Developing context-rich education

Hoe kunnen we studenten voorbereiden op de complexe uitdagingen van deze tijd en de toekomst? Aan de Universiteit Utrecht geloven we dat een deel van het antwoord ligt in het aanbieden van contextrijk onderwijs. Onderwijsvormen waarin studenten werken aan complexe (maatschappelijke) vraagstukken, hun disciplinaire kennis toepassen, een open en waarderende houding ontwikkelen ten opzichte van andere perspectieven en leren in en van inter- en transdisciplinaire samenwerking.

Deze leergang is bedoeld voor docenten en coördinatoren die betrokken zijn bij het vormgeven of herontwerpen van cursussen, programma’s, leerlijnen of bredere onderdelen van het curriculum. De leergang richt op deelnemers die de principes van het Utrechtse Onderwijsmodel in de praktijk willen brengen, grensoverstijgend willen werken en het gebruik van verschillende perspectieven in het onderwijs willen benutten en verankeren, met als doel de samenhang, kwaliteit en maatschappelijke relevantie van het onderwijs te vergroten. De leergang is zo opgezet dat je zelf contextgericht onderwijs ervaart en daarop reflecteert, samen met een diverse groep collega’s, trainers en gastsprekers. De inzichten die je daarbij opdoet, vertaal je vervolgens naar een eigen onderwijsontwerp.

Multiperspectiviteit is een kernonderdeel van het geactualiseerde Utrechts Onderwijsmodel. Disciplinaire expertise blijft daarbij onmisbaar, want juist in contextrijk leren is het vermogen om verschillende perspectieven te herkennen van belang en zit de leerwinst in het waarderen en met elkaar verbinden van verschillende kennisbronnen. Studenten worden uitgedaagd hun blik te verruimen, aannames van zichzelf en anderen kritisch te bevragen en respectvol om te gaan met verschillen in taal, werkwijzen en waarden. Dat vraagt om reflexiviteit, goede dialoogvaardigheden en het vermogen om inzichten uit verschillende perspectieven samen te brengen, zonder de diepgang van de eigen discipline uit het oog te verliezen.

Het (her)ontwerpen van onderwijs dat de ontwikkeling van deze vaardigheden en attituden stimuleert, vraagt om een frisse blik op hoe we onze opleidingen en cursussen vormgeven. Dat betekent dat we onze huidige praktijk kritisch tegen het licht houden en verkennen hoe disciplinaire kennis, samenwerking met externe partners en de diverse perspectieven van studenten op een betekenisvolle manier samenkomen in het curriculum. Daarbij blijft een goede afstemming tussen leerdoelen, leeractiviteiten en toetsing essentieel. Dit proces biedt niet alleen kansen om het curriculum te versterken, maar ook om onze ambities op het gebied van open onderwijs handen en voeten te geven.

De leergang Developing Context-rich Education’ biedt een gestructureerde, maar ook explorerende leeromgeving. Deelnemers maken deel uit van een universiteitsbrede community van collega’s die vergelijkbare ambities delen. Samen verkennen en verdiepen we hoe contextrijk en multiperspectivisch onderwijs kan worden ontworpen en duurzaam kan worden ingebed. Daarbij werken we evidence informed met beproefde ontwerpmethoden en vertalen we inzichten uit interdisciplinair, transdisciplinair (zoals Community Engaged Learning) en inclusief onderwijs naar samenhangende onderwijsontwerpen.

Naast het versterken van ontwerpvaardigheden is er aandacht voor organisatorische en bestuurlijke vraagstukken. Zo word je toegerust om niet alleen contextrijk onderwijs te ontwikkelen, maar dit ook stevig te verankeren binnen je opleiding, programma of faculteit.

Doelen

Deze leergang helpt deelnemers bij het ontwikkelen van onderwijs dat studenten uitnodigt en ondersteunt om te leren op en buiten de grenzen van de contexten waar zij deel van uitmaken. Na afronding van de leergang zijn deelnemers beter in staat om:

• Weloverwogen keuzes te maken maken op het gebied van onderwijsontwerp binnen het kader van het geactualiseerde UU-onderwijsmodel, met constructive alignment, open education en research based education als leidende ontwerpprincipes.
• Grensoverstijgende en multiperspectivische vaardigheden te zien als de belangrijkste leerresultaten van contextrijk onderwijs, waaronder interdisciplinair onderwijs, Community Engaged Learning (CEL) en het ontwerpen van een inclusief curriculum (EDI).
• Niet alleen de pedagogische en didactische, maar ook de organisatorische complexiteit van het lesgeven en leren binnen en tussen verschillende contexten het hoofd te bieden.
• Een project of interventie voor de eigen onderwijscontext te ontwerpen, implementeren en evalueren – varierend van een initatief op curriculumniveau tot een cursus, leeractiviteit, visiedocument of toetsplan. 

