Samenleving nu en straks

Hoe werken we juist nu aan een veerkrachtige en open samenleving?

De corona-uitbraak verandert ons dagelijks leven ingrijpend. In de eerste plaats wordt hard gewerkt aan de bestrijding van het virus. Tegelijkertijd is het juist nu belangrijk om vooruit te kijken. Want de maatregelen om het virus in te dammen beïnvloeden ook ons gedrag, onze rechten en vrijheden. Welke impact heeft de pandemie op ons werk, sociale relaties, de economie, onze privacy, veiligheid en op ongelijkheid in de samenleving? Onderzoekers van de Universiteit Utrecht helpen bij het beantwoorden van deze vragen over de (toekomstige) samenleving. 

Coronaregels: effectiviteit en impact van de maatregelen

Kees van den Bos, hoogleraar Sociale psychologie

Hoogleraar Kees van den Bos

"Als we de logica van bepaalde regels zoals een avondklok niet zien, dan gaan we die heel creatief interpreteren. Een goede uitleg is dus heel belangrijk.'

Expertise: coöperatief gedrag | maatschappelijk conflict
In de media: Zo ga je om met sociaal dilemma van anderhalve meter | Moe? Door corona staan we permanent 'aan' | Meningen over avondklok verdeeld
Contactk.vandenbos@uu.nl

Denise de Ridder, hoogleraar Psychologie

Hoogleraar Denis de Ridder

"De meeste mensen zijn welwillend, maar als de regels vaag zijn heeft dat invloed op hun gedrag. Het is belangrijk om gedragsdeskundigen te betrekken die weten hoe je mensen meekrijgt." 

Expertise: Gezondheidsgedrag | zelfcontrole
In de media: Had die avondklok niet eerder ingevoerd moeten worden?Leg beter uit hoe we ons gedrag moeten aanpassen | 'Geef ruimte aan creativiteit van mensen'
ContactD.T.D.deRidder@uu.nl 

Gevolgen voor ons werk en de arbeidsmarkt

Joop Schippers, hoogleraar Arbeidseconomie

Portret hoogleraar Joop Schippers

"Misschien gaan we nu toch ook bedenken: zat die arbeidsmarkt eigenlijk wel goed in elkaar?" 

Expertise: werkloosheid | overheidsmaatregelen | solidariteit | scholing
In de mediaNa deze crisis moet het zzp-schap op de schop | De arbeidsmarkt van de toekomst (na corona)
Contactj.j.schippers@uu.nl of via G.denToom@uu.nl| @JoopSchippers

Tanja van der Lippe, hoogleraar Sociologie

Tanja van der Lippe

"Om ook thuis effectief te blijven, is het belangrijk dat je met anderen in contact blijft. Sociale binding houdt je bovendien gezond." 

Expertise: thuiswerken | werk-privé balans | implicaties quarantaine & social distancing
In de media: 'Tips over thuiswerken in tijden van corona' | 'Jonge medewerkers hebben het lastig door thuiswerken'
Contactt.vanderlippe@uu.nl of via: R.A.B.vanVeen@uu.nl 

Crisismanagement: rol van politiek en wetgeving

Paul 't Hart, hoogleraar Public governance & management

Paul 't Hart

"We hebben hier een open samenleving. Daar moeten de beleidsmakers rekening mee houden. De overheid moet een stijl vinden die past bij de Nederlandse nuchterheid." 

Expertise: crisismanagement | leiderschap in crisistijd
In de media: Uitdagingen voor politiek leiderschap | 'Evaluatie van coronacrisis gaat om waarheidsvinding, niet om schuldvraag'
Contact: 030 253 6359 | P.tHart@uu.nl | @paulthart88

Manon Julicher, universitair docent Staatsrecht

Manon Julicher

"Juist in tijden van crisis moeten grondrechten sturing bieden. Het wordt nu helaas pijnlijk duidelijk dat de Nederlandse Grondwet daar niet toe in staat is."

Expertise: Grondwet | vrijheid van meningsuiting | bestuursrecht
In de media: 'Wat mogen gevaccineerden straks? Den Haag, ga in debat!'Deze crisis laat zien dat een wijziging van de Grondwet noodzakelijk is
Contact: m.m.julicher@uu.nl 

Janneke Gerards, hoogleraar Fundamentele rechten

Hoogleraar Janneke Gerards

"De coronamaatregelen raken onze meest fundamentele rechten, zoals onze bewegingsvrijheid, privacy en gelijke behandeling. We moeten goed nadenken over wat we daarbij aanvaardbaar vinden."

