4 december 2017

Zo'n 23 procent van de aanvragen werd gehonoreerd

Zes nieuwe ERC Consolidator Grants voor Utrechtse onderzoekers

De European Research Council heeft de nieuwe ERC Consolidator Grants uitgereikt: de Universiteit Utrecht krijgt vijf van deze beurzen, het UMC Utrecht één. Met een ERC Consolidator Grant is een bedrag van twee miljoen euro per stuk gemoeid, waarmee een onderzoeksgroep vijf jaar lang onderzoek kan doen.

Geen enkele universiteit krijgt dit jaar meer ERC Consolidator Grants dan de Universiteit Utrecht. De faculteiten Sociale Wetenschappen en Geesteswetenschappen verdienden ieder twee beurzen en boekten daarmee het grootste succes. Noemenswaardig is verder dat vier van de zes laureaten vrouwelijke onderzoekers zijn.  Het gemiddelde slagingspercentage van de aanvragen lag in Utrecht rond de 23 procent. Dat was stukken hoger dan het algemeen gemiddelde van dertien procent. Hieronder leggen de onderzoekers uit wat ze met het geld gaan doen. 

Deelnemende jongeren krijgen op hun mobiel vragen over hoe zij zich op dat moment voelen

Susan Branje (Sociale Wetenschappen) gaat de komende vijf jaar onderzoek doen naar de ontwikkeling van jongeren. Ze gaat met een individuele benadering proberen om de ontwikkeling van de identiteit en de autonomie van jongeren te begrijpen. Branje: “We gaan observeren, nemen vragenlijsten af en verzamelen genetische data. Ook willen we de ervaringen en de gemoedstoestand van adolescenten op een directe wijze achterhalen door experience sampling: deelnemende jongeren krijgen op hun mobiel vragen over hoe zij zich op dat moment voelen. Die vragen krijgen ze voorgeschoteld op belangrijke momenten in het leven: als ze bijvoorbeeld op het punt staan over te stappen van de basisschool naar de middelbare school.”

Vrouwen, en niet mannen, gaan na de komst van kinderen veelal minder werken. Hoe komt dat?
Mara Yerkes

Mara Yerkes (Sociale Wetenschappen) kan door haar ERC-grant onderzoek doen naar landelijk en lokaal werk-privébeleid. Daarbij staat centraal in hoeverre dit beleid mannen en vrouwen in staat stelt hun werk met hun privéleven te combineren. “Al vele decennia ontwikkelen we arbeid- en zorgbeleid om genderongelijkheid te bestrijden. Maar ondanks al dat beleid blijft genderongelijkheid bestaan. Denk aan een maatregel als kinderopvangtoeslag: mede in het leven geroepen om beide ouders evenveel te kunnen laten werken. Toch gaan vrouwen, en niet de mannen, bij de komst van kinderen veelal minder werken. Hoe zit dat? We proberen de missing link tussen beleid en ongelijke uitkomsten in hoe mannen en vrouwen werk en privé combineren, te vinden.”

We willen preciezer weten hoe sterk het mondiale klimaat opwarmt bij een verdubbeling van de CO2-concentratie

Appy Sluijs (Geowetenschappen) gaat met zijn beurs onderzoeken wat de invloed van variaties in CO2-concentraties was op het klimaat van miljoenen jaren geleden. Dit is relevant omdat het klimaat toentertijd warmer was dan nu – wat de kans biedt om te weten te komen hoe een warm klimaat werkt, in het verleden maar ook in de toekomst. “Ten eerste willen we preciezer weten hoe sterk het mondiale klimaat opwarmt bij een verdubbeling van de CO2-concentratie. Ten tweede willen we weten in welke mate de opwarming sterker is in polaire gebieden ten opzichte van de tropen”, aldus Sluijs.

Waarom hebben wetenschappers, dokters en psychiaters die als expert getuigen in de rechtszaal in verschillende landen zo'n andere rol?

Willemijn Ruberg (Geesteswetenschappen) gaat een onderzoeksteam samenstellen om onderzoek te doen naar de geschiedenis van forensische wetenschap in Europa in de 20e eeuw. De rol en impact van op wetenschap gebaseerd bewijsmateriaal verschilt in Europa enorm van land tot land. Ruberg gaat onderzoeken waarom wetenschappers, dokters en psychiaters die als expert getuigen in de rechtszaal overal zo’n verschillende rol hebben.

De textielproductie is de laatste 250 jaar van Azië naar Europa en de VS verhuisd, en daarna weer terug naar Azië

Met haar ERC-beurs gaat Elise van Nederveen Meerkerk (Geesteswetenschappen) onderzoek doen naar de rol van de arbeid en consumptie van huishoudens in de wereldwijde verplaatsing van de textielindustrie sinds circa 1750. Haar team zal een grote hoeveelheid kwantitatieve en kwalitatieve data, zoals loonreeksen, handelsstatistieken, huishoudbudgetten, etnografische studies en bedrijfsarchieven verzamelen, samenbrengen en analyseren. De textielproductie is de laatste 250 jaar van Azië naar Europa en de VS verhuisd, en daarna weer terug naar Azië. Van Nederveen Meerkerk gaat de achtergronden van deze verplaatsing onderzoeken.

Waarom leiden sommige veranderingen in het DNA bij de ene persoon wel tot ALS, maar bij de andere persoon niet?

Neuroloog Jan Veldink (UMC Utrecht) gaat onderzoeken waarom sommige veranderingen in het DNA bij de ene persoon wel tot ALS leiden maar bij de andere persoon niet. Hij gaat hiervoor de interactie onderzoeken tussen verschillende DNA-variaties binnen één persoon, maar ook de interactie met omgevingsblootstellingen uit het verleden. Hierdoor moet het mogelijk worden om de dragers van deze DNA-afwijkingen te wijzen op hun risico op het krijgen van deze ziekte. De belangrijkste DNA afwijkingen zal hij verder laten onderzoeken in zenuwcellen in kweek, waarmee Veldink hoopt bij te kunnen dragen aan de ontwikkeling van nieuwe behandelingen.

Bekijk alle ERC-laureaten op de overzichtspagina.