Rechtvaardigheid, democratie en rijkdom

Kunnen burgers op gelijke voet met elkaar omgaan in een democratie die is doordrongen van verregaande vormen van onrecht?

Rechtvaardigheid in een democratische samenleving vereist dat burgers elkaar als vrij en gelijk behandelen. De levensvatbaarheid van dit ideaal, echter, wordt in gevaar gebracht door diepgewortelde structuren van overheersing en onrecht in klasse, gender en ras. Deze structuren reiken van het functioneren van overheidsbureaucratieën tot de macht van ondernemingen over wereldmarkten. Onderzoekers binnen dit thema houden zich bezig met het heroverwegen van rechtvaardigheid en democratie tegen een achtergrond van scherpe asymmetrieën in politieke, economische en culturele vormen van macht.

Themacoördinator: Yara Al Salman.

Onderzoekers actief binnen dit thema

Enkele kernpublicaties binnen dit thema

Hieronder een lijst van enkele kernpublicaties van onderzoekers binnen dit thema. Volledige publicatielijsten kunnen worden gevonden via de medewerkerspagina's van individuele onderzoekers.

Werk met externe organisaties binnen dit thema

We werken regelmatig samen met externe organisaties, zoals het Sociaal en Cultureel Planbureau, ministeries en gemeenten, waarvoor we bijvoorbeeld trainingen en advies verzorgen. Momenteel runnen we een meerjarig onderzoeksproject in samenwerking met Dialoog en Ethiek over ethiek voor ambtenaren. Zie ook Onderzoek en advies in opdracht.

Activiteiten voor een breder publiek binnen dit thema

We nemen regelmatig deel aan activiteiten voor een breder publiek, zoals podcasts, opiniestukken en lezingen op festivals als Brainwash en Betweter. We organiseren een maandelijks Filosofisch Café. Elk jaar organiseren we samen met Studium Generale de Utrechtse Dag (of Nacht) van de Filosofie.

Podcasts en andere media:

Robeyns, I. 2026. ‘Extreme rijkdom is een gevaar voor de samenleving, en daar praten we te weinig over’. Follow The Money.

Claassen, R. 2026. Economic Democracy as the Redemption of Political Democracy, Blog American Philosophical Association.

Robeyns, I. 2026. Lezing over ‘Hoe bepalen we economische waarde(n)?. De Balie (Amsterdam).

Claassen, R. 2026. Interview voor Kees Broere, ‘Van ‘de slag om de kiezer’ naar ‘de slag om de democratie’, Podcast-serie Van Oort Public Affairs Academy, aflevering #43.

Claassen, R. 2026. Navigational Agency. HDCA's Empowerment and Collective Capabilities Thematic Group Webinar: "An Interdisciplinary Perspective on Agency" (webinar online).

Claassen, R. 2025. ExxonMobil kantelt de aandeelhoudersdemocratie, met Sophie Kuijpers, Financieel Dagblad,  p. 25.

Claassen, R. 2025. Laat middenpartijen ons weerbaar maken, met Michel Dückers, NRC Handelsblad, Opiniekatern p. 12-13.

Claassen, R. 2025. Interview voor Paul van Liempt, ‘Grote rampen kunnen ons redden’, Nieuwe Ankers.

Eskens, R. (2025) Wat is emotionele onrechtvaardigheid? Studium Generale.

Robeyns, I. 2025. Economisch filosoof Ingrid Robeyns: ‘Als de rijksten inleveren, wordt iedereen er beter van’ | Het Uur. NRC.

Robeyns, I. 2025. Ingrid Robeyns over hoe je een samenleving vormt waarin iedereen kan leven. Radio 1.

Robeyns, I. 2025. The Values of Societies of the Future. UNESCO 2025 World Philosophy Lecture. 

Project Visions of the Future. 2025. Het kapitalisme voorbij. Studium Generale. (Zie ook het Youtube-kanaal van het project).

Claassen, R. & Fransen, T. (2024) Helpt het vooruitgangsgeloof de democratie om zeep? Betweter Festival.

Eskens, R. (2024) Mag je alles denken wat je wil? Betweter Festival.

Claassen, R. (2023) De Futuristen | De macht van het grote geld. Studium Generale.