Neurobioloog Corette Wierenga

Dr. Corette Wierenga is universitair hoofddocent neurofysiologie bij de Faculteit Bètawetenschappen. Met haar onderzoeksteam focust zij zich op de ontwikkeling van het brein  op celniveau. Wierenga is als neurobioloog gefascineerd door het brein, en bestudeert synapsen: de verbindingen tussen zenuwcellen. Ze maakt gebruik van geavanceerde microscopen om deze hersenverbindingen zichtbaar te maken in het lab. Vanuit haar discipline is zij verbonden aan het thema De 1001 eerste dagen in het leven van een kind.

 

Student tekent brein

Ons brein legt miljoenen synaptische verbindingen aan, waarmee hersencellen onderling kunnen communiceren. Deze verbindingen zijn veranderlijke structuren, die reageren op ervaringen en zich doorlopend aanpassen. Daardoor is het netwerk van hersencellen in ons brein zeer flexibel en past het zich aan als we iets leren of als reactie op bijvoorbeeld ziekte. Verstoringen van synaptische verbindingen en hun aanpassingsvermogen liggen ten grondslag aan verschillende ontwikkelingsstoornissen en neurologische aandoeningen. De cellulaire signalen die zulke aanpassingen reguleren in het brein zijn nog niet goed bekend.

Tijdens de eerste 1001 dagen leert een kind bijvoorbeeld klanken herkennen, het bouwt een emotionele band op met de omgeving, en leert nauwkeurige spierbewegingen te maken, bijvoorbeeld grijpen, eten, lopen”, legt Wierenga uit. “Al deze gebeurtenissen en leerprocessen bepalen welke hersenverbindingen gevormd worden en vormen daarmee de ontwikkeling van specifieke hersenfuncties. Als de ontwikkeling van een van deze hersenfuncties misgaat of vertraging oploopt, heeft dat ook gevolgen voor de ontwikkeling van andere aspecten.”

Hoe veranderen de hersenverbindingen tijdens de ontwikkeling?

Meer dan alleen taal

Wierenga’s doel met dit thema? “Wij willen begrijpen hoe de hersenverbindingen veranderen tijdens de ontwikkeling en welke cellulaire signalen daarbij een rol spelen. Als we begrijpen welke hersenverbindingen verantwoordelijk zijn voor aspecten van taalverwerving, zouden we taalontwikkeling bij jonge kinderen kunnen stimuleren via specifieke hersenfuncties. Daardoor zouden we al vroeg tijdens de ontwikkeling kunnen ingrijpen in kinderen bij wie taalontwikkeling achterblijft of problemen geeft.”

De neurobioloog benadrukt dat het thema De eerste 1001 dagen in het leven van een kind breder is dan alleen taal. "Het zal tot nieuwe inzichten leiden als we taal als een soort samenkomst zien van verschillende cognitieve vaardigheden, en problemen met taalontwikkeling als problemen met één of meerdere van deze vaardigheden.”

Hersenontwikkeling
Corette Wierenga en Louk Vanderschuren

Nieuwe ideeën door samenwerking

Samenwerken met andere vakgebieden is niet nieuw voor Wierenga: zo doet ze onderzoek naar sociaal spel met Louk Vanderschuren van Diergeneeskunde. “Samenwerken met wetenschappers uit een ander vakgebied levert altijd nieuwe ideeën op. In dit thema kunnen we verschillende onderliggende aspecten van taal goed bestuderen in simpelere systemen zoals gekweekte hersencellen en diermodellen. Er zijn interessante parallellen tussen de hersenontwikkeling bij mens en dier.

 

De eerste 1001 dagen van Corette Wierenga
Corette Wierenga als klein meisje
Corette Wierenga in haar peutertijd

Hoe haar eigen ontwikkeling op taalgebied verliep? “Ik heb toen ik twee jaar oud was een jaar met mijn ouders in Californië gewoond, en daar op een Amerikaanse creche gezeten. Ik heb altijd het idee dat ik daardoor makkelijker Engels leerde dan mijn klasgenoten, terwijl ik toch echt geen talenknobbel heb.”