Bevoegd, deskundig en bekwaam

Een onderzoeker mag dierproeven opzetten en kan betrokken zijn bij de uitvoering als hij of zij:

• Een wetenschappelijke master heeft in een relevante studierichting.
• Een certificaat heeft van een in Nederland gevolgde cursus proefdierkunde.
• Aantoonbaar kennis heeft van de soorten waarmee wordt gewerkt (bijvoorbeeld door soortspecifieke modules).
• Zich heeft aangemeld als onderzoeker volgens Artikel 9 Wod bij de IvD.
• Aantoonbaar bekwaam is in het hanteren en behandelen van proefdieren.
• Kan optreden als verantwoordelijk onderzoeker en daarmee projecten aanvragen.
• Kan optreden als verantwoordelijk uitvoerende en dus experimenten aanvragen.
• Kan bijdragen aan experimenten.

De biotechnisch analist of de biotechnicus die de dierproef uitvoert of erbij betrokken is:

• Heeft een diploma van een erkende opleiding (mbo-4 of hbo, biotechniek of zoölogisch analist).
• Moet zich aanmelden volgens Artikel 13f2b Wod bij de IvD.
• Is aantoonbaar bekwaam in het hanteren en behandelen van proefdieren.

De dierverzorger die met proefdieren werkt:

• Heeft een erkend diploma als dierverzorger met certificaat proefdieren (mbo-3).
• Moet zich aanmelden volgens Artikel 13f2a Wod bij de IvD.
• Is aantoonbaar bekwaam in het hanteren van proefdieren en het uitvoeren van bepaalde handelingen.

Degene die traint (de supervisor) of beoordeelt (de assessor) of een handeling met proefdieren zelfstandig mag worden uitgevoerd:

• Is bevoegd en geregistreerd medewerker.
• Is bekwaam in een aantal handelingen.
• Is ingeschreven als supervisor en assessor bij de Instantie voor Dierenwelzijn .
• Heeft een assessorentraining of andere daarvoor aangewezen opleiding gevolgd.

Voor studenten, stagiairs en (medisch) specialisten die meewerken aan dierproeven gelden aparte regels. Dit geldt ook voor personen voor wie de bevoegdheid nog geregistreerd kan worden na ontheffing of gelijkstelling. Zij mogen bijvoorbeeld alleen met proefdieren werken onder toezicht van een bevoegde persoon, na een correcte aanmelding bij de IvD.

Stagiair

Wat een stagiair wel of niet mag leren, hangt af van het type opleiding. Hierbij volgen we de handreiking van het IvD-Platform (pdf). Dit kan maar voor beperkte duur en alleen met uitzicht op een bevoegdheid. Als stagebegeleider vul je het stagiairformulier in en benoem je welke handelingen er worden aangeleerd. Let er hierbij op dat alleen geregistreerde supervisors deze handelingen mogen begeleiden. Een stagiair werkt altijd onder supervisie en is niet bevoegd om welzijnslogboeken of handelingen af te tekenen.

Medewerker in opleiding (MiO)

Als je bent aangenomen bij de Universiteit Utrecht of het UMC Utrecht en betrokken gaat zijn bij dierproeven, moet je aan bovengenoemde eisen voldoen. Is dat niet zo omdat je nog een cursus moet volgen of in het buitenland bent opgeleid, dan kun je voor een korte periode (maximaal tot zes weken) onder supervisie al wel worden ingewerkt in eenvoudige procedures. Je bent dan medewerker in opleiding (MiO). De functionaris competenties zal contact met je opnemen en de voorwaarden met je bespreken. 

Om je als MiO in te schrijven, moet je je aanmelden met de documenten en opleidingen die je al wel hebt. Wij maken dan een dossier en bekijken wat er nodig is om via een ‘ontheffing’ of ‘erkenning beroepskwalificaties’ alsnog als bevoegd te kunnen worden ingeschreven. Als dat inderdaad zo is, laten we je weten welke training je nog moet volgen. Vul hiervoor het standaard aanmeldformulier ‘werken met proefdieren’ voor medewerkers in. Selecteer de bevoegdheid die past bij je taken en doorloop de stappen van de inschrijving en lever hierbij de gevraagde documenten en opleidingen aan die je wel al hebt.

(Medisch) Specialisten

Als je als bevoegd medewerker voor bepaalde technieken specialisten wilt inzetten, is dat onder sommige omstandigheden mogelijk en zelfs wenselijk voor het welzijn van het proefdier of de kwaliteit van de proef. Voor deze handelingen kunnen door de IvD ontheffingen aangevraagd worden bij de NVWA. De specialist hoeft dan geen bevoegdheid te halen of registratie te verlengen.  Het is wel belangrijk je te realiseren dat deze specialist geen zeggenschap heeft over (het welzijn van) het proefdier en altijd onder begeleiding moet staan van iemand met een bevoegdheid.

Vakbekwaam en betrokken bij een dierproef

Vanuit je vakbekwaamheid met dieren, kun je als professional handelingen uitvoeren in het kader van een dierproef die wordt uitgevoerd onder praktijk- of veldomstandigheden. Jouw handelingsbekwaamheid komt in dat geval de kwaliteit van de handelingen ten goede. Een voorbeeld hiervan zijn dierenartsen die een reguliere veterinaire praktijkhandeling uitvoeren in het kader van een dierexperiment, of professionals die specialistische ervaring hebben in de omgang met een bepaalde diersoort of dierhandeling. 

Als je niet Wod-bevoegd bent, maar wel handelingsbekwaam, kun je na het overleggen van de juiste informatie en documentatie, deelnemen aan een dierproef. Je moet hierover een verklaring afgeven aan de verantwoordelijke bevoegde persoon/onderzoeker. Deze moet de verklaringen verzamelen en bewaren bij de documenten van de dierproef. De verklaring kan worden gedownload via onderstaande QR-code of via het formulier Dierenarts meewerkend aan onderzoek.

Bevoegde personen die meewerken op een lokale vergunning:

Als voor de uitvoer van een vergunning verleend aan het UMC Utrecht, de Universiteit Utrecht of andere vergunninghouder waarvan IvD Utrecht de taak volgens art. 13f3c (functionaris competenties) uitvoert, iemand wordt betrokken die niet bij ons is geregistreerd, dan moet helderheid bestaan over de bevoegdheid, deskundigheid en bekwaamheid. 

Dit kan op twee manieren: 

1. De persoon registreert zich bij de IvD Utrecht met alle hierboven gegeven rechten en plichten.
2. De Nederlandse vergunninghouder waar deze persoon een dienstbetrekking heeft, verklaart dat deze persoon bevoegd, deskundig en bekwaam is.

Als een faciliteit die valt onder het UMC Utrecht of de Universiteit Utrecht de uitvoerlocatie is van een vergunning van een andere Nederlandse vergunninghouder, dan is de houder van die vergunning verantwoordelijk voor de bevoegdheid, deskundigheid en bekwaamheid van het personeel dat niet bij ons geregistreerd is. Hierover leggen de vergunninghouders onderlinge afspraken vast. Dit geldt ook voor personen aan wie een ontheffing is verleend.