3 september 2019

Hoogleraar gaat onderzoek doen in gevangenis

Wat doet vrijheidsbeperking met zelfredzaamheid?

Hoogleraar Psychologie aan de Universiteit Utrecht Henk Aarts stuurt de komende jaren onderzoekers uit zijn team naar de gevangenis. Daar willen ze achterhalen wat opsluiting doet met de zelfredzaamheid van gedetineerden. Om zijn onderzoek te bekostigen heeft NWO hem een subsidie uit de Open Competitie verstrekt.

Aarts wil vanaf januari volgend jaar ongeveer 100 mensen die in detentie zitten, 100 mensen met een elektronische enkelband, en 100 mensen die in vrijheid leven aan zijn onderzoek onderwerpen. “De eerste twee groepen zijn in hun vrijheid beperkt. We willen weten of zo’n restrictie in vrijheid, in autonomie, effect heeft op de zelfredzaamheid van mensen. Om dit te meten maken we gebruik van EEG, een methode waarbij hersenactiviteit elektrisch wordt gemeten.”

Verstoord systeem

Met EEG kan er worden gezien wat er in het brein gebeurt, vlak voordat (en ook op het moment dat) de deelnemer aan het onderzoek een zintuigelijke prikkel krijgt toegediend. “Mensen zijn doorgaans in staat om zintuigelijke prikkels te voorspellen, zeker als ze deze door eigen handelen veroorzaken. Als jij je eigen arm streelt heeft je brein al voorspeld hoe dat zal voelen. Dat inwendige apparaat dat die voorspelling afgeeft, is onderdeel van wat we het sensorimotor systeem noemen. Als dat systeem verstoord raakt, heeft dat vervelende consequenties voor die persoon. Je brein kan immers niet langer goed voorspellen hoe het allerlei prikkels moet interpreteren.”

Hoe kun je je leven reguleren als al die zintuigelijke prikkels zich ongecontroleerd opdringen?

Je leven reguleren

Als het brein die prikkels minder goed weet te voorspellen heeft dat vanzelfsprekend effect op de zelfredzaamheid van mensen. “Hoe kun je je leven reguleren als al die zintuigelijke prikkels zich ongecontroleerd opdringen? Wij willen weten of opsluiting effect heeft op het functioneren van het sensorimotor systeem. Als blijkt dat vrijheidsbeperking ten koste gaat van de zelfredzaamheid van mensen, is dat op zijn minst zorgwekkend.”