Co-creatie die werkt: mentoren sterker in LOB-gesprekken
Hoe voer je als mentor of decaan een goed gesprek met leerlingen die vastlopen in hun studiekeuze? Op het Lorentz Lyceum ontwikkelde Onderwijsadvies & Training samen met de school een maatwerkbijeenkomst over gespreksvoering bij studiekeuzedilemma’s. De sessie combineerde theorie met levensechte oefensituaties in rollenspellen met leerling-acteurs.
Van vraag naar maatwerk: samen ontwerpen
Het Lorentz Lyceum wilde het mentoraat inhoudelijk versterken en zocht naar praktische handvatten voor gesprekken met leerlingen die worstelen met hun studiekeuze. Er waren twee professionaliseringsmomenten gereserveerd, maar de invulling stond nog open. De vraag aan ons: denk mee en ontwikkel een bijeenkomst die écht aansluit bij wat mentoren en decanen nodig hebben.
We startten met een intake en schreven een voorstel dat in overleg stap voor stap werd aangescherpt. Zo ontstond een programma dat inhoudelijk scherp was én direct toepasbaar in de dagelijkse praktijk.
Theoretische basis: inzicht in waarom leerlingen vastlopen
Als theoretisch kader gebruikten we het identiteitsstatus-paradigma van James Marcia. Dit model helpt om te herkennen welke patronen leerlingen kunnen laten vastlopen in hun keuzes en welke begeleiding daarbij past. Daarbij lag de nadruk op het ondersteunen van reflectie en exploratie van alternatieven: twee elementen die leerlingen vaak verder helpen wanneer ze blijven hangen.
Oefenen met levensechte casussen en leerling-acteurs
Op basis van Marcia’s paradigma ontwikkelden we drie uitdagende, herkenbare casussen:
- Afwachtend – een leerling die moeilijk keuzes maakt en vooral reageert op externe druk.
- Moratorium – een leerling die veel reflecteert maar geen beslissing durft te nemen.
- Gefixeerd – een leerling met een sterke voorkeur, maar weinig openheid voor alternatieven.
De school stelde getrainde leerling-acteurs beschikbaar, waardoor deelnemers in een realistische setting konden oefenen. Na een korte introductie van het model en gesprekstechnieken, gingen mentoren en decanen in kleine groepen in gesprek met de leerling-acteurs. De groepen rouleerden langs de drie casussen, zodat iedereen kon oefenen met verschillende dynamieken: van een afwachtende leerling helpen de eerste stap te zetten, tot een gefixeerde leerling begeleiden in het verkennen van andere opties zonder weerstand op te roepen.
De sessies gaven onze mentoren inzicht, vertrouwen en taal om het gesprek aan te gaan met de leerlingen die vastlopen in hun studiekeuze.
Resultaat: herkenning, vertrouwen en concrete handvatten
De bijeenkomst werd door alle betrokkenen als zeer waardevol ervaren. Mentoren en decanen gaven aan dat de casussen herkenbaar waren en dat de theorie hielp om beter te begrijpen waarom leerlingen vastlopen. Vooral de combinatie van inzicht en oefenen leverde direct toepasbare handvatten op voor de praktijk. Het Lorentz Lyceum waardeerde daarnaast de co-creatieve aanpak: door de sessie samen te ontwerpen sloot deze precies aan bij de vraag van de school en benutten we ieders expertise optimaal.
Meer informatie en contact
Ben je benieuwd hoe O&T kan helpen met jullie onderwijsvraag? Neem dan contact op met dr. Susanne Jansen.