Stoptober

Wetenschappelijk onderbouwd stoppen met roken

We zitten midden in Stoptober: de maand die draait om het stoppen met roken. In Utrecht houden wetenschappers uit verschillende disciplines zich met dit onderwerp bezig. Wat zegt de wetenschap over stoppen met roken?

De nicotine in de e-sigaret is niet onschuldig.

Volgens verkopers en veel artsen heeft een elektronische sigaret nauwelijks nadelen. Het zou niet ongezond zijn en zorgt in ieder geval dat je niet naar de sigaret grijpt. Hoogleraar toxicologie Martin van den Berg is kritisch: "De nicotine in de e-sigaret is niet onschuldig, het is verslavend en je kunt er bijvoorbeeld hart- en vaatziekten van krijgen."

Veilig stoppen met hulp van e-sigaret?

Van de jongeren die nicotinepleisters gebruikten was 4,4% na een jaar nog gestopt. Dat is net zo veel als in de placebogroep.

Veel onderzoek suggereert dat nicotinepleisters volwassenen kunnen helpen met stoppen. Slechts een paar onderzoeken spreken dit tegen. Maar hoe zit dit voor jongeren? Charlotte Scherphof promoveerde op dit onderwerp.

► Helpen nicotinepleisters bij het stoppen?

Je moet de gezonde keuze leuk of vanzelfsprekend maken.

Rokers kennen het maar al te goed: wel willen stoppen, maar het niet doen. Hoe reguleer je succesvol je eigen gedrag? In het Self-regulation Lab onderzoekt de universiteit hoe mensen hun voornemens om gezonder te gaan leven, ook echt kunnen volhouden. Dit kan bijvoorbeeld met als-dan-plannen of met nudges.

► Hoe zet je goede voornemens om in daden?

Vaders en moeders hebben nu meer aandacht voor elk individueel kind.

Ten opzichte van de jaren 80 roken tieners een stuk minder. Sinds een paar jaar daalt het aantal rokende tieners zelfs elk jaar. Nederlandse jongeren zijn gezonder en gelukkiger dan ooit. Hoe komt dat? Sociaal wetenschapper Linda Duits: "Gezinnen zijn de afgelopen decennia kleiner geworden, met als gevolg dat vaders en moeders meer aandacht hebben voor elk individueel kind." De meeste tieners hebben het gezellig thuis en daardoor hebben pubers minder behoefte om rebels gedrag te vertonen en nemen ze advies van hun ouders eerder serieus.

► De jeugd is braver dan ooit

Voor roken is het heel duidelijk: niet aan beginnen en anders meteen stoppen, dat heeft altijd nog zin.

Waarom roken zoveel mensen nog wél?

We weten allemaal dat rokers een grotere kans hebben op longkanker, maar hoe zit dit met andere soorten kanker? En als we weten dat er een verband is tussen roken en longkanker, waarom roken er dan nog zoveel mensen? In een video-lezing voorziet klininisch epidemioloog dr. Carla van Gils ons van antwoorden.

► Kunnen we kanker voorkomen?

Vrienden lijken geen rol te spelen in het begin, maar wel in de voortzetting van rookgedrag.

Veel rokers beginnen tijdens hun adolescentie. Psycholoog Aart Franken onderzocht de invloed van vrienden hierop. Hij toont aan dat pubers die roken vriendschappen beëindigen met vrienden die niet roken. "Hierdoor verliezen ze een groep vrienden die een belangrijke sociale steun kan vormen tijdens de adolescentie."

► Wat is de invloed van vrienden op rookgedrag?

Stoptober

Deze actiemaand is een initiatief van  KWF Kankerbestrijding, Hartstichting, Longfonds (voorheen Astma Fonds), Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), Trimbos-Instituut, GGD GHOR Nederland, en Alliantie Nederland Rookvrij. Het idee achter Stoptober is dat rokers gezamenlijk 28 dagen niet roken. De positieve aanpak en het samen-aspect zouden stoppen gemakkelijker maken. De tijdsduur is net lang genoeg voor stoppers om de positieve effecten van hun stap te merken.