12 januari 2018

Voor de tijd van het jaar

Honderden overgeleverde liederen getuigen van een levendige liedcultuur in en rond de vele laatmiddeleeuwse conventen van de moderne devotie in de Lage Landen. In Voor de tijd van het jaar. Vervaardiging, organisatie en gebruikscontext van Middelnederlandse devote liedverzamelingen (ca. 1470-1588) laat dr. Cécile de Morrée (Middeleeuwse cultuur) voor het eerst zien hoe deze devote liederen werden verzameld in handschriften en hoe deze verzamelingen werden gebruikt in het conventsleven.

Dr. Cécile de Morrée
Dr. Cécile de Morrée

Seizoenen als rode draad

Hoewel de clustering volgens verschillende principes geschiedde, loopt de jaarcyclus als een rode draad door de handschriften. De liedverzamelingen volgen niet alleen de liturgische kalender, maar representeren ook de wisseling van de seizoenen en de zich herhalende ritmes die het sociale leven structureerden. De handschriften werden zó vervaardigd dat men nieuwe liederen kon blijven toevoegen zonder de cyclische organisatie te verstoren. Devote liedverzamelingen blijken dus ingericht voor een seizoensgebonden gebruik in meer dan alleen religieuze zin. Met deze invalshoek biedt De Morrée een nieuw perspectief op de verhoudingen tussen profaan en religieus in de laatmiddeleeuwse liedcultuur.