceanen rond Europa, zoals de Noord-Atlantische oceaan, de Baltische Zee en de Middellandse Zee. Daar gelden ook EU regelingen, een extra laag regelgeving. Daarnaast analyseren we de multi-user oceanen bij Australië en Singapore en het deepsea-mining gebied rond het eiland Tonga."

Het ontwikkelen van internationaal recht boeit Trevisanut, die als jonge onderzoeker al daartoe geïnspireerd werd door de bevlogen Professor Tullio Treves, die wetenschap combineerde met deelname aan internationale fora voor behoud van de zee. Dat wilde zij ook. Die ambitie lijkt te slagen. "Hier op het internationaal gerenommeerde Netherlands Institute for the Law of the Sea (NILOS) voel ik me op mijn plaats. Deze ERC toekenning geeft me een kickstart."

Tekst: Youetta Visser