Expertise: grondrechten | gelijke behandeling
In de media: De corona-app: welke fundamentele rechten zijn in gevaar? | Podcast: Grondrechten in crisistijd
Contactj.h.gerards@uu.nl

Sociaaleconomische gevolgen en staatssteun

Rutger Claassen, hoogleraar Politieke filosofie & Economische ethiek

Prof. dr. Rutger Claassen. Foto: Ed van Rijswijk

"We kunnen de afwikkeling van de coronacrisis niet los zien van de discussie over de toegenomen vermogensongelijkheden in westerse economieën. Deze crisis raakt de zwaksten in de samenleving harder dan anderen." 

Expertise: economische veranderingen | rechtvaardigheid | vrijheid en democratie
In de media: Wie betaalt de rekening van de crisis? | Hoe intelligent is de lockdown?
Contact: r.j.g.claassen@uu.nl | @RutgerClaassen

Ingrid Robeyns, hoogleraar Ethiek van instituties

Prof. dr. Ingrid Robeyns

'De economische crisis die gepaard gaat met corona laat de zwakheden in ons systeem zien. De nasleep van de crisis wordt een enorm herverdelingsvraagstuk.'

Expertise: ethiek | ongelijkheid | kwaliteit van leven
In de media: Coronacrisis versterkt sociale ongelijkheid | Coronacrisis: een herverdelingsvraagstuk
Contact: I.A.M.Robeyns@uu.nl@IngridRobeyns

Allard Knook, bijzonder hoogleraar Staatssteun

"Nederlandse mogelijkheden zijn beperkter dan wat er in andere landen mogelijk is. Probeer in dialoog met de Europese Commissie vast te stellen welke ruimte er is."

Expertise: Staatssteun | Overheidsfinanciering
In de media: Meer steun voor winkelketens?Zijn staatssteun en de coronacrisis toekomstbestendig?
Contact: a.knook@uu.nl

Lessen uit de geschiedenis van rampen

Beatrice de Graaf, hoogleraar Geschiedenis van veiligheid

Beatrice de Graaff

"De geschiedenis leert dat je met kennis en kunde aan het langste eind trekt. Dat pandemieën getemd kunnen worden - en dat internationale samenwerking die schade kan beperken. Ook om ongelijkheid thuis, in Europa en in mondiaal verband tegen te gaan."

Expertise: veiligheid | internationale betrekkingen | geschiedenis van pandemieën
In de media: Historici moeten ook meedenken, juist nu | 'We moeten ons lot in coronatijd niet zomaar accepteren'
Contactb.a.degraaf@uu.nl

Bas van Bavel, hoogleraar Sociale en economische geschiedenis

Prof. dr. Bas van Bavel. Foto: Ed van Rijswijk

"Een ramp of crisis biedt de kans om dingen te veranderen. Maar de vraag is, wie benut die kans om de maatschappelijke spelregels aan te passen? Dit is hét moment om na te denken over hoe je positieve effecten kunt bestendigen."

Expertise: economische transities | ontwikkeling van samenlevingen
In de media: Grote kans dat crisis ongelijkheid gaat vergroten | 'Crisis leidt ons niet automatisch richting brede welvaart'
Contact: 030 253 7869 | b.j.p.vanbavel@uu.nl

Gevolgen voor ongelijkheid in onze samenleving

Mara Yerkes, universitair hoofddocent Sociale wetenschappen

Mara Yerkes

"De Covid-19-pandemie en de overheidsmaatregelen kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor de gelijkheid tussen mannen en vrouwen" 

Expertise: genderongelijkheid | arbeidsmarkt | sociaal beleid
In de media: Influence of Covid-19 pandemic on gender equality | 'Vaders doen sinds coronacrisis meer in huis'
Contactm.a.yerkes@uu.nl | Twitter: @mara_yerkes

Ilse van Liempt, universitair docent Sociale geografie

Ilse van Liempt

"Tijdens deze crisis krijgen de meest kwetsbare mensen de hardste klappen te verduren. Dat geldt zeker ook voor vluchtelingen en asielzoekers."

Expertise: Migratie | In- en exclusie | Sociale geografie
In de media: Nederland op slot - De impact van de coronacrisis op nieuwkomers | Misinformation leads to ‘fake news’ anxieties in Dutch refugee communities
ContactI.C.vanLiempt@uu.nl | @ilsevanliempt