Differentiëren in het hoger onderwijs: opleiding

Een opleiding kan differentiëren door achterblijvende studenten extra te ondersteunen of goede studenten extra uitdaging te bieden

Niet alleen binnen een cursus maar ook op opleidingsniveau zijn er allerlei mogelijkheden om differentiatie op te pakken. De opleiding kan differentiëren door voor achterblijvende studenten remediërend aanbod te creëren, door individuele begeleiding en door extra uitdaging te bieden.

Extra ondersteuning voor groepen studenten en individuen

Een voorbeeld is een online cursus statistiek die een aantal faculteiten van de Universiteit Utrecht gezamenlijk in een digitale leeromgeving ontwikkelen. Een ander voorbeeld op de Universiteit Utrecht is de vangnetfunctie van het centrale aanbod voor studenten die moeite hebben met bepaalde studievaardigheden (www.uu.nl/opkikker).

Het is ook mogelijk om op individueel niveau extra ondersteuning te bieden. Iedere docent treft een groep studenten die bepaalde onderdelen van de studie lastig vindt. Als ze zicht hebben op wie die studenten zijn, pakken docenten dit meestal op in hun individuele feedback op producten van studenten of in een (extra) begeleidingsgesprek. In zo’n individueel gesprek is er veel gelegenheid om aan te sluiten bij het niveau van een student door het niveau van de vragen aan te passen. Bij een minder goede student ben je misschien eerder geneigd advies te geven, maar de student zelf laten nadenken door vragen te blijven stellen is belangrijk.

Honoursprogramma's

Er zijn op veel plekken honoursprogramma’s ontwikkeld. De ervaringen uit honoursprogramma’s zijn ook goed in te zetten voor goede studenten in reguliere cursussen. In de honoursprogramma’s wordt volop gebruik gemaakt van de kennis die inmiddels is opgedaan over werkzame didactiek voor honoursonderwijs. Uitdaging is een centraal begrip in de literatuur over passend onderwijs voor excellente studenten. Uit onderzoek van Scager (2013) blijkt dat uitdaging wordt vormgegeven door een combinatie van complexiteit, autonomie en hoge verwachtingen van de docent. Daarbij mag de mate van uitdaging in de taak de door de student ervaren competentie best te boven gaan, als er maar voldoende vangnet is voor studenten die daardoor stress en frustratie kunnen ervaren. Bijvoorbeeld in de vorm van medestudenten waar ze voldoende steun en stimulans van ervaren. De Basiscursus Honoursdidactiek richt zich op het uitdagen van honoursstudenten én wat je daaruit kunt leren voor het uitdagen van goede reguliere studenten.

Referenties

Scager, K. (2013). Hitting the high notes. Challenge in teaching honors students. Proefschrift Universiteit Utrecht.