Huishoudelijk Werk
Hoe kan het stelsel voor dienstverlening aan huis zo worden ingericht dat de positie van huishoudelijke werkers wordt versterkt? Die vraag staat centraal in dit onderzoeksproject van het Future of Work platform, gefinancierd door Instituut Gak. In het onderzoek worden huishoudelijk werkers, gemeenteambtenaren en bemiddelingsplatforms betrokken en worden ervaringen en ‘best practices’ uitgewisseld met andere landen.
Sociale ongelijkheid
Dienstverlening aan huis, zoals schoonmaken, tuinonderhoud of het uitlaten van de hond, is in Nederland een groeiende sector. Tegelijkertijd is het huidige stelsel complex en roept het vragen op over de kwaliteit van werk en de werkbaarheid van de regelingen. Ook kan de huidige inrichting bijdragen aan sociale ongelijkheden. Zo hebben huishoudelijk werkers bijvoorbeeld recht op zes weken doorbetaling bij ziekte terwijl dat voor andere werkenden doorgaans twee jaar betreft. Het onderzoek richt zich daarom op mogelijke verbeteringen van het systeem, met specifieke aandacht voor de positie van huishoudelijke werkers.
Aanpak
Om te onderzoeken waar verbetering mogelijk is, worden huishoudelijke werkers geïnterviewd die volgens verschillende regelingen werkzaam zijn. Zij worden gevraagd naar hun ervaringen, wensen en beweegredenen. Daarnaast worden ook gemeenteambtenaren en bemiddelingsplatforms betrokken in het onderzoek. Met behulp van interviews wordt informatie verzameld over de ervaringen in 352 verschillende gemeentes in Nederland, onder meer als het gaat om de werkbaarheid van de bestaande regelingen.
Uitkomsten
- Veel huishoudelijke werkers in Nederland hebben een aparte arbeidsstatus, met minder sociale bescherming dan reguliere werknemers, maar meer dan zelfstandigen.
- De rechten binnen de regeling dienstverlening aan huis (RDah) worden in de praktijk vaak niet nageleefd. Werkers ontvangen regelmatig geen of slechts beperkte bescherming bij ziekte, werkverlies of andere inkomensrisico’s.
- Huishoudelijke werkers eisen hun rechten zelden zelf op. Dit hangt samen met beperkte kennis van de regeling, afhankelijkheid van particuliere werkgevers en de drempel om hierover het gesprek aan te gaan.
- De huidige regeling slechts beperkt bijdraagt aan verbetering van de positie van huishoudelijke werkers. De afhankelijkheid van particuliere huishoudens voor het naleven van rechten en de relatief hoge kosten van vrijwillige verzekeringen vormen belangrijke knelpunten.
- De afschaffing van de RDaH zal weinig veranderen voor huishoudelijk personeel dat niet door de overheid wordt betaald, zolang de verantwoordelijkheid voor het claimen en toekennen van rechten bij particuliere huishoudens en huishoudelijk personeel blijft liggen