Doelgroep

Deze leergang is ontwikkeld voor deelnemers binnen de Universiteit Utrecht die actief betrokken zijn bij de ontwikkeling van of het herontwerp van cursussen, minoren, leerlijnen of andere trajecten binnen het curriculum. Alle deelnemers moeten in het bezit zijn van de Basiskwalificatie Onderwijs (BKO/UTQ).

Voertaal

De leergang wordt in het Engels gegeven, tenzij alle deelnemers Nederlands spreken. 

Professionele ontwikkeling

In deze leergang combineren we inzichten uit onderwijskundig onderzoek met ervaringen uit de praktijk. In de invulling van het programma sluiten we aan bij de onderwijssituatie en context van de deelnemers. Door middel van reflectie, feedback, uitwisseling met collega’s zorgen we ervoor dat theorie en praktijk elkaar versterken. De deelnemers gaan aan de slag met een project of interventie voor het eigen onderwijs. Het concept daarvoor zullen ze tijdens de laatste sessie presenteren.

Programma

Selectieprocedure

Collega’s die geïnteresseerd zijn in het versterken van contextrijk onderwijs in het kader van het Utrechts Onderwijsmodel zijn van harte uitgenodigd om zich voor deze leergang aan te melden. Aanmeldingen moeten uiterlijk op 29 oktober 2026 worden ingediend via het onderstaande formulier:

• Het ingevulde aanmeldingsformulier;
• Een schriftelijke toestemming van je leidinggevende, supervisor of onderwijsdirecteur waarin wordt bevestigd dat je deelname wordt ondersteund.

Deze leergang biedt ruimte voor maximaal 16 deelnemers. Bij de selectie streven we ernaar een diverse groep samen te stellen wat betreft achtergrond, functie en ervaring met contextrijk onderwijs. Aanmeldingen worden beoordeeld op de relevantie en haalbaarheid van het voorgestelde project of de voorgestelde interventie, evenals op de aansluiting tussen de leerdoelen van de aanvrager en de doelstellingen van het programma. Het programma zal de komende jaren meerdere keren worden aangeboden. Als er meer geschikte kandidaten dan beschikbare plekken zijn, kunnen zij worden uitgenodigd om deel te nemen aan een volgende editie. 

Overige formele vereisten zijn dat aanvragers in het bezit zijn van een Basiskwalificatie Onderwijs (BKO/UTQ), alle bijeenkomsten kunnen bijwonen en tussentijdse opdrachten kunnen uitvoeren, voldoende tijd (60 tot 80 uur) toegewezen krijgen voor deelname en het te ontwerpen  project of de interventie, en hun aanvraag vóór de deadline indienen.

De selectiecommissie (bestaande uit de coördinatoren van de leergang en een vertegenwoordiger van het Onderwijsmodel) adviseert het Centre for Academic Teaching and Learning, dat de uiteindelijke beslissing neemt.

Coordinatie

Christel Lutz, Karin van Look en Elma Zijderveld.

Contactpersoon

Nienke van Keulen, via cat@uu.nl.

Ontwerp van de leergang

Deze leergang is ontworpen door Onderwijsadvies en Training, in opdracht van het Centre for Academic Teaching and Learning, in samenwerking met: 

• Esther Slot & Judith Loopers, Onderwijsadvies en Training (O&T)
• Iris van der Tuin, UU Academic Lead Interdisciplinair Onderwijs
• James Kennedy, UU Academic Lead Community Engaged Learning (CEL)
• Christel Lutz, UU Academic Lead Open Education
• Roos van Lin & Tessa Mathijsen (Projectleiders Onderwijsmodel, SO&O)
• Annet van der Riet (CHARM-EU)
• Nienke van Keulen & Mirjam Bok (CAT)
• Gemma Corbalan & Ivana Brasileiro Reis Pereira, Onderwijsadvies en Training (O&T)

Kosten

Zowel de faculteit als de deelnemer worden geacht tijd in de leergang te investeren. De financiële kosten worden gedragen door het College van Bestuur van de Universiteit Utrecht.