Geologische structuren verkennen met Virtual Reality

Alissa Kotowski heeft een virtuele veldexcursie ontwikkeld met 360° dronebeelden om studenten geologische structuren te laten verkennen.

Wat was de aanleiding om VR in te zetten in deze les?

Ik wilde dat studenten een gebied konden verkennen dat moeilijk toegankelijk is. De VR-excursie maakt gebruik van geo-gerefereerde 360°-dronebeelden, zodat studenten in deze omgeving door het landschap kunnen lopen of ‘vliegen’ en zo de schaal en de driedimensionale aard van geologische structuren kunnen zien. Wat ik het leukste vind aan de VR-omgeving is dat het een veilige ruimte biedt waar studenten het ontwerpen en uitvoeren van veldwerk kunnen oefenen terwijl ze realistische problemen oplossen. Die problemen kunnen geologisch/wetenschappelijk of logistiek zijn. Deze VR-activiteit was een manier om de rijkdom van veldonderwijs naar meer studenten te brengen, zelfs wanneer reizen niet mogelijk is.

Hoe heb je de VR-les vormgegeven (opbouw en werkvormen)?

De studenten begonnen met onderzoek naar het veldgebied en het opzetten van hun eigen veldcampagne rond een onderzoeksvraag. Vervolgens gingen ze de VR-omgeving in om het landschap te verkennen en te testen of hun plan daadwerkelijk zou werken. Zo konden ze observaties doen, hun aanpak heroverwegen en hun strategie bijstellen naarmate er nieuwe informatie naar voren kwam. Hierdoor wordt planning een toetsbare ervaring in plaats van louter een theoretische oefening.

Hoe reageerden studenten op het gebruik van VR?

De reacties waren overweldigend positief. Veel studenten zeiden dat dit hun favoriete onderdeel van de oefening was. Voordat ze de virtuele ruimte betraden, moesten ze eerst hun eigen veldplannen ontwerpen; dit maakte het des te bevredigender en spannender om vervolgens de virtuele omgeving binnen te stappen en uit te testen of hun plannen ook echt zouden werken. De immersieve beelden hielpen hen zich voor te stellen hoe het zou voelen om in het veld te werken en daarbij om te gaan met praktische uitdagingen zoals tijd, terrein en veiligheid. Verschillende studenten vertelden me dat ze veel langer in de VR-omgeving hadden kunnen blijven. 

Wat vond je zelf opvallend tijdens de les?

Een van de meest interessante aspecten was hoe intensief de studenten met elkaar communiceerden. Ze werkten in tweetallen, en wanneer één student de VR-bril droeg, kon de ander niet zien wat de student zag. Dat betekende dat de student in de VR-omgeving het landschap, observaties en beslissingen in real-time moest beschrijven. Studenten moesten wat ze zagen vertalen naar duidelijke uitleg voor hun medestudent. Hierdoor werd de activiteit een krachtige oefening in wetenschappelijke communicatie en gezamenlijk redeneren.

Welke meerwaarde bood VR ten opzichte van een ‘gewone’ les?

VR zorgt voor een gevoel van plaats en schaal dat in een traditioneel klaslokaal moeilijk te evenaren is. In plaats van alleen maar naar afbeeldingen te kijken, kunnen leerlingen vrij door een landschap navigeren en zelf beslissen waar ze heen gaan en wat ze gaan onderzoeken. Het challenge-based framework en ‘kies-je-eigen-avontuur’-kader stelt studenten in staat om ideeën te testen, fouten te maken en daarvan te leren in een veilige omgeving, en helpt om een affectief en emotioneel domein van denken te raken dat echt weerklank vindt bij studenten. Ik denk dat de VR studenten de kans heeft gegeven om echt velddenken te oefenen, en ik hoop dat dit invloed op hen zal hebben in de toekomst wanneer ze aan fysiek veldwerk beginnen.

Welke uitdagingen of knelpunten kwam je tegen?

De grootste uitdaging was de tijd. Vanwege praktische beperkingen konden we de studenten slechts ongeveer 15 minuten per keer in de VR laten doorbrengen, maar velen vonden dat niet genoeg tijd om de omgeving volledig te verkennen. Een andere beperking is dat dronebeelden de rotsformaties van dichtbij niet altijd zo duidelijk vastleggen als je zou willen. Om dit op te lossen, heb ik de VR-omgeving gekoppeld aan een desktopversie met beelden in hogere resolutie. Dus eigenlijk was de grootste uitdaging om de studenten hun headsets af te laten zetten! 

Wat zou je een collega-docent aanraden die VR wil inzetten?

Mijn belangrijkste advies is om een activiteit te ontwerpen die studenten aan het denken zet, en niet alleen laat verkennen of passief informatie laat opnemen. Ik heb de VR-activiteit opgezet binnen een challenge-based framework, waardoor de studenten meteen een heel duidelijke opdracht kregen: geologische waarnemingen doen. Maar het was ook een flexibele, open activiteit in de stijl van ‘kies je eigen avontuur’, waarbij leerlingen in real-time moeten beslissen welke kant ze opgaan. Soms moesten de studenten hun plannen bijstellen vanwege onvoorziene omstandigheden, zoals een afgesloten weg of wandelpad, of veranderende weersomstandigheden. Die structuur geeft de activiteit een duidelijk doel en biedt de studenten richting, terwijl het de beslissingen nabootst die geowetenschappers tijdens echt veldwerk nemen. Mijn ervaring is dat VR het nuttigst is wanneer het kritisch denken stimuleert in realistische scenario's voor het oplossen van problemen.


Wil je meer weten over XR of XR in jouw onderwijs inzetten? Kijk dan op de projectpagina.

Ga naar de projectpagina