9 september 2017

Relatie tussen maag-darmen en hersenen opnieuw bevestigd

Voedingssupplementen verminderen bij muizen symptomen Parkinson

Promovenda Paula Perez Pardo van de Universiteit Utrecht heeft bij muizen aangetoond dat bepaalde voedingssupplementen het ontstaan en de symptomen van de ziekte van Parkinson kunnen verminderen. Hoewel de ziekte van Parkinson bekend staat als een hersenaandoening, hebben patiënten ook chronische maag-darmklachten. Deze klachten beginnen vaak al vele jaren voordat de motorische symptomen zoals trillen en traagheid in beweging zich voordoen. Met haar onderzoek toont Perez Pardo opnieuw de relatie tussen maag-darmen en hersenen aan. Ze promoveert op woensdag 13 september aan de Universiteit Utrecht.

Nederland telt ruim 55.000 Parkinson-patiënten. Bij de ziekte van Parkinson sterven hersencellen die dopamine produceren. Als 70 procent van deze cellen afgestorven zijn krijgen patiënten last van de motorische symptomen van de ziekte, zoals trillen.

Geen geneesmiddel

Een geneesmiddel voor de ziekte van Parkinson bestaat niet. Patiënten krijgen Levodopa om de productie van dopamine te bevorderen, waardoor hun motorische klachten verminderen. Dit moeten ze echter voortdurend blijven slikken en heeft bijwerkingen zoals onwillekeurige bewegingen, duizeligheid en verwardheid.

De muizen verloren slechts 20 procent van hun motorische functioneren, terwijl dat anders 50 procent zou zijn
Paula Perez Pardo
Paula Perez Pardo

Beïnvloeding via maag-darmen

Uit de ziektegeschiedenis van patiënten blijkt dat zij al jaren kampen met maag-darmklachten, voordat de motorische symptomen zich voordoen. Daarom onderzocht Perez Pardo of de ontwikkeling van de ziekte via maag-darmen te beïnvloeden is door bepaalde voedingssupplementen. In eerder onderzoek van de groep bleek dit voor autisme inderdaad zo te werken.

Verrast

De onderzoekers waren nu verrast door hoe groot het effect van deze voedingssupplementen was bij muizen voordat zij de ziekte van Parkinson kregen. “De muizen verloren slechts 20 procent van hun motorische functioneren, terwijl dat anders 50 procent zou zijn”, vertelt Perez Pardo. De voedingssupplementen remden ook de niet-motorische symptomen, zoals cognitieproblemen en darmontsteking, en normaliseerde de darmwerking.

Verbetering 60 procent

Bij muizen die al ziek waren, verbeterden de voedingssupplementen hun motorische functioneren met zo’n 60 procent. Het onderzoek van Perez Pardo laat zien dat dit komt doordat de nog overgebleven dopamine-producerende hersencellen beter gaan functioneren. Verder blijkt uit het onderzoek dat de voedingssupplementen de werking van de medicatie niet verstoord en mogelijk zelfs verbetert.

Voedingssupplementen

De voedingssupplementen die de muizen kregen zijn een mengsel van prebiotische vezels en essentiële bouwstoffen voor hersencellen. Prebiotische vezels zijn onverteerbare vezels die de groei en werking van bepaalde ‘goede’ darmbacteriën stimuleren.

Elkaar beïnvloeden

De uitkomsten van het onderzoek suggereren dat hersenen en darmen elkaar beïnvloeden bij het ontstaan en het verloop van de ziekte van Parkinson, aldus Perez Pardo. Hierbij lijken ontstekingen in de darm en veranderingen in de samenstelling van de darmbacteriën een belangrijke rol te spelen. Dit zou het effect van de voedingssupplementen kunnen verklaren.

Vervolgonderzoek

Hoe het allemaal precies werkt, weten de onderzoekers echter nog niet. Ook de vertaling van de resultaten naar echte Parkinson-patiënten is nog een grote stap. “We zijn daarom heel hard op zoek naar financiering voor vervolgonderzoek”, aldus promotor prof. Aletta Kraneveld.

Promotie

Paula Perez Pardo
Paula Perez Pardo

Paula Perez Pardo promoveert op 13 september 2017 om 16.15 uur in het Academiegebouw van de Universiteit Utrecht op het proefschrift “Targeting the Gut-Brain axis in Parkinson’s disease”. Promotoren zijn prof. Johan Garssen en prof. Aletta Kraneveld, co-promotor is dr. Laus Broersen van Nutricia Research.

Dit onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met Nutricia Research en maakt deel uit van ‘Future Food Utrecht’.

Meer lezen

  • In 2014 promoveerde Caroline de Theije op onderzoek waarin zij de relatie tussen maag-darmen en hersenen aantoonde bij muizen die autistisch gedrag vertonen. Lees meer in het persbericht en het NRC.
  • Op woensdag 6 september sprak promotor Aletta Kraneveld haar oratie ‘De kracht van diversiteit: no guts no glory’ uit.

Contact

Monica van der Garde, persvoorlichter faculteit Bètawetenschappen, m.vandergarde@uu.nl, 06 13 66 14 38.