Een projectvergunning aanvragen
Wie een onderzoeks- of onderwijsproject met dierproeven wil opzetten, moet daarvoor een vergunning aanvragen. De eerste stap is: bepalen of er sprake is van dierproeven in de zin van de wet.
Gebruik de verhelderende notitie (pdf) van de Centrale Commissie Dierenwelzijn (CCD) om te bepalen of er sprake is van een dierproef. Bij twijfel, neem contact met ons op.
Een projectvergunning wordt voor een periode van maximaal vijf jaar verleend en bestaat uit:
- Aanvraagformulier
- Projectvoorstel
- Bijlage(n) beschrijving dierproeven
- Niet-technische samenvatting (NTS)
- Extra vervangingsvragen
De formulieren hiervoor vraag je aan bij ons secretariaat (zie de pagina Formulieren). Basisgegevens zijn dan al ingevuld. Hoe je jouw ingevulde formulieren indient, lees je in de route projectvergunning aanvragen (pdf).
Onderdeel is (vaak) een statistisch analyseplan. Daarvoor hebben we het hulpmiddel Formulering statistisch analyseplan in een projectvoorstel (pdf).
Voor het schrijven van het projectvoorstel bevelen we aan PREPARE als richtlijn te gebruiken. PREPARE (Planning Research and Experimental Procedures on Animals) biedt een uitstekende voorbereiding op dierproeven. Het gebruik van PREPARE helpt bij het maken van een goede opzet van het werkprotocol, wat verfijning van dierproeven ten goede komt.
Een groep experts uit het VK en Noorwegen heeft een reeks richtlijnen ontwikkeld voor het plannen van dierproeven: PREPARE (Planning Research and Experimental Procedures on Animals: Recommendations for Excellence). Deze richtlijnen zijn bedoeld om verspilling te verminderen en de reproduceerbaarheid te vergroten.
Richtlijnen
De PREPARE-richtlijnen vormen een aanvulling op rapportagerichtlijnen, zoals ARRIVE. Volgens de expertgroep die de richtlijn heeft samengesteld is het noodzakelijk om vanaf het begin een betere planning te maken, in nauwe samenwerking met dierverzorgers. Betere rapportage alleen is niet voldoende om de kwaliteit, reproduceerbaarheid en vertaalbaarheid van dierproeven te verbeteren.
PREPARE is relevant voor alle stadia van kwaliteitsborging, van individuele procedures tot het runnen van een dierenverblijf. De betrokken experts hebben ervaring met het runnen van dierenverblijven, samenwerken met onderzoekers, zitting nemen in advies- en regelgevende commissies en het plannen van dierstudies. De richtlijnen en checklists zijn ontwikkeld op basis van de ervaringen van de auteurs gedurende de afgelopen dertig jaar. PREPARE richt zich op factoren die de validiteit en uitkomst van dierstudies sterk kunnen beïnvloeden.
Gebruik altijd de PREPARE-richtlijnen bij het plannen van een project waarbij mogelijk dierproeven worden toegepast. De richtlijnen moeten vanaf dag één van het plannen worden gebruikt, in nauwe samenwerking met de instelling waar het project wordt uitgevoerd. PREPARE bestaat uit een checklist met alle onderwerpen waarmee rekening moet worden gehouden tijdens de planning, en een website met meer informatie en links naar bronnen voor elk onderwerp.
Aanpak
PREPARE kan worden toegepast met behulp van de volgende 3-stappenaanpak:
- Het implementeren van de PREPARE-richtlijnen en checklists vanaf het begin van de proefopzet, in nauwe samenwerking met dierverzorgers.
- Het gebruik van rapportagerichtlijnen, zoals ARRIVE, om de kwaliteit van het in te leveren manuscript te waarborgen.
- Het vermelden in het artikel van vorderingen in 3V die gedurende het onderzoek zijn gemaakt.
Onderdelen
De richtlijnen bestaan uit twee belangrijke delen:
De Niet-Technische Samenvatting (NTS) in het Nederlands is een verplicht onderdeel van de vergunningaanvraag. De reden hiervan is transparantie over dierproeven. De NTS komt op ALURES, de website van de Europese Unie, waar iedereen kan zien welke dierproeven er gedaan worden in Europa.
Let op de volgende zaken:
- Schrijf de NTS in het Nederlands
- Gebruik de toelichting van de CCD
- Bedenk een eenvoudige titel.
- Wees beknopt (maximaal 850 woorden)
- Gebruik korte zinnen
- Gebruik spellingscontrole
- Let op samenstellingen die je in het Nederlands aan elkaar schrijft
- Gebruik geen jargon, maar eenvoudige spreektaal
- Gebruik voor het vinden van synoniemen of uitleg VanDale.nl, Wikipedia, synoniemen.net of Google (zoek op 'betekenis')
- Noem geen namen van personen, instituten of afdelingen. Laat een leek proeflezen om de begrijpelijkheid te controleren
Samenstellingen
Losse woorden die in het Engels bij elkaar horen, worden in het Nederlands vaak samenstellingen die aan elkaar geschreven worden (bijvoorbeeld: bloedafname).
Combinaties met een afkorting of eigennaam krijgen een verbindingsstreepje (MS-medicijn, Alzheimer-onderzoek). Dit streepje mag je ook toepassen in samenstellingen die zonder streepje lastig leesbaar zouden zijn (leukemie-overlevingskans).
Worden samenstellingen lang of ingewikkeld, draai de combinatie dan om (het afnemen van bloed, een medicijn tegen MS, onderzoek naar Alzheimer, de kans dat iemand leukemie overleeft).
Als je met onze begeleiding tot een projectvoorstel gekomen bent, kun je bij de Centrale Commissie Dierproeven (CCD) een vergunning aanvragen voor het uitvoeren van het project. Deze vraagt advies aan een dierexperimentencommissie (meestal de DEC Utrecht) en beoordeelt vervolgens of de vergunning wordt verleend.
De hoofdvragen zijn daarbij:
- Is het project vanuit wetenschappelijk of onderwijskundig oogpunt verantwoord (of wettelijk vereist)?
- Rechtvaardigen de doelen van het project het gebruik van dieren en de aantasting van hun welzijn?
- Is de werkwijze zo humaan en milieuvriendelijk mogelijk, en met zo min mogelijk dieren?
Meer specifieke vragen daarbij zijn:
- Wat zijn de doelstellingen en verwachte opbrengsten?
- Zijn de doelstellingen haalbaar en realistisch?
- Zijn de 3 V’s (vervanging, vermindering en verfijning) voldoende overwogen?
- Is het ongerief voor de proefdieren realistisch ingeschat?
- Weegt het belang op tegen de aantasting van het welzijn van de proefdieren?
- Moet het project achteraf worden beoordeeld, en zo ja wanneer?
Afhankelijk van de aard van het project, de gebruikte diersoort en de waarschijnlijkheid dat de doelen gehaald worden, kan een beoordeling achteraf noodzakelijk zijn.
De kosten van een vergunningaanvraag zijn te vinden op de website van de CCD.
