13 maart 2019

VN-rapport: Milieudoelen niet haalbaar zonder drastische omslag

De wereld ligt niet op koers om internationaal afgesproken milieudoelen te bereiken, zoals de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de VN en het Akkoord van Parijs. Om de doelen te halen is een drastische omslag nodig: duurzamer voedsel, hernieuwbare energie en een circulaire economie. Integraal beleid is hiervoor cruciaal. Dit zijn enkele hoofdboodschappen uit de zesde Global Environment Outlook (GEO-6) van het VN-milieuprogramma dat vandaag werd gepubliceerd. Samen met de UvA en het PBL werkte de Universiteit Utrecht mee aan het rapport.

Klik voor het volledige Global Environment Outlook 6 rapport

De Global Environment Outlook (GEO) van de Verenigde Naties onderzoekt onafhankelijke beoordelingen van het milieu, de effectiviteit van gevoerd beleid en oplossingsrichtingen voor internationale milieuafspraken, en adviseert daarmee overheden. Aan het rapport werkten 250 experts uit 70 landen mee.

Staat van milieu slechter dan ooit

Ondanks alle beleidsinspanningen is voor belangrijke milieuproblemen de huidige situatie slechter dan ooit. Dit heeft ook nadelige gevolgen voor menselijke gezondheid, welzijn en economische vooruitgang. Beleidsinspanningen worden belemmerd door verschillende factoren, waaronder een gebrek aan implementatie en een gebrek aan integratie in sectoraal beleid, bijvoorbeeld in de landbouw, energie en mobiliteit.

Internationale milieudoelen worden niet gehaald

Detlef van Vuuren van de Universiteit Utrecht en het PBL maakte, samen met andere auteurs, een samenvatting van een groot aantal scenariostudies. Op basis van deze en andere scenario’s concluderen de onderzoekers dat factoren als honger en toegang tot schoon water en energie waarschijnlijk zullen verbeteren, maar niet voldoende om gerelateerde doelen (op basis van de VN Sustainable Development Goals) te halen. Tegelijkertijd concluderen ze dat trends in klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, waterschaarste, overmatige afvoer van nutriënten, bodemdegradatie en verzuring van de oceaan, in snel tempo blijven verslechteren.

Vergaande veranderingen noodzakelijk

De onderzoekers analyseerden ook alternatieve scenario’s die gericht zijn op het bereiken van de afgesproken milieudoelstellingen. Ze concludeerden dat een terke wending in beleid en vergaande innovaties in productie- en consumptiepatronen noodzakelijk is, op een schaal die groter is dan ooit: Maatregelen zoals: een hogere efficiëntie in de landbouw, minder vlees eten, minder voedselverspilling, landbouwinnovatie, hernieuwbare energie en een circulaire economie kunnen onderdeel zijn van het beleid.

Verschillende onderzoekers, waaronder Detlef van Vuuren, leggen uit wat ze hebben bijgedragen aan het rapport.

Integratieve beleidsbenaderingen zijn nodig

Verschillende milieudoelstellingen versterken elkaar, maar kunnen elkaar ook in de weg zitten. Het gebruik van biomassa en herbebossing en de intensivering van de landbouw zijn bijvoorbeeld essentiële maatregelen om respectievelijk klimaat- en voedseldoelen te bereiken. Maar ze kunnen aanzienlijke nadelige effecten hebben op andere milieudoelstellingen als ze niet zorgvuldig worden geïmplementeerd. Dit vraagt ​​om een beleid waarin vraagstukken in samenhang met elkaar worden aangepakt, en waarbij ook sociaal en economisch beleid rekening moet gaan houden met milieu.

Nederlandse bijdrage aan rapport

Het rapport GEO-6 is samengesteld op basis van wetenschappelijke input van vele onderzoekers en met steun van overheidsvertegenwoordigers en wetenschappelijke adviseurs. Nederland speelde een belangrijke rol in de totstandkoming van het rapport. Professor Joyeeta Gupta van de Universiteit van Amsterdam (UvA) is covoorzitter van GEO-6 en daarmee mede-trekker van het rapport. Paul Lucas van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en prof. dr. Detlef van Vuuren (PBL en Universiteit Utrecht) en coördineerden de scenario-analyses in het rapport. Vanuit de Universiteit Utrecht leverden ook dr. Rak Kim, dr. Joost Vervoort, en masterstudenten Mandy van den Ende en Rohan Bhargava aanzienlijke bijdragen. Vervoort droeg bij aan het hoofdstuk dat wereldwijde scenario's verbindt aan lokale vooruitzichten en innovaties. Kim droeg bij aan het beleidshoofdstuk.

Lees meer