Interdisciplinair Onderwijs aan de UU

Interdisciplinair onderwijs is onderwijs waarbij studenten uit verschillende disciplines of specialisaties inzichten integreren om zo tot een breder en genuanceerder begrip te komen van complexe vraagstukken. 

Interdisciplinair onderwijs wordt vaak gedreven door complexe maatschappelijke vraagstukken waaraan studenten nu en in de toekomst een bijdrage gaan leveren. Het onderzoek naar zulke vraagstukken, dat aan de UU bijvoorbeeld in de Strategische Thema’s wordt uitgevoerd, is een belangrijke motor van interdisciplinair onderwijs. In dit onderwijs, net als in het onderzoek, is interdisciplinariteit een middel en geen doel op zich. Het ontstaat door de realisatie dat de vraagstukken samenwerking over de grenzen van disciplines heen vereist. Een belangrijke houding die in interdisciplinair onderwijs ook van docenten en studenten gevraagd wordt, is een open en waarderende houding naar kennis en inzichten van buiten de eigen specialisatie, het eigen departement of de eigen faculteit of buiten de academie. 

Het interdisciplinaire leerproces verloopt daarbij niet per se lineair of voorspelbaar. Een mix van kennis en inzichten wordt door docenten, gastdocenten en studenten ingebracht. Studenten gaan, vaak in groepsverband, zelf op zoek naar relevante perspectieven en informatie waar zij onder begeleiding van docenten een synthese van maken. 

In Utrecht werken we met een definitie van interdisciplinariteit die ‘gedisciplineerde interdisciplinariteit’ genoemd zou kunnen worden. Wij kiezen voor een model waarin de disciplines een centrale plaats hebben in interdisciplinair onderwijs, of het nu een cursus, minor of opleiding is. Preciezer geformuleerd ondersteunen de disciplines en interdisciplinariteit elkaar, waarbij interdisciplinariteit de neiging tot specialisatie van de disciplines constant bevraagt, terwijl de disciplines ervoor zorgen dat interdisciplinaire antwoorden niet alleen meeromvattend zijn maar ook gebaseerd op zorgvuldig onderzoek. 

Interdisciplinariteit is dus op drie manieren “gedisciplineerd”. Ten eerste worden in interdisciplinaire onderwijscontexten disciplinaire kennis en inzichten geïntegreerd tot een meeromvattend antwoord op een onderzoeksvraag en daarmee worden de bestaande kennis en inzichten ook geëvalueerd. Ten tweede vindt er achteraf een disciplinaire evaluatie van het interdisciplinaire eindresultaat plaats: missen inzichten of zelfs disciplines, is naar het common-ground concept al onderzoek gedaan? Ten derde wordt op het interdisciplinaire proces zelf gereflecteerd. 

We zijn ons ervan bewust dat er in deze samenvatting over disciplines geschreven wordt alsof zij statische eenheden zijn terwijl interdisciplinariteit wordt beschreven als een dynamische vorm van onderzoek en onderwijs. Uiteraard geldt ook voor disciplines dat zij in beweging zijn, o.a. doordat zij zich over de grenzen van disciplines heen vernieuwen.